نشست خبری با موضوع «تغذیه سالم، فشار خون و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر» با حضور مسئولان و اساتید دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد. در این نشست، کارشناسان حوزه سلامت با تأکید بر اصلاح سبک زندگی، کنترل فشار و قند خون را از مهمترین راهکارهای حفظ سلامت جامعه عنوان کردند.
به گزارش وب دا، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این نشست با اشاره به نقش کلیدی سبک زندگی در سلامت افراد گفت: با رعایت اصول تغذیه سالم، فعالیت بدنی مناسب و توجه به اقدامات پیشگیرانه میتوان از بروز بسیاری از بیماریهای غیرواگیر جلوگیری کرد.
دکتر مهدی قلیان با بیان اینکه میزان مصرف نمک در کشور بیش از دو برابر حد مجاز است، افزود: مصرف بالای نمک تهدیدی جدی برای سلامت جامعه محسوب میشود. همچنین سرعت غذا خوردن در بین مردم بالا است که باید کاهش یابد و افراد لازم است مواد غذایی سالم را بهصورت صحیح و در اندازه توصیهشده مصرف کنند.
وی کمتحرکی را یکی از مشکلات شایع جامعه دانست و خاطرنشان کرد: کاهش فعالیت بدنی موجب اضافه وزن و بروز بیماریهایی مانند دیابت میشود. مصرف بیش از حد قند، بهویژه هنگام نوشیدن چای، از دیگر عوامل مؤثر در افزایش وزن است. سالانه حدود ۳۰ هزار مرگ در کشور به علت دیابت و عوارض ناشی از آن رخ میدهد، در حالیکه با کاهش مصرف مواد قندی میتوان زندگی سالمتری داشت.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به شیوع بالای بیماریهای غیرواگیر تصریح کرد: این بیماریها عامل بیش از ۸۳ درصد مرگومیرهای جهان هستند و اغلب با فشار خون بالا آغاز میشوند. متأسفانه حدود ۶۰ درصد مبتلایان از بیماری خود آگاهی ندارند و زمانی برای درمان مراجعه میکنند که بیماری تشدید شده است.
تأکید بر اهمیت غربالگری دیابت و فشار خون
در ادامه این نشست، دانشیار گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت غربالگری دیابت و فشار خون گفت: کنترل فشار و قند خون اقدامی کاملاً بهداشتی است که هدف آن سالم نگهداشتن بدن و پیشگیری از بروز بیماریهای زمینهای در آینده است.
دکتر مصطفی جعفری با اشاره به اجرای برنامههای غربالگری در سراسر کشور اظهار کرد: غربالگری بهمعنای شناسایی بیماران بیعلامت است، چراکه دیابت و فشار خون بالا از جمله بیماریهایی هستند که مهمترین ویژگی آنها بیعلامتی است.
وی افزود: فشار خون بالا و دیابت بهخودیخود بیماری محسوب نمیشوند، بلکه زمینهساز بروز بیماریهای جدیتری مانند بیماریهای قلبی، کلیوی، نابینایی، قطع اندام و دیگر بیماریهای غیرواگیر هستند که بهصورت خاموش به بدن آسیب میزنند.
دانشیار گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: شناسایی زودهنگام افراد بیعلامت و آغاز اقدامات بهداشتی مانند کنترل قند و فشار خون، نقش مهمی در حفظ سلامت افراد دارد. ورزش، تحرک کافی و رعایت الگوهای صحیح تغذیه از مهمترین عوامل کنترل این بیماریها هستند.
تمامی افراد بالای ۱۸ سال باید از نظر فشار خون مورد بررسی قرار گیرند
در بخش دیگری از این نشست، عضو هیأت علمی گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ماهیت خاموش فشار خون گفت: تمامی افراد بالای ۱۸ سال، حتی اگر تاکنون هیچ علامتی نداشتهاند، باید از نظر فشار خون مورد بررسی قرار گیرند، چراکه بسیاری از افراد از ابتلای خود آگاه نیستند.
دکتر زهرا عطایی خاطرنشان کرد: اگر فشار خون افراد بالای ۱۸ سال طبیعی باشد و عامل خطر خاصی مانند چاقی یا دیابت وجود نداشته باشد، لازم است سالانه فشار خون خود را کنترل کنند. همچنین در صورت تشخیص پزشک، بررسی فشار خون در کودکان علامتدار نیز اهمیت دارد.
