پایگاه خبری وبدا

مدیر جوانی جمعیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با تأکید بر اینکه کاهش ازدواج و افزایش سن آن مهم‌ترین عامل افت نرخ فرزندآوری در کشور است، گفت: آمارها نشان می‌دهد خانواده‌های ایرانی همچنان تمایل به داشتن بیش از یک فرزند دارند، اما کاهش تعداد ازدواج‌ها، افزایش سن ازدواج و طولانی شدن فاصله بین ازدواج و تولد نخستین فرزند، مهم‌ترین چالش‌های جمعیتی کشور محسوب می‌شود.

به گزارش وبدا، نشست بررسی چالش‌ها، موانع و راهکارهای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت با حضور دکتر رضا سعیدی مدیر جوانی جمعیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، رئیس جامعه پزشکی خراسان رضوی، اعضای انجمن «نفس»، مدیران شبکه‌های بهداشت و درمان، مسئولان حوزه جوانی جمعیت و فعالان مردمی این حوزه در مجتمع خوارزمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد.

در این نشست، مسئولان حوزه سلامت و فعالان مردمی ضمن بیان تجربیات و دغدغه‌های خود، مهم‌ترین چالش‌های موجود در اجرای قانون جوانی جمعیت از جمله مشکلات مادران باردار، کمبود حمایت‌های بیمه‌ای، توسعه مراکز «نفس»، هزینه‌های درمان، ضرورت حمایت از مادران در معرض سقط، آموزش زوجین و تقویت مشارکت دستگاه‌های اجرایی را مطرح کردند.

دکتر رضا سعیدی در این نشست با قدردانی از بیان صریح دغدغه‌ها و پیشنهادهای ارائه‌شده، اظهار کرد: این جلسات فرصت ارزشمندی برای دریافت بازخوردهای میدانی از دانشگاه‌های علوم پزشکی و فعالان حوزه جمعیت است و تمامی موارد مطرح شده به صورت دقیق جمع‌بندی و برای پیگیری در ستاد وزارت بهداشت و ستاد ملی جمعیت منعکس خواهد شد.

وی با تشریح وضعیت جمعیتی کشور، کاهش تعداد ازدواج را مهم‌ترین عامل کاهش موالید دانست و افزود: بررسی آمارهای ثبت احوال نشان می‌دهد طی سال‌های اخیر تعداد ازدواج‌ها روندی کاهشی داشته و همین موضوع به طور مستقیم بر کاهش تعداد تولدها اثر گذاشته است.

مدیر جوانی جمعیت وزارت بهداشت تصریح کرد: برخلاف برخی تصورها، خانواده‌های ایرانی پس از ازدواج همچنان علاقه‌مند به داشتن بیش از یک فرزند هستند، اما زمانی که سن ازدواج افزایش پیدا می‌کند و فاصله بین ازدواج و فرزندآوری به حدود چهار تا پنج سال می‌رسد، فرصت باروری کاهش یافته و در نهایت تعداد موالید نیز افت می‌کند.

وی تأکید کرد: اگر بتوانیم موانع ازدواج جوانان را برطرف کنیم، بخش قابل توجهی از مشکلات جمعیتی کشور نیز حل خواهد شد؛ از همین رو، تسهیل ازدواج باید در اولویت سیاست‌های جمعیتی کشور قرار گیرد.

فرهنگ، مهم‌ترین مؤلفه اثرگذار بر فرزندآوری است

دکتر سعیدی با اشاره به اینکه عوامل اقتصادی تنها بخشی از مسئله جمعیت را تشکیل می‌دهند، گفت: مطالعات و بررسی‌های جمعیت‌شناسی نشان می‌دهد مهم‌ترین عامل مؤثر بر فرزندآوری، مسائل فرهنگی، نگرشی و ذهنی خانواده‌هاست و حتی در برخی استان‌هایی که از نظر اقتصادی وضعیت مطلوبی ندارند، نرخ باروری از استان‌های برخوردار بالاتر است.

وی افزود: حمایت‌های اقتصادی، تسهیلات مسکن، وام، بیمه و خدمات درمانی بسیار ضروری است، اما بدون اصلاح نگرش‌های فرهنگی و تقویت ارزش خانواده، نمی‌توان انتظار بهبود پایدار شاخص‌های جمعیتی را داشت.

مدیر جوانی جمعیت وزارت بهداشت خواستار مشارکت جدی‌تر دستگاه‌های فرهنگی شد و اظهار کرد: صدا و سیما، وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، شهرداری‌ها، حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و سایر نهادهای فرهنگی باید در کنار نظام سلامت، مسئولیت خود را در فرهنگ‌سازی برای ازدواج و فرزندآوری ایفا کنند.

