پایگاه خبری وبدا

دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد موفق شد با اخذ مجوز رسمی از سازمان غذا و دارو، عنوان نخستین آزمایشگاه همکار مطالعات هم‌ارزی زیستی (Bioequivalence) در شرق کشور را کسب کند؛ دستاوردی راهبردی که علاوه بر تسهیل ورود داروهای جدید به بازار، گامی مهم در توسعه همکاری دانشگاه با صنعت داروسازی، افزایش ظرفیت‌های پژوهشی و حرکت به سوی دانشگاه‌های نسل سوم به شمار می‌رود.

دکتر امیرهوشنگ محمدپور، استاد و مدیر گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مجری این پروژه، در گفت‌وگو با وب‌دا، با تشریح اهمیت این موفقیت اظهار کرد: انجام مطالعات هم‌ارزی زیستی یکی از الزامات قانونی برای ورود داروهای جدید با مولکول کوچک به بازار دارویی کشور است و بر اساس ضوابط سازمان غذا و دارو، تمامی شرکت‌های داروسازی موظف‌اند پیش از عرضه محصولات جدید، نتایج این مطالعات را به سازمان ارائه کنند.

وی افزود: در این مطالعات، باید اثبات شود که سرعت و میزان جذب داروی تولیدشده با داروی مرجع استاندارد یکسان است؛ از این‌رو تمامی شرکت‌های داروسازی برای دریافت مجوز عرضه محصولات خود، نیازمند همکاری با آزمایشگاه‌های مرجع مورد تأیید سازمان غذا و دارو هستند.

گامی مؤثر در مسیر دانشگاه نسل سوم

مدیر گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی، توسعه تعامل با صنعت، کارآفرینی و حرکت به سمت دانشگاه‌های نسل سوم را از مهم‌ترین راهبردهای دانشگاه‌های پیشرو دانست و گفت: با تکیه بر توان علمی و پژوهشی دانشکده داروسازی مشهد و با هدف پاسخگویی به نیازهای صنعت داروسازی، مسیر دشوار اخذ مجوز این آزمایشگاه طی شد و سرانجام نخستین آزمایشگاه مرجع مطالعات هم‌ارزی زیستی شرق کشور در این دانشکده راه‌اندازی شد.

وی خاطرنشان کرد: این مرکز علاوه بر پاسخگویی به نیاز صنایع دارویی، زمینه توسعه فعالیت‌های فناورانه، افزایش درآمدهای اختصاصی دانشگاه و گسترش ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت را فراهم می‌کند.

پایان وابستگی صنایع دارویی شرق کشور به سایر استان‌ها

دکتر محمدپور با اشاره به ضرورت ایجاد این مرکز اظهار کرد: پیش از این، صنایع دارویی شرق کشور برای انجام مطالعات هم‌ارزی زیستی ناچار بودند نمونه‌های خود را به آزمایشگاه‌های مرجع مستقر در تهران، تبریز و دیگر نقاط کشور ارسال کنند که این موضوع علاوه بر افزایش هزینه‌ها، موجب طولانی شدن فرآیند تولید و ورود دارو به بازار می‌شد.

وی افزود: با توجه به نیاز جدی صنایع دارویی منطقه و مراجعات مکرر تولیدکنندگان به معاونت غذا و داروی دانشگاه، پس از انجام مطالعات امکان‌سنجی و بررسی نیازهای منطقه، تصمیم به ایجاد این زیرساخت تخصصی در دانشکده داروسازی گرفته شد.

راه‌اندازی آزمایشگاه با رعایت کامل استانداردهای ملی

مجری پروژه با اشاره به مراحل اجرایی این طرح گفت: پس از انجام رایزنی‌های متعدد و با حمایت دکتر رضوی، رئیس دانشکده داروسازی، فضای استانداردی شامل ۱۲ تخت بستری برای داوطلبان مطالعات، بخش نمونه‌گیری و امکانات کامل احیای قلبی ریوی ایجاد شد.

وی ادامه داد: همچنین با پژوهشکده شهید رئیسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برای بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته LC-MS/MS قرارداد همکاری منعقد شد و تمامی مستندات و مدارک مورد نیاز در سامانه‌های سازمان غذا و دارو بارگذاری شد.

دکتر محمدپور تصریح کرد: پس از انجام بازدیدهای تخصصی، ارزیابی‌های میدانی و رفع نواقص فنی و زیرساختی طی چند ماه، در نهایت مجوز رسمی فعالیت این مرکز به عنوان «آزمایشگاه همکار مطالعات هم‌ارزی زیستی داروها» از سوی سازمان غذا و دارو صادر شد.

