خانواده، نخستین سد پیشگیری از اعتیاد نوجوانان/ والدین با گفتوگوی مؤثر و آموزش مهارتهای زندگی از فرزندان خود محافظت کنند
روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد: پیشگیری از اعتیاد با ایجاد محیطی امن، صمیمی و حمایتکننده در خانواده آغاز میشود
روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد با تأکید بر نقش محوری خانواده در پیشگیری از اعتیاد نوجوانان، گفت: ایجاد ارتباط صمیمانه با فرزندان، آموزش مهارتهای زندگی، نظارت آگاهانه و الگوسازی صحیح والدین از مهمترین عوامل محافظتکننده نوجوانان در برابر گرایش به مصرف مواد مخدر و سایر رفتارهای پرخطر است.
خانم دکتر ارجمند، روانپزشک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد، در گفتوگو با وبدا با اشاره به اهمیت نقش خانواده در حفظ سلامت روان نوجوانان اظهار کرد: دوران نوجوانی یکی از حساسترین مراحل زندگی است که با تغییرات جسمی، روانی و اجتماعی همراه بوده و نوجوانان در این دوره بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر همسالان، فضای مجازی و کنجکاویهای طبیعی قرار میگیرند؛ از اینرو نقش والدین در پیشگیری از گرایش فرزندان به مصرف مواد مخدر و سایر رفتارهای پرخطر، نقشی تعیینکننده و غیرقابلجایگزین است.
وی بر اهمیت برقراری ارتباط صمیمانه و مؤثر میان والدین و فرزندان تأکید کرد و افزود: ایجاد فضایی امن، سرشار از محبت، احترام و گفتوگوی سازنده، موجب میشود نوجوانان دغدغهها و مشکلات خود را با والدین در میان بگذارند و در نتیجه احتمال گرایش آنان به رفتارهای پرخطر کاهش یابد.
این روانپزشک، آموزش مهارتهای زندگی را یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از اعتیاد عنوان کرد و گفت: مهارتهایی مانند «نه گفتن»، تصمیمگیری صحیح، حل مسئله، کنترل هیجانات و مقابله با فشار همسالان، توانایی نوجوانان را برای انتخابهای سالم افزایش داده و آنان را در برابر پیشنهاد مصرف مواد مقاومتر میکند.
دکتر ارجمند با اشاره به ضرورت نظارت آگاهانه والدین بر روابط اجتماعی و فعالیتهای فرزندان اظهار کرد: آگاهی از دوستان، برنامههای روزانه و نحوه استفاده نوجوانان از فضای مجازی ضروری است، اما این نظارت باید همراه با اعتماد، احترام و پرهیز از کنترل افراطی باشد تا نوجوان احساس امنیت، استقلال و حمایت را همزمان تجربه کند.
وی، رفتار والدین را مهمترین الگوی تربیتی برای فرزندان دانست و افزود: والدینی که سبک زندگی سالمی دارند و از مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر پرهیز میکنند، تأثیر عمیقی بر نگرش و رفتار فرزندان خود میگذارند. همچنین گفتوگوهای صادقانه، مستمر و متناسب با سن نوجوان درباره پیامدهای جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی اعتیاد، نقش مهمی در افزایش آگاهی و اصلاح باورهای نادرست آنان دارد.
این روانپزشک، تقویت اعتمادبهنفس نوجوانان از طریق تشویق، قدردانی از موفقیتها و احترام به شخصیت آنان را از دیگر عوامل مؤثر در پیشگیری از اعتیاد برشمرد و خاطرنشان کرد: فراهم کردن زمینه حضور نوجوانان در فعالیتهای ورزشی، فرهنگی، هنری و علمی، علاوه بر شکوفایی استعدادها، موجب افزایش احساس تعلق، ارتقای سلامت روان و کاهش احتمال گرایش به رفتارهای پرخطر میشود.
دکتر ارجمند در پایان با تأکید بر اینکه خانواده نخستین و مهمترین محیط تربیتی هر فرد است، تصریح کرد: والدینی که با آگاهی، محبت، نظارت صحیح و آموزش مهارتهای زندگی از فرزندان خود حمایت میکنند، نقش اساسی در پیشگیری از اعتیاد نوجوانان دارند. پیشگیری از اعتیاد تنها با هشدار دادن محقق نمیشود، بلکه نیازمند ایجاد محیطی امن، صمیمی، حمایتکننده و مبتنی بر اعتماد در خانواده است.
درج نظر