همزمان با هفته ملی بدون دخانیات، عضو هیأت علمی و متخصص سمشناسی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد نسبت به عوارض پنهان و خطرناک مصرف مواد دخانی هشدار داد و تأکید کرد که نیکوتین و سموم موجود در دود سیگار و قلیان با آسیب مستقیم به زنجیره DNA، زمینهساز جهشهای ژنتیکی و ابتلا به سرطان میشوند.
دکتر سروش در گفتگو با وب دا با بیان اینکه باور عمومی، خطرات دخانیات را اغلب محدود به بیماریهای تنفسی و قلبی میداند، تصریح کرد: واقعیت بسیار تکاندهندهتر است؛ دخانیات مستقیماً نقشه ژنتیکی بدن را هدف قرار میدهند.
این متخصص سمشناسی و پزشکی قانونی با تشریح ماهیت سمی محصولات دخانی اظهار داشت: نیکوتین موجود در این محصولات، نه تنها یک ماده شدیداً اعتیادآور است، بلکه به عنوان یک عامل قطعی سرطانزا (Carcinogen) شناخته میشود. این ماده با ایجاد تنشهای اکسیداتیو شدید در سلولها، موجب آسیب به کروموزومها شده و فرآیند تکثیر طبیعی سلول را دچار اختلال میکند.
وی در توضیح مکانیسم بیولوژیکی تخریب بافتها افزود: زمانی که فرد دود سیگار یا قلیان را استنشاق میکند، مواد سمی مستقیماً با بافتهای حساس ریه، دهان و گلو برخورد کرده و پیوندهای شیمیایی موجود در DNA را میشکنند. در صورتی که سیستم دفاعی بدن موفق به ترمیم این آسیبها نشود، سلول دچار “جهش” شده و به طور غیرقابل کنترلی تکثیر میشود که نتیجه مستقیم آن، شکلگیری تومورهای سرطانی است.
متخصص سمشناسی مرکز شهید هاشمینژاد با ابراز نگرانی از گسترش مصرف قلیان در جامعه، باورهای رایج را نادرست خواند و گفت: این باور که عبور دود از آب قلیان باعث تصفیه مواد سمی میشود، یک مغالطه علمی است. حجم بالای دودی که در مصرف قلیان وارد ریهها میشود، غلظت سموم ورودی به خون را چندین برابر کرده و سرعت تخریب زنجیرههای DNA را به شدت افزایش میدهد.
دکتر سروش در پایان ضمن تأکید بر اینکه آسیبهای ژنتیکی ناشی از دخانیات اغلب غیرقابل بازگشت هستند، تنها راه پیشگیری را قطع کامل مواجهه با این مواد سمی دانست. وی خاطرنشان کرد: مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد همواره بر ضرورت ارتقای آگاهی جامعه نسبت به خطرات بیولوژیکی دخانیات تأکید دارد؛ چرا که این پدیده، علاوه بر صدمات جبرانناپذیر بر سلامت فردی، هزینههای درمانی سنگینی را نیز بر خانوادهها و نظام سلامت کشور تحمیل میکند.