وی با بیان اینکه کمتر از ۵۰ درصد مردم به توصیههای پزشکی در زمینه کنترل فشار خون پایبند هستند، افزود: سالانه بیش از ۱۰ میلیون نفر در جهان به دلیل فشار خون بالا جان خود را از دست میدهند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه فشار خون بالا معمولاً بدون علامت است، تصریح کرد: علائمی مانند سردرد، سرگیجه یا گرفتگی گوش که برخی افراد عنوان میکنند، از نظر علمی اثبات نشدهاند. بهترین روش تشخیص، اندازهگیری فشار خون در فواصل مختلف و مؤثرترین راه کنترل آن نیز اصلاح سبک زندگی، تحرک و ورزش منظم است.
دکتر عطایی همکاری مستمر با پزشک، کاهش مصرف نمک، پرهیز از فستفود، ترک سیگار، دوری از آلودگی هوا و پیشگیری از چاقی را از مهمترین راهکارهای کنترل فشار خون دانست و بر جدی گرفتن فشار خون روپوش سفید و ماسکه تأکید کرد.
معرفی ۱۰۰ هزار کودک زیر ۲ سال جهت بهرهمندی از حمایتهای تغذیهای
در بخش دیگری از این نشست دکتر محمد احمدیان، مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تصریح کرد: کشور ما پس از اجرایی سازی سیاستهای تحدید موالید به نسبت سایر کشورهای منطقه و جهان کاهش موالید بیشتری را تجربه کرد و این موضوع در کاهش پویایی و بالندگی هم نقش داشت و متخصصان باروری حداقل نرخ آن را ۱.۲ و ایدهآل آن را بالای ۲.۵ اعلام کردهاند و در سال ۱۴۰۲ این عدد ۱.۷۸ و سال قبل از آن ۱.۷۹ بوده است.
وی خاطرنشان کرد: در ۲۱ شهرستان تابعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد میزان باروری کلی ۱.۹ بود و این اعداد از ۱.۲ بوده و برخی شهرها هم اعداد بالاتر را داشتهاند.
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه در بحث کمیت جمعیت همدوش سایر سازمانها در بحث ازدواج و فرزندآوری و تبلیغ و ترویج آن هستیم و سالانه بیش از ۲۲ هزار زوج در آستانه ازدواج آموزشهای لازم را فرا میگیرند، بیان کرد: همچنین در بحث کیفیت و جوان سازی جمعیت هم مراقبتها بر اساس گروه بندیهای سنی در حال انجام است و ما علاوه بر کودک و مادر برای نوجوان، جوان، میانسال و سالمند هم برنامه مراقبتی داریم و در کنار آن نیز برنامههایی همچون مشاوره فرزندآوری، غربالگری، مراقبتی و شناسایی و درمان موارد نابارور هم دیده شده است.
دکتر احمدیان تاأکید کرد: کودکان زیر ۲ سال براساس برنامه مراقبتی که انجام میشود به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی میشوند و برنامه حمایتی آنها هم طبق دهک بندی صورت گرفته انجام میشود و اگر شامل دهکهای حمایتی نباشند مشمول این برنامه حمایتی نمیشوند.
وی اضافه کرد: در بحث حمایت کودکان زیر ۲ سال ۱۰۰ هزار نفر معرفی شدهاند و امیدواریم با پیگیری مسئولان مربوطه هرچه زودتر شاهد دریافت این موارد حمایتی از سوی خانوادههای این کودکان معرفی شده باشیم.
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص سقط جنین، گفت: طبق ماده ۵۵ و ۵۶ قانون جوانی جمعیت هرگونه اقدام در موضوع سقط جنین جرم محسوب میشود و ما برای پیشگیری از سقط عمدی مشاوره و راهنمایی لازم را به این گروه از مادران داریم.
دکتر احمدیان تصریح کرد: در علل سقط مواردی همچون جنسیت جنین مطرح شده و ما مشاوره اولیه را داریم و این افراد را جهت دریافت مشاوره تخصصیتر و وصل کردن به مجموعههای حمایتکننده داریم تا از این کار ناپسند خودداری کنند.
5میلیون و ۳۹۸ هزار نفر از خدمات دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حوزه سلامت بهرهمند هستند
در ادامه این نشست دکتر حسن عبداللهزاده، مدیر توسعه شبکه و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اظهار کرد: جمعیت تحت پوشش این دانشگاه ۵ میلیون و ۳۹۸ هزار بوده که از این تعداد ۴ میلیون و ۱۸۱ هزار نفر آنها جمعیت شهری و یک میلیون و ۲۱۷ هزار نفر مابقی هم جمعیت روستایی هستند.
