مسمومیت با منوکسیدکربن یکی از مرگبارترین انواع مسمومیت ها است

  • PDF

منوکسید کربن گازی بی رنگ، بی بو، بی طعم و غیر محرک است که در اثر سوختن ناقص سوخت های‎ ‎‏ فسیلی ‏مانند نفت، گاز، بنزین تولید می شود. مرگ خاموش بسیاری از هموطنان در سالهای اخیر در اثر استفاده نامناسب از بخاری های گازی و سوخت ناقص آنها، ‏زنگ خطری است تا در استفاده از وسایل گازسوز توجه بیشتری بنماییم. ‏

به گزارش وب دا، بیش از سه هزار مورد مرگ ناشی از منوکسیدکربن از سال 1390 تا 1393 در کشورمان، چه بسا با رعایت روشهای بسیار ‏ساده و اهمیت دادن به ایمنی استفاده از وسایل گازسوز، وسایل گرمایشی و وسایلی که سوخت فسیلی مانند نفت و ‏گازوئیل در آنها استفاده می گردد، قابل پیشگیری بوده است.‏ مسمومیت با گاز منوکسید کربن یکی از مرگبارترین انواع مسمومیت ها است و به مرگ خاموش از آن یاد می شود. ‏مرگی که در کمال ناباوری فردی که به خواب رفته است را آرام آرام به سوی خواب ابدی می برد. ‏

علایم و نشانه های مسمومیت با گاز منوکسید کربن می تواند به صورت بسیار متفاوت در افراد ظاهر شود. در ‏برخی موارد علایم و نشانه های مسمومیت با گاز منوکسید کربن به صورت اختلالات گوارشی مانند تهوع و ‏استفراغ در فرد ظاهر می شود. در اثر تماس طولاني با منوكسيدكربن، سردرد، گيجي، ضربان شدید شقیقه ها، ‏وزوز گوش و خواب آلودگي، تهوع، استفراغ، تپش قلب، كاهش هوشياري، آسیب دائمی عصبی، کما و مرگ رخ می ‏دهد.

تماس طولانی مدت با مقادیر کم گاز منوکسید کربن می تواند فرد را به بیماری های قلبی- عروقی مبتلا ‏سازد. ‎ ‎علایم مسمومیت با منوکسیدکربن در کودکان تهوع، استفراغ و اسهال است که با مقادیر پایین تری از ‏منوکسیدکربن بروز می نماید. تماس طولانی مدت با گاز منوکسید کربن به ویژه در کودکان، می تواند با بروز ‏اختلالات رفتاری و کاهش حافظه و ضریب هوشی همراه باشد‎.‎‏ مورد اخیر در اثر آلودگی هوای شهرهای صنعتی ‏رخ می دهد.‏

در هنگام بروز آتش سوزی علاوه بر ايجاد گاز منوکسید کربن، گاز سیانید از سوختن مواد پلاستیکی ایجاد می ‏شود که شدیداً سمی است. این گازها گرم و سبک هستند و به سمت بالا می روند. بنابراین هنگام قرار گرفتن در ‏محیطی که دچار آتش سوزی شده است هرچه سریعتر باید جلوی صورت، دهان و بینی را با پارچه ای ترجیحاً ‏مرطوب پوشاند و سپس بدون معطلی به صورت خمیده و یا سینه خیز از محیط خارج شد. چراکه ممکن است فرد ‏مصدوم در آتش سوزی ها، دچار سوختگی نشود ولی مسمومیت با منوکسیدکربن اولاً سبب گیجی و بیهوشی ‏وی خواهد شد و ثانیاً به دلیل عدم توانایی فرد مسموم در خارج شدن از محیط، تنفس گازهای سمی افزایش یافته و ‏فرد دچار مرگ مغزی خواهد شد.‏

اولین اقدام در برخورد با فردی که با گاز منوکسیدکربن مسموم شده است، انتقال مصدوم به هوای آزاد است. در ‏صورت قطع تنفس بیمار مسموم با منوکسید کربن و گاز های دیگر، باید احیای قلبی ریوی را آغاز نمود و سریعاً ‏با مرکز اورژانس تماس گرفت.‏

با رسیدن فصل سرما و استفاده از وسایل گرمایشی خصوصاً گازسوز، توجه به نکات موثر در ‏پیشگیری از مسمومیت با منوکسیدکربن دارای اهمیت است سالانه بخشی از مرگ و میرهای گزارش شده توسط سازمان پزشکی قانونی کشور به مسمومیت ناشی از منوکسید کربن تعلق دارد. این نوع از مسمومیت گرچه با سرد شدن هوا و استفاده از بخاری های گازی و وسایل گرمایشی افزایش می یابد ولی پزشکی قانونی کشور گزارش نموده است، در چهار ماه نخست سال 1395 متاسفانه ‏ شاهد 41 مورد مرگ ناشی از منوکسید کربن بوده ایم. از سال 1390 تا پنج ماه نخست 1394، به ترتیب965 ،697، 828 ،626 و 141 مورد مرگ ناشی از این گاز کشنده ی بدون رنگ و بو درکشور گزارش شده است.

