پایگاه خبری وبدا

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به پیچیدگی‌های مدیریت سلامت در تجمعات انبوه زائران، بر ضرورت ارتقای سواد سلامت، تقویت خودمراقبتی و مشارکت زائران و مدیران کاروان‌ها در پیشگیری از بیماری‌ها تأکید کرد و گفت: با توجه به پیش‌بینی حضور حدود ۶ میلیون زائر در روزهای پایانی ماه صفر، بخش مهمی از موفقیت برنامه‌های بهداشتی در گرو مشارکت و همکاری خود مردم، خانواده‌ها و کاروان‌های زیارتی است.

به گزارش وب دا، دکتر مهدی قلیان در نشست خبری تشریح برنامه‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد برای دهه پایانی ماه صفر، اظهار کرد: موضوع بهداشت زائران و مدیریت سلامت در تجمعات انبوه، به دلیل تنوع قومیتی زائران و شیوه‌های مختلف سفر از جمله پیاده، سواره، هواپیما، قطار، اتوبوس، کاروانی و سفرهای فردی، موضوعی پیچیده است و همین مسئله، نظارت و ارائه خدمات بهداشتی را با چالش‌های بیشتری مواجه می‌کند.

وی افزود: با توجه به پیش‌بینی ورود و تجمع حدود ۶ میلیون زائر در دو روز پایانی ماه صفر، یعنی ۲۸ و ۲۹ صفر، امکان ارائه مستقیم خدمات به تک‌تک افراد بسیار دشوار است؛ از این رو، سطح ارائه خدمات و آموزش‌های بهداشتی را تا سطح فرد، خانواده و کاروان توسعه داده‌ایم و بر موضوع خودمراقبتی و ارتقای سواد سلامت تمرکز کرده‌ایم.

ارتقای سواد سلامت؛ نخستین خط دفاعی در برابر بیماری‌ها

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: هرچه زائران و مدیران کاروان‌ها از سطح بالاتری از سواد سلامت برخوردار باشند و بتوانند اصول پیشگیری از بیماری‌ها و طغیان‌های احتمالی را رعایت کنند، کمک بزرگی به مجموعه نظام سلامت خواهد بود.

دکتر قلیان با بیان اینکه در حوزه درمان نیز تمهیدات گسترده‌ای برای مدیریت شرایط پیش‌بینی شده است، خاطرنشان کرد: در کنار برنامه‌ریزی‌های حوزه درمان و پیش‌بینی ظرفیت‌های لازم حتی برای شرایط دشوارتر، در حوزه بهداشت نیز بر مشارکت مردم تأکید داریم و معتقدیم در شرایط تجمعات انبوه، مردم و خود کاروان‌ها نخستین نقش را در پیشگیری از بیماری‌ها ایفا می‌کنند.

وی گفت: از وزارت بهداشت و همچنین دانشگاه‌های علوم پزشکی پیرامون مشهد درخواست کرده‌ایم کاروان‌های پیاده و اتوبوسی که بیش از ۵۰ نفر جمعیت دارند، حداقل یک نیروی کارشناس بهداشت، کارشناس بیماری‌ها یا پزشک به همراه داشته باشند.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: حضور نیروی بهداشتی در کاروان‌ها می‌تواند به نظارت مستقیم بر نحوه تهیه و مصرف مواد غذایی، شناسایی آلودگی‌های احتمالی، پیشگیری از طغیان بیماری‌ها و همچنین شناسایی سریع بیماری‌های تنفسی کمک کند و از انتشار احتمالی بیماری‌ها در سطح گسترده جلوگیری شود.

هشدار درباره مصرف مواد غذایی و آب آشامیدنی

دکتر قلیان با تأکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی گسترده درباره بیماری‌های گوارشی و تنفسی در تجمعات انبوه، اظهار کرد: زائران باید حداقل اصول حفاظت از سلامت خود را رعایت کنند و از مصرف مواد غذایی فاقد شناسنامه و نامشخص به طور جدی خودداری کنند.

وی ادامه داد: مدیران کاروان‌ها نیز باید در انتقال غذاهای گرم که در یک مکان طبخ و سپس به محل استقرار کاروان منتقل می‌شود، حساسیت ویژه‌ای داشته باشند و مراقبت کنند دمای غذا در زمان انتقال از ۶۰ درجه سانتی‌گراد پایین‌تر نیاید؛ زیرا کاهش دما می‌تواند زمینه آلودگی ثانویه غذا و بروز مسمومیت‌های غذایی را فراهم کند.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین بر ضرورت استفاده از آب آشامیدنی بسته‌بندی‌شده تأکید کرد و گفت: به‌ویژه در مسیرهای پیاده، توصیه می‌شود زائران از آب بطری و بسته‌بندی‌شده استفاده کنند.

