استفاده از سلولهای بنیادی در درمان انسداد شریان های اندام تحتانی

  • PDF

رییس مرکز تحقیقاتی جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: طرحی که اکنون مراحل عملی آن در حال انجام است استفاده از سلولهای بنیادی به همراه آنژیوپلاستی، بالن، آنژیوپلاستی و گذاشتن فنر در انسداد شریان های اندام تحتانی است؛ که تا انتهای سال 95 نتیجه مکتوب و آماری آن بر روی 20 بیمار موردی و 20 بیمار شاهد به نتیجه می رسد.

به گزارش وب دا؛ دکتر حسن راوری؛ رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اقدامات در دست انجام این مرکز گفت: فعالیت رسمی این مرکز از سال 1389 همزمان با دریافت موافقت اصولی آغاز شد.

وی تاکید کرد: خوشبختانه این مرکز طی این سال ها بیش از 90 طرح تحقیقاتی مصوب دانشگاه را اجرا کرده؛ که نتیجه آن تولید بیش از 80 مقاله در پایگاه های استنادی معتبر جهانی بوده است.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از تلاش این مرکز در اجرای طرح هایی با نگاه اثر سلولهای بنیادی در درمان بیماری های عروقی اشاره کرد و افزود: آخرین حیطه فعالیت مرکز تحقیقاتی جراحی عروق را سلول های بنیادی تشکیل می دهند؛ که در این راستا چندمقاله علمی از جمله کاربرد سلول های بنیادی در پای دیابتی، انسداد شریانی و اسکیمی اندام، انجام شده است.

رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود:  آخرین طرحی که اکنون مراحل عملی آن در حال انجام است استفاده از سلولهای بنیادی به همراه آنژیوپلاستی و بالن و آنژیوپلاستی و گذاشتن فنر در انسداد شریان های اندام تحتانی است؛ که مراحل عملی و مرحله کار بر روی بیماران انجام شده است.

وی اضافه کرد: این طرح بسیار نو و در دنیا کار جدیدی است به این علت که طرح تلاش دارد مانع از گرفتگی دوباره رگ در بیمارانی شود که آنژیوپلاستی برایشان انجام می دهیم و امکان دارد به عوارض بلند مدت این درمان یعنی گرفتن دوباره رگ دچار شوند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در مراحل ابتدایی این طرح تلاش می شود جهت ممانعت از گرفتگی دوباره رگ، از سلولهای بنیادی استفاده شود که اکنون در مراحل پیگیری بیماران هستیم و امیدواریم تا انتهای سال 95 نتیجه مکتوب و آماری بر روی 20 بیمار موردی و 20 مورد شاهد در طول یک سال گذشته مشخص شود.

 رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان داشت: فعالیت های این مرکز تحقیقاتی و طرح های پژوهشی در دست اقدام در چند حیطه به خصوص در حال انجام است؛ که می توان به بیماری های وریدی و واریس از جمله مهمترین این فعالیت ها اشاره کرد.

این محقق دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: انسداد شریانی یا تنگه سرخرگی، پای دیابتی، عمل بیماران دیالیزی تنگی کاروتیت یا سرخرگ گردن؛ ادم لنفاوی ( پافیلی)، بیماری بورگر (انسداد شریانی در افراد جوان سیگاری) و سلول های بنیادی و کاربرد آن در بیماران عروقی از جمله حیطه های طرح های پژوهشی در این مرکز است.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشک مشهد تصریح کرد: عمده موارد گفته شده تشکیل دهنده بیش از 80 مقاله و طرح تحقیقاتی در این مرکز تحقیقاتی بوده است که تلاش دارد تا مشکلات مردم در خصوص بیماری های عنوان شده و مرتبط با عروق را کم کند.

وی افزود: در خصوص بیماری های وریدی و واریس به عنوان شایع ترین بیماری عروقی در جامعه؛ مشکل اساسی دست کم رفتن این بیماری از سوی مردم است. دلیل مراجعه بیمار در خصوص این بیماری ورم کردن یک پا در طول روز و کاهش ورم در شب است؛ که بسیار دارای اهمیت می باشد.