بالاترین آمار مرگ در سال های اخیر مربوط به سال 1390 بوده است (‏‏16% از موارد مرگ ناشی از مسمومیت). از این آمار درصد بالایی را افراد بزرگسال شامل می شده است.

 

برای جلوگیری از مسمومیت با منوکسید کربن به نکات ذیل توجه فرمایید و در صورت بروز مسمومیت با شماره های 1490 (داخلی2) و یا اورژانس 115 تماس بگیرید‎:‎‏ ‏

‏1.‏         از نگهداری کودک در داخل خودروی روشن و در پارکینگ های مراکز خرید خودداری کنید و به محض رسیدن ‏به درب ورودی این نوع پارکینگ ها، از همراه خود بخواهید کودک را از خودرو خارج کرده و به فضای ‏آزاد ببرد و سیستم جریان هوا از خارج به داخل اتاق ماشین را ببندید.‏

‏2.‏         ‎در دود سیگار مقادیری از گاز منوکسید کربن موجود است و این گاز می تواند در اثر مصرف طولانی ‏مدت سیگار سبب بروز مسمویت مزمن در افراد سیگاری شود‎.‎

‏3.‏         ‎استفاده از بخاری‌های بدون دودکش تنها در محیط هایی که دارای تهویه و جریان مناسب هوا می‌باشند ‏مانند مکانهای عمومی پر تردد مجاز است و افراد با جدی گرفتن هشدارهای مربوط به استفاده از وسایل ‏گرمایی، می‌توانند خانواده خود را از معرض مرگ خاموش در امان نگه دارند‎.‎

‏4.‏         ‎در هنگام استفاده از بخاری‌های نفتی و گازی، جهت پیشگیری از مسمومیت با گاز منوکسید کربن، اطمینان ‏از نصب صحیح و کارکرد مناسب دودکش ها الزامی است. ‏

‏5.‏         قبل از روشن نمودن بخاریهای گازی در ابتدای فصل سرما این موارد را کنترل نمایید: 1- آیا دودکش ‏بخاری درست به بدنه بخاری متصل شده است؟ 2- آیا مسیردودکش سقفی بخاری باز است یا در اثر ‏مانعی در طی فصلهای گرم سال، بسته شده است؟ 3- آیا اتصال لوله گاز به بدنه بخاری گازی به درستی ‏صورت گرفته است؟ 4- آیا بخاری استاندارد و دارای پیلوت می باشد تا به محض خاموش شدن شعله به ‏هر دلیلی، جریان گاز قطع شود؟ 5- پس از روشن نمودن بخاری آیا لوله دودکش با لمس دست سرد است ‏یا گرم؟ در صورت سرد بودن دودکش، تهویه به درستی انجام نمی شود و گاز در محیط در حال پخش ‏شدن است.‏

‏6.‏         مواردی از مسمومیت های کشنده با منوکسید کربن در رانندگانی گزارش شده است که برای گرم کردن ‏خودروی خود در فصول سرد سال از گاز پیک نیکی استفاده نموده اند‎.‎‏ از اجاقهای خوراک پزی به منظور ‏گرم کردن محیط استفاده ننمایید.‏

‏7.‏         حضور در پارکینگ های در بسته که در آن اتومبیل با موتور روشن وجود دارد خطر بروز مسمومیت با ‏منوکسید کربن را به همراه دارد. لذا پیش از روشن نمودن اتومبیل، درب پارکینگ را باز کنید. مواردی از ‏مرگ سرنشینان خودرویی که داخل پارکینگ در بسته با کولر روشن توقف داشته است ملاحظه شده ‏است.‏

‏8.‏         ‎استفاده از آب گرمکن نفتی یا گازی و یا دستگاه پکیج در داخل محیط حمام و یا محیطهای کوچک در بسته ‏منجر به سوخت ناقص و مسمومیت با گاز خواهد شد.‏

باتشکر از حسن توجه شما به پایگاه خبری وبدا، خواهشمند است نظرات، انتقادات و پیشنهادهای خود را در مورد متن منتشر شده ارسال فرمایید.
پیام های ارسالی پس از بررسی منتشرخواهد شد.