کاهش هزینه و زمان ورود داروهای جدید به بازار

استاد دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد راه‌اندازی این مرکز را فراتر از ایجاد یک آزمایشگاه دانست و گفت: این دستاورد، نقطه عطفی در توسعه علمی دانشکده داروسازی و دانشگاه علوم پزشکی مشهد به شمار می‌رود و آثار آن در حوزه‌های مختلف علمی، اقتصادی و صنعتی قابل مشاهده خواهد بود.

وی نخستین دستاورد این پروژه را کاهش چشمگیر زمان انتظار و هزینه انجام مطالعات برای شرکت‌های داروسازی عنوان کرد و افزود: با راه‌اندازی این مرکز، نیاز به ارسال نمونه‌ها به سایر استان‌ها از بین رفته و فرآیند انجام مطالعات با سرعت و هزینه مناسب‌تری انجام خواهد شد.

تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت داروسازی

دکتر محمدپور توسعه ارتباط دانشگاه با صنعت را از دیگر دستاوردهای این پروژه برشمرد و اظهار کرد: این آزمایشگاه یکی از حلقه‌های مهم زنجیره تولید دارو را تکمیل کرده و زمینه انعقاد قراردادهای پژوهشی و خدماتی با شرکت‌های بزرگ داروسازی کشور را فراهم می‌کند.

وی افزود: توسعه این همکاری‌ها علاوه بر ارتقای جایگاه علمی دانشگاه، می‌تواند نقش مؤثری در تحقق خودکفایی مالی دانشکده و دانشگاه و حرکت عملی به سمت دانشگاه‌های نسل سوم ایفا کند.

فرصتی ارزشمند برای آموزش نسل آینده داروسازان

مدیر گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی با اشاره به آثار آموزشی این مرکز گفت: ایجاد این آزمایشگاه، فرصت کم‌نظیری برای آموزش دانشجویان داروسازی در مقاطع عمومی و تخصصی فراهم کرده و زمینه تربیت نیروهای متخصص و توانمند در حوزه مطالعات هم‌ارزی زیستی را فراهم می‌سازد.

وی افزود: حضور دانشجویان و پژوهشگران در این مجموعه، ضمن ارتقای مهارت‌های عملی، ظرفیت علمی دانشگاه را در یکی از تخصصی‌ترین حوزه‌های داروسازی افزایش خواهد داد.

تداوم موفقیت نیازمند حمایت‌های راهبردی است

دکتر محمدپور با تأکید بر اینکه اخذ این مجوز آغاز یک مسیر توسعه‌ای است، اظهار کرد: حفظ و توسعه این جایگاه نیازمند حمایت مستمر از زیرساخت‌های فنی، تجهیزات تخصصی و سیاست‌گذاری‌های حمایتی است.

وی افزود: در شرایط رقابتی کنونی، سرعت ارائه خدمات، به‌روزرسانی تجهیزات و کنترل هزینه‌ها از عوامل تعیین‌کننده موفقیت مراکز همکار مطالعات هم‌ارزی زیستی به شمار می‌رود و هرگونه ضعف در این حوزه می‌تواند قدرت رقابت این مرکز را کاهش دهد.

استاد دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین خواستار بازنگری در برخی سیاست‌های مالی و ایجاد مشوق‌های حمایتی برای مراکز دانشگاهی شد و گفت: تجربه سایر مراکز مرجع کشور نشان می‌دهد که انعطاف در سیاست‌های مالی و حمایت از مراکز علمی، نقش مهمی در حفظ توان رقابتی و استمرار فعالیت آن‌ها دارد.

قدردانی از همراهان این دستاورد ملی

دکتر محمدپور در پایان ضمن تبریک این موفقیت به اعضای هیأت علمی، پژوهشگران، کارکنان و دانشجویان دانشکده داروسازی، از حمایت‌های دکتر رضوی رئیس دانشکده، دکتر روحبخش معاون غذا و داروی دانشگاه، دکتر شقایق کاظمی کارشناس آزمایشگاه، دکتر عباسپور معاون آموزشی دانشکده و دکتر کمالی معاون پژوهشی دانشکده قدردانی کرد.

وی ابراز امیدواری کرد: راه‌اندازی این مرکز، آغازگر فصل تازه‌ای در توسعه فعالیت‌های علمی، پژوهشی و فناورانه دانشگاه علوم پزشکی مشهد باشد و با گسترش همکاری‌های دانشگاه و صنعت، زمینه ارتقای جایگاه ملی و بین‌المللی دانشکده داروسازی و توسعه صنعت دارویی کشور بیش از پیش فراهم شود.