مدیر سلامت روان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به شیوع گسترده ترس، نگرانی و اضطراب در تمام سنین در پی شرایط پرتنش اجتماعی و خانوادگی، راهکارهای اساسی برای «کمک به خود» در والدین و همچنین شیوههای صحیح حمایت از کودکان را تشریح کرد. دکتر ندا اخروی در گفتگو با وب دا تأکید نمود که در چنین شرایطی، توانایی والدین برای مراقبت مؤثر از فرزندان، مستقیماً به میزان مراقبت آنها از نیازهای عاطفی خودشان وابسته است.
دکتر اخروی اظهار داشت که برای مدیریت مؤثر استرس، بازیابی آرامش شخصی والدین باید نقطه آغاز باشد و همانند کودکان، بزرگسالان نیز به کسی برای صحبت کردن و شرکت در فعالیتهای لذتبخش نیاز دارند. تکنیکهای اصلی برای کسب آرامش بزرگسالان شامل فعالیتهای شناختی و معنوی از جمله دعا و شرکت در مراسم مذهبی است. تقویت شبکه حمایتی از طریق حمایت اجتماعی، ملاقات و گفتگو با دوستان و نزدیکان، همچنین بازیابی لذت از طریق انجام فعالیتهای خوشایند گذشته مانند آشپزی مورد علاقه یا بازیهای خانوادگی توصیه میشود. علاوه بر این، فعال بودن، برنامهریزی برای کارهای مشترک و شرکت در امور خیریه یا فعالیتهای بازسازی، به ایجاد حس مفید بودن کمک میکند. استراحت هدفمند و کنترل دقیق دریافت اخبار، از طریق پرهیز از تماس مداوم با منابع خبری نگرانکننده و آسیبزا برای روان، از دیگر اقدامات ضروری برای حفظ سلامت روان والدین است.
دکتر اخروی راهکارهای ویژهای را برای مقابله با علائم استرس در کودکان ارائه داد که ممکن است شامل شبادراری، کاهش اشتها یا بیحالی بروز کند. وی تأکید کرد که این علائم نشاندهنده نیاز فوری کودک به حمایت هستند و هرگز نباید با سرزنش یا تنبیه مواجه شوند. اقدامات ضروری در قبال کودک شامل تأمین امنیت فیزیکی، ایجاد نزدیکی جسمانی، نوازش و در دسترس بودن اعضای خانواده است. همچنین، پذیرش ترسهای کودک، درک، پذیرش و صرفاً شنونده بودن برای نگرانیهای او بدون ارائه نصیحت یا دستور برای شجاع بودن، حیاتی است. بازگشت به روتین، یعنی تشویق کودک به ادامه فعالیتهای روزمره مانند خوردن، خوابیدن و بازی کردن متناسب با سن او، به ایجاد حس ثبات کمک میکند.
دکتر اخروی برای آغاز گفتگو توصیه کرد که والدین ابتدا باید به کودک یادآوری کنند که ترسیدن در شرایط بحرانی کاملاً طبیعی است. در حین گفتگو، صرفاً گوش دادن و جدی گرفتن صحبتهای کودک اهمیت دارد و والدین نباید با بزرگنمایی یا دروغ پاسخ دهند. نکته کلیدی این است که اگر والدین پاسخی برای سؤالی ندارند، باید صادقانه بگویند: «نمیدانم، ولی سعی میکنم جوابش را پیدا کنم.» در پایان گفتگو، آموزش تمرین تنفس عمیق (مانند دم کردن برای گل و بازدم برای شمع) و تأکید بر اینکه والدین همیشه برای شنیدن آماده هستند، به تقویت تابآوری کودک کمک خواهد کرد.
دکتر اخروی در پایان خاطرنشان کرد که در صورت تداوم یا شدت یافتن علائم استرس در هر یک از اعضای خانواده، والدین میتوانند با مراجعه به مراکز خدمات جامع سلامت، از خدمات رایگان سلامت روان و راهنماییهای تخصصی روانشناسان بهرهمند شوند.