دکتر نغمه رزاقی، عضو هیأت علمی گروه پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در تشریح ایده برتر تیم خود در نوزدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری گفت: این ایده که با اقتباس از جلسات گزارش صبحگاهی (Morning Report) دانشجویان پزشکی شکل گرفته، بهعنوان فرایندی بر ارزیابی و بحث پیرامون بیماران بستری با رویکردی تخصصی در حوزه پرستاری تمرکز دارد.
دکتر رزاقی در گفتوگو با وبدا، پیرامون جزئیات شکلگیری و اجرای این ایده نوآورانه در آموزش دانشجویان پرستاری اظهار کرد: ایده اصلی فرایند، از مشاهده جلسات گزارش صبحگاهی دانشجویان پزشکی با اساتیدشان شکل گرفت. در این جلسات، بیماران جدید یا چالشهای تشخیصی و درمانی مطرح و مورد بحث قرار میگرفت؛ از این رو به این فکر افتادم که میتوانیم همین الگو را با رویکرد پرستاری برای دانشجویان خودمان نیز به کار ببریم.
وی ادامه داد: این روش آموزشی که تاکنون بهصورت جامع در آموزش پرستاری پیادهسازی نشده بود، شامل برگزاری گزارشهای صبحگاهی برای دانشجویان پرستاری در بخشهای بالینی، بهویژه در بخش کودکان است. در این جلسات، دانشجویان به معرفی و بحث درباره یک بیمار خاص که با آن در ارتباط هستند، نکات مراقبتی ویژه، چالشهای پرستاری و راهکارهای بهبود وضعیت بیمار میپردازند.
یافتههای پژوهش: افزایش خودکارآمدی بالینی و شکلگیری هویت حرفهای
دکتر رزاقی همچنین خاطرنشان کرد: این ایده در قالب یک طرح پژوهشی مورد سنجش قرار گرفت تا تأثیر آن بر خودکارآمدی بالینی و هویت حرفهای دانشجویان پرستاری ارزیابی شود. نتایج نشان داد که این روش آموزشی بهطور قابلتوجهی بر خودکارآمدی بالینی دانشجویان تأثیر مثبت داشته است؛ بهطوریکه دانشجویان در بررسی وضعیت بیمار و ارائه تشخیصهای پرستاری دقیقتر عمل میکردند.
وی در این باره افزود: با بهبود خودکارآمدی بالینی، دانشجویان بیمار را با دقت بیشتری از لحاظ پرستاری بررسی میکردند، تشخیصهای پرستاری را دقیقتر میگذاشتند و مداخلات لازم را طراحی میکردند.
هرچند تأثیر این روش بر هویت حرفهای دانشجویان به اندازه خودکارآمدی بالینی مشهود نبود، اما دکتر رزاقی این موضوع را به ماهیت بلندمدت فرایند شکلگیری هویت حرفهای نسبت داد و گفت: انتظار میرفت که تأثیر بر هویت حرفهای نیز بیشتر باشد، اما شکلگیری هویت حرفهای فرایندی زمانبر است و این پژوهش در یک دوره آموزشی محدود انجام شد.
چالشها و راهکارها؛ از مقاومت اولیه تا هماهنگیهای بالینی
دکتر رزاقی به چالشهای ابتدایی اجرای این طرح نیز اشاره کرد و گفت: در ابتدا، مانند هر روش آموزشی جدید، مقاومتهایی از سوی برخی دانشجویان وجود داشت، اما با گذشت زمان و جا افتادن این روال، همکاری آنها افزایش یافت.هماهنگی با بخشهای بیمارستانی برای تعیین زمان مناسب گزارشهای صبحگاهی از دیگر چالشها بود. با این حال، دکتر رزاقی معتقد است که با نهادینه شدن این روش، تعیین ساعات مشخص و رفع این چالشها امکانپذیر خواهد بود.
خروجی پژوهش و چشمانداز آینده
خروجی این پژوهش بهصورت مقالهای در یکی از مجلات معتبر ISI به چاپ رسیده است. دکتر رزاقی از همکاری دکتر اعمی در نگارش مقاله، دکتر رازی در اجرای طرح و همچنین زحمات آقای نمازی در بخش آماری قدردانی کرد.
وی در پایان بر پتانسیل بالای این روش آموزشی در صورت تبدیل شدن به یک رویه متداول تأکید کرد و گفت: اگر این روش در همه گروههای آموزشی رایج شود، میتواند تأثیر بسزایی در ارزیابی دقیقتر بیماران، تشخیصهای پرستاری صحیح و طراحی مداخلات مؤثر داشته باشد. این امر در نهایت منجر به توجه بیشتر به “فرایند پرستاری” میشود که یکی از نقاط قوت اصلی حرفه ماست.