اجرای کامل قانون جوانی جمعیت بسیاری از مشکلات را برطرف می‌کند

دکتر سعیدی با اشاره به ظرفیت‌های قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت گفت: بخش مهمی از این قانون بر عهده وزارت بهداشت است و اگر تکالیف پیش‌بینی شده در این قانون به طور کامل اجرا شود، بسیاری از مشکلات موجود در حوزه سلامت مادر و کودک و حمایت از خانواده‌ها برطرف خواهد شد.

وی افزود: اجرای دقیق برنامه‌های سلامت باروری، حمایت از مادران باردار، توسعه مراکز مشاوره، تقویت آموزش‌های پیش از ازدواج و افزایش خدمات حمایتی از جمله اقداماتی است که باید با جدیت دنبال شود.

روند سالمندی جمعیت، زنگ خطر آینده کشور است

مدیر جوانی جمعیت وزارت بهداشت با اشاره به تغییرات ساختار سنی کشور اظهار کرد: ایران با سرعت بالایی در مسیر سالمندی جمعیت قرار گرفته است و اگر روند کاهش موالید ادامه پیدا کند، طی دو دهه آینده بخش قابل توجهی از جمعیت کشور را سالمندان تشکیل خواهند داد.

وی افزود: سالمندی در ذات خود یک موفقیت برای نظام سلامت است، اما اگر نسبت جمعیت جوان و سالمند متعادل نباشد، کشور با چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و درمانی گسترده‌ای مواجه خواهد شد؛ از جمله افزایش هزینه‌های سلامت، کمبود نیروی کار، فشار بر صندوق‌های بازنشستگی و افزایش نیاز به خدمات مراقبتی.

دکتر سعیدی خاطرنشان کرد: امروز باید همزمان با اجرای سیاست‌های افزایش جمعیت، زیرساخت‌های مراقبت از سالمندان نیز توسعه یابد تا کشور در آینده با بحران مواجه نشود.

دستاوردهای نظام سلامت در کاهش مرگ مادران و نوزادان ارزشمند است

مدیر جوانی جمعیت وزارت بهداشت با اشاره به موفقیت‌های جمهوری اسلامی ایران در ارتقای شاخص‌های سلامت مادر و کودک گفت: کاهش چشمگیر مرگ مادران، مرگ نوزادان و مرگ کودکان زیر پنج سال از مهم‌ترین دستاوردهای نظام سلامت طی دهه‌های گذشته است و این شاخص‌ها امروز در وضعیت قابل قبولی قرار دارند.

وی با این حال تأکید کرد: همچنان باید برای کاهش سزارین‌های غیرضروری، ارتقای کیفیت مراقبت‌های دوران بارداری، افزایش زایمان ایمن و حمایت از مادران باردار برنامه‌ریزی دقیق‌تری انجام شود.

ضرورت استفاده از ظرفیت تشکل‌های مردمی

دکتر سعیدی با قدردانی از فعالیت انجمن «نفس» و سایر گروه‌های مردمی فعال در حوزه جوانی جمعیت، اظهار کرد: تجربه نشان داده است که ظرفیت گروه‌های مردمی، خیرین و تشکل‌های اجتماعی در فرهنگ‌سازی، مشاوره و حمایت از مادران باردار بسیار ارزشمند است و وزارت بهداشت از توسعه این همکاری‌ها حمایت می‌کند.

وی افزود: مراکز «نفس» نقش مهمی در آگاهی‌بخشی، مشاوره تخصصی و حمایت از مادران در معرض سقط ایفا می‌کنند و تقویت زیرساخت‌ها و امکانات این مراکز می‌تواند نقش مؤثری در حفظ جان جنین و افزایش فرزندآوری داشته باشد.

در پایان این نشست، مدیر جوانی جمعیت وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه تمامی پیشنهادها و دغدغه‌های مطرح شده از سوی مسئولان دانشگاهی، مدیران شبکه‌های بهداشت، اعضای انجمن «نفس» و فعالان حوزه جمعیت به صورت مکتوب جمع‌بندی خواهد شد، تصریح کرد: هدف از برگزاری این نشست‌ها، دریافت بازخوردهای واقعی از میدان و انتقال آن به سطوح سیاست‌گذاری کشور است تا با اصلاح فرآیندها و تقویت حمایت‌ها، زمینه اجرای هرچه بهتر قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و بهبود شاخص‌های جمعیتی کشور فراهم شود.