پایگاه خبری وبدا

متخصص ارتودنسی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر تفاوت اساسی میان ارتودنسی معمولی و درمان‌های ارتودنسی فک گفت: موفقیت در اصلاح ناهنجاری‌های فکی، بیش از هر چیز به مدیریت صحیح نیروهای درمانی و همکاری دقیق بیمار در رعایت دستورالعمل‌های خانگی وابسته است؛ چرا که هرگونه بی‌توجهی می‌تواند سلامت استخوان و مفصل فک را با آسیب‌های جدی مواجه کند.

دکتر سید مصطفی ابطحی در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: برخلاف ارتودنسی معمولی که عمدتاً با هدف مرتب‌سازی دندان‌ها و بهبود زیبایی انجام می‌شود، در درمان‌های ارتودنسی فک، هدف اصلی اصلاح موقعیت استخوان‌های فک و ایجاد تعادل در مفصل فکی ـ گیجگاهی است. از این‌رو، کنترل دقیق نیروهای واردشده به فک و پایبندی بیمار به توصیه‌های درمانی، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت درمان دارد.

وی با اشاره به اهمیت استفاده صحیح از کش‌های ارتودنسی افزود: در اصلاح ناهنجاری‌های فکی، به‌ویژه در بیماران مبتلا به ناهنجاری‌های کلاس ۲ و کلاس ۳، کش‌های ارتودنسی نقش کلیدی در هدایت نیروهای درمانی دارند. استفاده نکردن مداوم از این کش‌ها یا رعایت نکردن دستورالعمل‌های پزشک، روند بازسازی استخوان را مختل کرده و می‌تواند موجب توقف یا شکست درمان شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه احساس فشار در آغاز هر مرحله از درمان طبیعی است، گفت: بیماران باید بدانند این احساس، نشانه حرکت صحیح دندان‌ها و استخوان‌ها در مسیر درمان است و نباید باعث نگرانی یا قطع همکاری آنان شود.

دکتر ابطحی، رعایت بهداشت دهان و دندان را یکی دیگر از ارکان موفقیت درمان‌های ارتودنسی دانست و تصریح کرد: التهاب لثه ناشی از رعایت نکردن بهداشت می‌تواند به تحلیل استخوان اطراف دندان‌ها منجر شود و حرکت صحیح دندان‌ها را با مشکل مواجه کند. استفاده از مسواک‌های بین‌دندانی، نخ دندان مخصوص ارتودنسی و رعایت دقیق بهداشت دهان، از الزامات این دوره درمانی است.

وی همچنین بر لزوم توجه بیماران به سلامت مفصل فک تأکید کرد و افزود: در صورت بروز علائمی مانند صدای کلیک یا تق‌تق در ناحیه مفصل فک، درد یا محدودیت در باز و بسته کردن دهان، بیمار باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن موضوع را با پزشک معالج در میان بگذارد تا از بروز عوارض جدی پیشگیری شود.

این متخصص ارتودنسی با هشدار نسبت به برخی رفتارهای آسیب‌رسان در طول درمان اظهار کرد: جویدن مواد بسیار سخت مانند یخ و آجیل یا مصرف خوراکی‌های چسبنده مانند کارامل، احتمال جدا شدن براکت‌ها و تغییر مسیر نیروهای درمانی را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، نیروهای کنترل‌شده درمانی به نیروهای مخرب تبدیل شده و ممکن است به ریشه دندان یا استخوان فک آسیب وارد کنند.

وی همچنین به بیماران توصیه کرد از دستکاری سیم‌ها یا براکت‌های ارتودنسی با دست یا ابزارهای خانگی خودداری کنند، زیرا این اقدام می‌تواند کنترل بیومکانیکی درمان را مختل کرده و روند اصلاح موقعیت دندان‌ها را با مشکل مواجه سازد.

دکتر ابطحی یکی دیگر از خطاهای رایج بیماران را پرهیز از جویدن با یک سمت فک به دلیل احساس درد عنوان کرد و گفت: این رفتار به مرور موجب ایجاد عدم تقارن عملکردی در فک می‌شود و اصلاح آن گاهی از درمان اولیه نیز دشوارتر خواهد بود.

وی در پایان با تأکید بر اینکه درمان‌های ارتودنسی فک یک فرآیند مشارکتی میان پزشک و بیمار است، خاطرنشان کرد: وظیفه متخصص، طراحی دقیق نیروهای درمانی و انتخاب مناسب‌ترین روش اصلاح ناهنجاری فک است، اما موفقیت نهایی درمان به میزان همکاری بیمار در رعایت تمامی توصیه‌های درمانی بستگی دارد. در واقع، بیمار مدیر اجرایی درمان در محیط خانه است و رعایت دقیق این اصول، دستیابی به نتایجی پایدار، عملکرد مناسب مفصل فک و پیشگیری از عوارضی مانند تحلیل استخوان را تضمین می‌کند.