رییس مرکز تحقیقاتی جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد مطرح کرد: فردی که به صورت روزانه در محیط کار به دلیل ایستادن یا نشستن طولانی دچار ورم یک اندام می شود باید بداند در ابتدا باید به فکر درمان بیماری وریدی بود و مسائل کلیوی، قلبی و... در این میان مطرح نیست؛ زیرا در این موارد هر دو اندام(پا و دست) درگیر می شوند.

این محقق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بیان داشت: درمان این بیماری در مراحل اولیه بسیار ساده است؛ اما در صورت اقدام دیرهنگام درمان سخت خواهد شد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: بسیاری از مردم در درمان بیماری وریدی به دنبال حل این مشکل به جهت زیبایی هستند در حالی که نکته مهم در درمان وریدی و واریس، زمینه پذیر بودن این بیماری جهت ایجاد لخته و عوارض ناشی از لخته وریدی است؛ که می تواند موجب آمبولی ریه و عوارض بسیار خطرناک آن شود.

وی ابراز داشت: ورم، تغییر رنگ در اندام و زخم در پا از عوارض دیر رس واریس است؛ که باید به آن توجه شود؛ اما این بیماری در مراحل اولیه به راحتی قابل درمان است و استفاده از یک جوراب استاندارد و با چند توصیه(ممانعت از نشستن و ایستادن طولانی مدت در محیط کار، داشتن زیرپایی متحرک و تحرک عضلات پا) قابل درمان است.

دکتر راوری گفت: در صورت مراجعه دیر هنگام، بیمار مجبور به استفاده از شیوه های درمانی دیگر مانند اسکلاروتراپی یا درمان مستقیم تزریق دارو در داخل ورید، استفاده از لیزر و استفاده از عمل جراحی است؛ که در تمامی این موارد زمان مراجعه بیمار و قرار داشتن بیماری در مراحل ابتدایی و یا انتهایی بیماری بسیار تاثیر گذار است.

رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، یادآور شد: در حیطه انسدادهای مزمن شریانی و یا تنگی های سرخرگی، زخم های مزمنی در نوک انگشتان بیمار ایجاد می شود؛ که خشک است و به درمان عادی پاسخ نمی دهد و یا بیمار در هنگام راه رفتن در عضلات ناحیه ساق پا درد را حس می کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تصریح کرد: در مواردی که درد در ناحیه زانو باشد باید به همکاران ارتوپد مراجعه داشت؛ اما در صورتی که در هنگام راه رفتن درد در ناحیه ساق پا باشد باید به همکاران عروقی مراجعه شود زیرا قطعا بیماری مربوط به عروق است.

این محقق دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه به طرح های تحقیقاتی در خصوص بیماری «پای دیابتی» اشاره کرد و اظهار داشت: این بیماری در واقع یک معضل اجتماعی و پزشکی است و تعداد بسیار زیادی بیماری دیابتی در سطح جامعه وجود دارند که به هر دلیلی امکان دارد دچار هر نوع زخم، ورم، ضایعه و یا تاول در پا شوند و باید این موضوع را جدی بگیرند.

وی ادامه داد: بیماری پای دیابتی دارای درمان بسیار متفاوتی است و درمان آن با زخم پای فرد غیر دیابتی تفاوت دارد. جراحی عروق هسته اصلی درمان در پای دیابتی است زیرا عمده این موارد با انسدادهای شریانی و عروقی همراه است و اگر بیمار انسداد عروقی داشته باشه هر نوع درمان دیگر(داروی تزریقی و موضعی) اثری نخواهد داشت زیرا خون به اندام مورد نظر نمی رسد.

دکتر راوری یادآور شد: در صورتی که از خون رسانی عضو اطمینان حاصل شود درمان به شکل خوراکی و موضعی بر روی زخم انجام می شود و در غیر این صورت درمان ها اثر نخواهد کرد و بیماران درمان های بسیار طولانی و گرانی خواهند گرفت.

رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد درصد قطع عضو در بیماران پای دیابتی را بسیار بالا دانست و تصریح کرد: به طور متوسط از هر دو بیمار پای دیابتی حداقل یک نفر یک بار در طول عمر خود یک قطع عضو را تجربه می کند و این آمار بسیار بالایی است.

این محقق و پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد به مراقبت های اولیه بیماران دیابتی از پاهای خود اشاره کرد و افزود: هر فرد دیابتی باید از پای خود مانند چشمانش مراقبت کند، پای بیمار دیابتی باید هر روز با آب و صابون شسته شود و فرد لابه لای انگشتان پای خود را خوب نگاه و تمیز کند.

وی ابراز داشت: این افراد نباید ناخن های پای خود را از انتها بگیرند؛ زیرا گوشه ناخن در صورت ورود به بافت اطراف موجب زخم شدن انگشتان خواهد شد و بهتر است دیگر افراد خانواده ناخن پای بیمار دیابتی را کوتاه کنند؛ زیرا عمده این افراد مشکل بینایی دارند و احتمال دارد هنگام ناخن گرفتن بافت اطراف پای خود را زخمی کنند.

دکتر راوری گفت: این بیماران در صورت مشاهده هر نوع تاول ساده باید به متخصصان عروق مراجعه داشته باشند. این افراد در فصل سرما نباید هنگام ورود به منزل پای خود را سریع گرم کنند زیرا حس در پای این افراد با افراد عادی تفاوت دارد و ممکن است متوجه تاول پا در ارتباط مستقیم با وسایل گرمایشی نشوند.

رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز داشت: این افراد در منزل کفش روفرشی داشته باشند زیرا حس پای این افراد ضعیف است و ممکن است متوجه جسم برنده در منزل نشوند و زخم صورت بگیرد.

این محقق و پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: متاسفانه مراجعه دیرهنگام بیمار به دلیل سهل انگاری شخصی و یا اقدام دیرهنگام خانواده موجب می شود عمل های بسیار بزرگی برای این افراد انجام شود و نتایج آن امکان دارد خطراتی را برای فرد به دنبال داشته باشد.

وی ادامه داد: گاه مجبور هستیم با همکاران ارتوپدی، متخصص عفونی و جراحی پلاستیک و... به صورت همزمان کار کنیم تا پا را به مرحله قبل از زخم شدن برگردانیم و با توجه به هزینه بر بودن درمان ها به خصوص در درمان های مداخله ای؛ بیمار و خانواده وی فشار مالی زیادی را تقبل می کنند.

دکتر راوری به عمل های بیماران دیالیزی اشاره کرد و گفت: برخی از این بیماران دیالیزی که تعداد بسیار زیادی هستند باید به صورت موقت در دیالیز اورژانس پذیرش شوند و نیازمند همودیالیز می باشند؛ توصیه ما به این افراد این است که اگر از طرف متخصصان کلیه توصیه به انجام عمل های فیستول شریانی وریدی می شوند به ما زودتر مراجعه کنند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز داشت: عملا این بیماران در پذیرش این که کلیه ضعیفی دارند مقاومت کرده و علی رغم توصیه همکاران نفرولوژیست و متخصصان کلیه به این افراد جهت مراجعه به متخصص عروق؛ هنگامی نزد ما می آیند که به دلیل تاخیر باید دو عمل انجام دهند.

رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه کرد: به این معنا که نه تنها برای این افراد باید فیستول شریانی وریدی گذاشت؛ بلکه باید عمل تعبیه کاتترهای همودیالیز را نیز انجام دهیم که این بسیار برای بیمار آزار دهنده است.

این محقق و پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با انتقاد از بیمارانی که به دلیل مراجعه دیرهنگام شرایط را برای خود سخت تر می کنند، گفت: ما مجبور هستیم برای بیمارانی که دیر مراجعه می کنند دستگاه کاتترهمودیالیز موقت را در گردن بیمار و بیرون از بدن قرار دهیم.

وی ابراز داشت: این موجب می شود از نظر زیبایی بیمار دچار مشکل و در ارتباط اجتماعی وی خلل ایجاد شود؛ از طرفی در استحمام روزانه دچار مشکل می شوند که باید با فرهنگ سازی  تلاش شود تا این بیماران توصیه همکاران نفرولوژیست را جدی تلقی کنند.

دکتر راوری تصریح کرد: دستگاه فیستول شریانی وریدی هیچ مشکلی برای این بیماران در صورت مراجعه زودهنگام ایجاد نخواهد کرد و در صورتی که بیمار نیاز به دیالیز پیدا نکند و دستگاه دائم هم در بدن باشد می توان آن را بست و مشکلی نخواهد داشت.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان داشت: در خصوص پژوهش های حیطه بیماران سکته مغزی و تنگی های سرخرگ گردن یا کاراتیت باید گفت: تعداد بسیار زیادی در جامعه و در سنین بالا به این بیماری دچار می شوند که در مشهد در بیمارستان قائم(عج) این بیماری یکی از معضلات بزرگ بهداشتی و درمانی را شامل می شود.

رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: بررسی عروق گردن از عمده کارهایی است؛ که برای این افراد باید صورت بگیرد تا اگر دچار تنگی هستند با مراجعه به جراح عروق جهت درمان اقدام شود.

این محقق و پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد تاکید کرد: افراد در صورتی که دچار اختلال در حس، حرکت یک دست و پا برای چند لحظه، دچار اختلال هوشیاری کوتاه مدت بدون هیچ دلیلی، اختلال بینایی و تکلم برای چند لحظه می شوند باید مشکل خود را جدی بگیرند.

وی اضافه کرد: این حالت تحت عنوان سکته ناقص در میان عوام شناخته می شود و اصطلاح علمی آن «ایسکیمی گذرای مغزی» است که منجر به قطع خون رسانی مغز به صورت کوتاه مدت می شود.

دکتر راوری افزود: در مراحل اولیه بر اساس میزان تنگی رگ، تنها دارو تجویز می شود و در ادامه به صورت داخل عروقی آنژیو پلاستی و یا در مواردی نیاز به عمل باز خواهد بود؛ اما در صورت دیر مراجعه کردن منجر به سکته مغزی خواهد شد و بیمار گاه سال ها نیاز به فیزیوتراپی و دچار اختلال تکلم ویا هوشیاری کامل خواهد شد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به بیماری لنف ادم (پا فیلی) اشاره کرد و ابراز داشت: این بیماران به دلیل اختلال در تخلیه لنف خود به این بیماری دچار می شوند و متاسفانه همه آزمایشات این افراد به دلیل مثبت بودن از سوی پزشکان دیر شناخته می شوند.

رییس مرکز تحقیقاتی جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت: بیماری رگ های لنفاوی در آزمایشات ساده، آزمایش خون و سونوگرافی های لنفاوی شناخته نمی شوند و با توجه به این که این بیماری مزمن است و بیشتر در خانم ها و در دو گروه سنی 10 تا 15 ساله و 30 تا 35 سالگی  شایع می باشد دیرتر شناخته می شود.

وی خاطر نشان کرد: یکی از نشانه های بیماری این است که خانم ها در این سنین آهسته آهسته یکی از پاهای خود را ورم کرده می بینند و این در حالی است که تغییر رنگی رخ نمی دهد و رگی برجسته نشده است، تنها اندازه و شکل پا ورم کرده و با پای سالم تغییر پیدا می کند.

این محقق و پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: این بیماران هنگام مراجعه به پزشک در برابر آزمایشات عنوان شده پاسخ نمی دهد و بیمار پس از چند سال به ما مراجعه می کند در حالی که اندازه پاها از یکدیگر بسیار تفاوت دارد.