دکتر قلیان افزود: اگرچه تیم‌های بهداشت محیط دانشگاه تمام مسیرها را به طور مستمر پایش و کلرسنجی می‌کنند، اما در مسیرهای پیاده ممکن است تانکرها یا کلمن‌هایی وجود داشته باشد که آب آنها با یخ غیربهداشتی سرد شده یا به دلایل مختلف دچار آلودگی ثانویه شده باشد. همچنین ممکن است میزان کلر آب در طول زمان کاهش یافته باشد؛ بنابراین زائران و مدیران کاروان‌ها باید در انتخاب آب آشامیدنی دقت کافی داشته باشند.

فعالیت ۸ مرکز خدمات جامع سلامت در مشهد

وی با اشاره به پیش‌بینی خدمات بهداشتی و درمانی در مسیرهای منتهی به مشهد، اظهار کرد: علاوه بر ۱۵ مرکز خدمات شبانه‌روزی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در مسیرهای تربت حیدریه، نیشابور، قوچان، چناران و سرخس، در داخل شهر مشهد نیز با وجود تعطیلات، هشت مرکز خدمات جامع سلامت در نزدیکی محل حضور زائران و کاروان‌ها فعال شده است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: این مراکز از ساعت ۷:۳۰ صبح تا ۲۳:۳۰ شب فعالیت دارند و خدمات بهداشتی، درمانی و دندانپزشکی را به زائران و مجاوران ارائه می‌کنند.

دکتر قلیان افزود: ارائه خدمات این مراکز تنها به درمان بیماران محدود نمی‌شود، بلکه خدمات بهداشتی از جمله واکسیناسیون گروه‌های هدف، مراقبت از مادران باردار و رسیدگی به گروه‌های آسیب‌پذیر مانند سالمندان نیز در آنها انجام می‌شود.

وی ادامه داد: این مراکز همچنین خدمات درمانی مورد نیاز بیماران سرپایی را ارائه می‌کنند و تلاش ما این است که با توسعه خدمات در سطح مراکز جامع سلامت، بخشی از بار مراجعات به اورژانس‌های بیمارستانی و پیش‌بیمارستانی کاهش یابد و ظرفیت‌های بستری بیمارستان‌ها برای بیماران نیازمند واقعی حفظ شود.

استقرار تیم‌های واکنش سریع بهداشتی در مراکز درمانی

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین از پیش‌بینی تیم‌های واکنش سریع بهداشتی در مراکز پیشرفته درمانی و نقاط پرتردد خبر داد و گفت: در کنار مراکز AMP و مراکز درمانی پیش‌بینی‌شده برای دهه پایانی صفر، تیم‌های واکنش سریع بهداشتی مستقر خواهند شد.

دکتر قلیان اظهار کرد: این تیم‌ها متشکل از کارشناسان بیماری‌ها، کارشناسان بهداشت محیط و نیروهای مرتبط با سلامت روان هستند و در صورت مشاهده هرگونه نشانه از طغیان بیماری یا بروز مشکل بهداشتی در یک منطقه، کاروان یا جمعیت خاص، می‌توانند در کوتاه‌ترین زمان وارد عمل شوند.

وی افزود: این تیم‌ها با همکاری بخش‌های مختلف دانشگاه، مجموعه‌های دولتی، بخش خصوصی و خیریه‌ها فعالیت خواهند کرد و هدف از استقرار آنها، شناسایی سریع، بررسی و کنترل کانون‌های احتمالی بیماری و جلوگیری از گسترش آن است.

مشارکت مردم، شرط موفقیت برنامه‌های بهداشتی

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با تأکید دوباره بر نقش مردم در حفظ سلامت خود و دیگران، گفت: در شرایط تجمعات انبوه، نخستین و مهم‌ترین حلقه پیشگیری، خود فرد، خانواده و کاروان است و ارتقای سواد سلامت می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در جلوگیری از بروز و گسترش بیماری‌های گوارشی، تنفسی و سایر بیماری‌های واگیر داشته باشد.

دکتر قلیان خاطرنشان کرد: مجموعه بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در کنار سایر بخش‌های نظام سلامت، آمادگی لازم برای پایش، پیشگیری و مداخله سریع در برابر تهدیدات بهداشتی را دارد، اما همکاری زائران و رعایت اصول ساده بهداشتی، مهم‌ترین پشتوانه برای مدیریت سلامت در چنین تجمع گسترده‌ای خواهد بود.