وی اضافه کرد: ما تعداد ۲۱ مرکز بهداشت با ۱۴۰۰ واحد فعال و ۷۳۶ خانه بهداشت و ۲۲ پایگاه سلامت روستایی داریم و در شهرها هم ۱۳۲ مرکز خدمات جامع سلامت فعال است و نقاط شهری نیز ۳۵۱ پایگاه بهداشت در حال خدمترسانی به گروههای هدف هستند.
مدیر توسعه شبکه و ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: امسال تقویت برنامه پزشک خانواده روستایی مورد توجه قرار گرفته و این برنامه از سال ۱۳۸۴ آغاز شده، اما به دلیل کمبود تجهیزات و عدم استانداردها کامل نشده و امیدواریم که امسال این عدد به ۱۰۰ درصد برسد.
دکتر عبداللهزاده گفت: در برنامههای آتی ۱۵۸ واحد بهداشتی (۱۵۴ تا در مشهد و ۴ تا در شهرستانها) استیجاری به ملکی تبدیل خواهد شد و برای ساخت این تعداد مرکز بالغ بر ۳ همت نیاز است.
وی افزود: در مراکز بهداشت شهری و روستایی خدمات مادر و کودک، مشاورهای، تغذیهای و غیره ارائه میشود و ما در حوزه روستایی ارتباط بیش از ۸۰ درصد جمعیت ساکن در روستاها را با این مراکز شاهد هستیم.
مطلوبیت ۹۸ درصدی در آزمایشهای انجام شده با موضوع آب
همچنین دکتر فرشید وفا، مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم در این نشست، گفت: از ۱۱ اسفند ماه پارسال تا ۱۵ فروردین ماه امسال طرح مشترک ماه مبارک رمضان و ایام نوروز اجرا شد و در پایان اجرای این طرحهای همزمان و با انتخاب معاون زیارت استاندار خراسان رضوی و فرماندار مشهد دانشگاه علوم پزشکی مشهد به عنوان مجموعه برتر خدمترسان معرفی شد.
وی افزود: ما عوامل موثر بر تهدید سلامت داریم و وضعیت شهر مشهد از نظر بحث زیارت و مناسبتهای مذهبی و آئینی متفاوتتر از جاهای دیگر بوده و روزانه بالغ بر ۲۰ هزار و سالانه بالغ بر ۳۰ میلیون زائر در مشهد داریم و الحمدلله در نوروز امسال هیچ موردی از طغیانها شاهد نبودیم.
مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در موضوع تامین و توزیع آب شرب شرکتهای آب منطقهای و آب و فاضلاب فعالیت دارند و ما هم در امر نظارت در این حوزه فعالیت داریم و معتقدیم که اگر دسترسی به منابع آبی با توجه به ناترازیها محدود شود کیفیت آب شرب تحتالشعاع قرار میگیرد.
دکتر وفا با بیان اینکه ما ۵۲ سامانه آبرسانی داریم که ۴۹ مورد آن سامانههای با ریسک خطر پائین هستند، خاطرنشان کرد: تعداد موارد کلر سنجی از این سامانهها ۷۸۰ هزار و ۹۰۵ مورد بوده که مطلوبیت ۹۸ درصدی را نشان داده و ۲ درصد مابقی هم جهت اصلاح تذکر داده شده است.
وی با اشاره به انجام اقدامات نظارتی در حوزه ورزشهای آبی، بیان کرد: تعداد پارکها و استخرهای آبی فعال ۱۰۱ مورد بوده و با عنایت به سنجشهای مداوم در خصوص پارامترها ما کمترین میزان شکایتهای مردمی را داشتهایم.
مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد اضافه کرد: همچنین باید اشاره کنیم که بازرسیها فصلی یک بار در هر فصل و ۴ بار در هر سال بوده است، اما در روزهای گرم سال از هر ۱۵ روز یکبار است و این انجام ماهی ۲ نوبت انجام میشود.
دکتر وفا تصریح کرد: در بحث نظارتها بر آب شرب باید بگوییم که این کار بهطور مستمر انجام میشود و ما معتقدیم که در فصول گرم و سرد سال موارد عدم انطباق نیازمند به استفاده از آب معدنی و دستگاه تصفیه آب نداریم، ضمن اینکه آب دستگاه تصفیه تغییر طمع داشته و کلر باقی مانده آلودگی ثانویه را از بین میبرد، ضمن اینکه موضوع تعویض بهموقع فیلتر آن هم مهم است و اگر دیر تعویض شود روی کیفیت آب خروجی تاثیرگذار است.
وی تاکید کرد: برنامههای نظارتی حوزه مدیریت سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در تمامی ایام سال بهطور مستمر انجام میشود، اما اجرای این برنامه در زمانهای خاص سال و مناسبتهای مهم ملی و مذهبی بهطور ویژهتر بوده و هست.