دکتر راوری افزود: غالب این بیماران نیاز به عمل جراحی نداشته و با درمان های بسیار ساده دارویی و چند توصیه و استفاده از جوراب های استانداردی که با جوراب واریس تفاوت دارد درمان می شوند؛ اما در صورتی که جدی گرفته نشود انگشتان پای فرد مکعبی و شبیه به پای فیل و سنگین می شود و جدای از چهره نامناسب پای بیمار؛ لباس عادی دیگر پای فرد نمی شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به بیماری «بورگر» اشاره کرد و افزود: این بیماری موجب انسداد شریان های افراد جوان سیگاری می شود که این مرکز تحقیقاتی بیش از هر کجای دیگر بر روی این بیماری کار  تحقیقاتی کرده است.

رییس مرکز تحقیقاتی جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت: این بیماری مختص کشور ما وکشورهای شرقی و آسیایی است. علت اصلی این که چرا این بیماری در این منطقه وجود دارد با وجود بحث بر سر آب و هوا، تغذیه، ژنتیک و ... مشخص نشده است؛ اما بیماری مشخصا در کشورهای غربی و اروپایی وجود ندارد.

وی جامعه هدف این بیماری را جوانان سیگاری( 20 تا 40 سال) عنوان و تصریح کرد:  در صورتی که فرد جوان سیگاری با استعمال دخانیات دچار سوزش نوک انگشتان و کبودی در این نواحی(انگشت دست و پا) شود بداند در حال دچار شدن به بیماری بورگر است.

دکتر راوری خاطر نشان کرد: این افراد باید از هرگونه استعمال دخانیات به هر شکلی خودداری کرده زیرا این تنها راه درمان این بیماری است. نکته مهم این که اگر فرد سیگاری دیگر خودش سیگاری نباشد؛ اما در معرض دود سیگار قرار بگیرد نیز به این بیماری دچار می شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان داشت: در صورت قطع نشدن مصرف سیگار بدن بیمار به هیچ کدام از درمان های پاسخ نمی دهد و درمان ها، تنها کمکی خواهد بود و در نتیجه فرد با قطع دست و پا روبه رو خواهد شد.

رییس مرکز تحقیقاتی جراحی عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ابراز داشت: آگاهی دادن به این موضوع به جوانان سیگاری بسیار مهم است زیرا اگر این افراد سیگار را ترک نکنند یک دست یا هر دو پای خود را از دست خواهند داد و این مشکل برای جوانان بین 20 تا 40 ساله مشکلات اجتماعی بسیاری را به دنبال خواهد داشت.

وی خاطر نشان کرد: نکته مهم این که افراد سیگاری بالای 50 سال به این بیماری دچار نمی شوند؛ اما خانم ها و آقایان سیگاری 20 تا 40 ساله به این بیماری مبتلا می شوند. و حتی بیمارانی هستند که به دلیل عدم ترک سیگار اکنون پاها از بالای زانو و دستهای خود تا آرنج را از دست داده اند.

دکتر راوری طرد شدن این افراد از خانواده و جامعه را از عوارض اجتماعی ابتلا به این بیماری در صورت ترک نکردن سیگار دانست و گفت: هر فردی این مشخصه(سوزش و کبودی نوک انگشتان دست و پا)  را در خود دید سیگار را ترک کند زیرا در صورت قطع اندام به افسردگی های شدید دچار و در سن 40 سالگی مطرود جامعه می شوند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تعداد بیماران بورگر در مشهد را 250 نفر عنوان کرد و گفت: تعداد، بیش از این افراد است اما در حال حاضر 250 بیمار را تحت درمان داریم که به دلیل از دست دادن شغل خود فاصله درمانی طولانی را طی می کنند.

وی در پایان شناخت بیماری های عروقی و اقدام به موقع را در میان مردم بسیار مهم دانست و گفت: مردم در شناخت بیماری های عروقی نیازمند اطلاع رسانی هستند تا بار درمان این بیماری ها از دوش مردم، جامعه و شبکه بهداشت و درمان کشور برداشته شود.

 

باتشکر از حسن توجه شما به پایگاه خبری وبدا، خواهشمند است نظرات، انتقادات و پیشنهادهای خود را در مورد متن منتشر شده ارسال فرمایید.
پیام های ارسالی پس از بررسی منتشرخواهد شد.