در نشستی بینبخشی و با مشارکت نهادهای علمی، بهداشتی و زیستمحیطی، طرح جمعآوری اصولی داروهای تاریخمصرفگذشته و مازاد از منازل شهروندان مشهدی با هدف حفاظت از سلامت عمومی و محیطزیست و جلوگیری از دفع غیراصولی داروها، بهصورت پایلوت در مشهد کلید خورد.
دکتر علیاصغر اسماعیلزاده، مدیر امور دارو و مواد تحت کنترل معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مشهددر حاشیه این نشست در گفتگو با وب دا با اشاره به آغاز این طرح نوآورانه با شعار «دارو زباله نیست»، اظهار کرد: با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال و افزایش سنت خانهتکانی، احتمال رهاسازی داروهای قدیمی همراه با زبالههای خانگی افزایش مییابد. این در حالی است که رهاسازی داروها در طبیعت یا سیستم دفع پسماند عادی میتواند موجب آلودگی آبهای زیرزمینی، خاک و بروز مخاطرات جدی بهداشتی شود. همچنین دسترسی آسان به این داروها، خطر مصرف خودسرانه و آسیب به سلامت جامعه را افزایش میدهد.
وی افزود: دارو در پایان تاریخ مصرف، یک پسماند ویژه و بالقوه خطرناک است و نه یک زباله معمولی. متأسفانه سالانه حجم قابل توجهی از داروهای تاریخمصرفگذشته در سطلهای زباله یا سیستم فاضلاب رها میشود که این موضوع تهدیدی جدّی برای محیطزیست و چرخه آب و خاک به شمار میرود.
دکتر اسماعیلزاده در تشریح ابعاد طرح «دارو زباله نیست» گفت: این طرح برای نخستینبار در مشهد و بهصورت پایلوت، با همکاری سهجانبه معاونت غذا و دارو دانشگاه، شهرداری مشهد و ادارهکل حفاظت محیطزیست استان خراسان رضوی و با مشارکت فعال دانشجویان داروسازی اجرا میشود و شیوهنامه اجرایی آن در حال تدوین و نهاییسازی است. هدف این است که شهروندان بتوانند داروهای تاریخمصرفگذشته و مازاد خود را بهصورت ایمن و کنترلشده تحویل دهند تا پس از جمعآوری، مطابق پروتکلهای علمی امحای پسماندهای دارویی، معدومسازی شوند.
مدیر امور دارو و مواد تحت کنترل معاونت غذا و دارو دانشگاه، افزایش آگاهی عمومی درباره مدیریت پسماندهای دارویی، کاهش آلودگیهای زیستمحیطی ناشی از رهاسازی داروها، پیشگیری از مخاطرات بهداشتی مرتبط با مصرف خودسرانه داروهای تاریخمصرفگذشته و ایجاد الگویی ملی برای مدیریت ایمن پسماندهای دارویی در کلانشهرها را از اهداف کلان این طرح برشمرد.
وی با تأکید بر نقش آموزش و آگاهیبخشی خاطرنشان کرد: بخش مهمی از این طرح به آموزش همگانی اختصاص دارد. بسیاری از مردم نمیدانند که رهاسازی آنتیبیوتیکها، داروهای شیمیدرمانی یا حتی مسکنها در طبیعت میتواند به مقاومت میکروبی، آلودگی آبهای زیرزمینی و آسیب به حیات وحش منجر شود. در همین راستا، همکاری رسانهها، مشارکت دانشجویان، آموزش چهرهبهچهره و توزیع بروشورهای اطلاعرسانی در دستور کار قرار گرفته است.
دکتر اسماعیلزاده در پایان تأکید کرد: این طرح تنها یک اقدام نمادین نیست، بلکه گامی عملی و رو به جلو برای نظاممند کردن مدیریت پسماندهای دارویی در سطح کلانشهرهاست. امیدواریم با همراهی شهروندان، داروخانهها و نهادهای مرتبط، بتوانیم مدلی پایدار ارائه دهیم که در آینده در سراسر کشور نیز اجرا شود. شهروندان مشهدی میتوانند با پیگیری اخبار رسمی، از جزئیات و زمانبندی دقیق اجرای طرح مطلع شوند.
شایان ذکر است این نشست با حضور معاون غذا و دارو دانشگاه، مدیر و جمعی از کارشناسان مدیریت امور دارو و مواد تحت کنترل معاونت غذا و دارو، نمایندگان مدیریت پسماند شهرداری مشهد، ادارهکل حفاظت محیطزیست استان خراسان رضوی، جمعی از دانشجویان داروسازی و سایر دستگاههای ذیربط، به میزبانی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد.