عضو هیأت علمی در گروه بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی مشهد از طراحی و ساخت دستگاه " بیواسکرابر " خبر داد؛ سیستمی نوین برای تصفیه هوا در صنایع که با ترکیب آب و روغن و استفاده از باکتریهای لجنخوار، آلایندههای آلی فرار و ترکیبات بودار را بهطور کامل تجزیه کرده و به دیاکسیدکربن و آب تبدیل میکند.
دکتر محمد نورمحمدی، در گفتگو با وب دا، از یک دستاورد پژوهشی نوین در حوزه تصفیه هوا خبر داد و گفت: این دستگاه " بیواسکرابر "یک سیستم نوین برای تصفیه هواست که در صنایع مختلف کاربرد دارد و برای حذف ترکیبات آلی فرار و ترکیبات بودار مورد استفاده قرار میگیرد.
وی با اشاره به تفاوت این سیستم با روشهای سنتی تصفیه هوا افزود: در روشهای قدیمی، آلایندهها صرفاً جذب میشدند و سپس دوباره از روی جاذب استخراج میشدند، اما در این سیستم، آلاینده بهطور کامل حذف میشود. در طراحی این بیواسکرابر، آب و روغن با یک نسبت بهینه با یکدیگر ترکیب میشوند؛ بهگونهای که روغن نقش جاذب ترکیبات فرار را دارد و آب نیز محیطی برای رشد باکتریها فراهم میکند.
دکتر نورمحمدی توضیح داد: باکتریهای مورد استفاده در این سیستم، باکتریهای لجنخوار هستند، به این معنا که ترکیبات نفتی را مصرف میکنند. از آنجا که بنزن نیز یک ترکیب نفتی محسوب میشود، این باکتریها قادرند حلقه بنزنی و سایر ترکیبات آلی فرار را شکسته و آنها را بهطور کامل به دیاکسید کربن و آب تبدیل کنند.
وی ادامه داد: در این سیستم، تمام مواد غذایی مورد نیاز باکتریها به کنسرسیوم باکتریایی داده میشود، اما منبع کربن به آنها داده نمیشود؛ در نتیجه، باکتریها برای تأمین کربن خود به سراغ ترکیبات آلاینده رفته و آنها را تجزیه میکنند. این نوع بیواسکرابرها از روشهای نوین تصفیه هوا محسوب میشوند و امروزه در بسیاری از کشورهای دنیا مورد توجه قرار گرفتهاند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به محدودیتهای روشهای مرسوم تصفیه هوا تصریح کرد: روشهایی مانند سوزاندن آلایندهها هزینه بالایی دارند و خودشان موجب تولید آلودگی میشوند. استفاده از کاتالیست نیز بسیار پرهزینه است و در بسیاری از شرایط، بهویژه در غلظتهای بالا، مقرونبهصرفه نیست. روشهای جاذب مانند زغال فعال نیز ظرفیت جذب محدودی دارند، بهسرعت اشباع میشوند و تنها برای حجم و غلظتهای پایین قابل استفاده هستند، در حالی که این سیستم توانایی حذف پیوسته آلایندهها با حجم و غلظت بالا را دارد.
دکتر نورمحمدی با بیان اینکه نمونههای اولیه این فناوری در خارج از کشور ساخته شدهاند، خاطرنشان کرد: نوآوری اصلی ما در فاز روغنی این سیستم است. برای نخستینبار در دنیا، بهجای استفاده از روغنهای سیلیکونی گرانقیمت که در مطالعات خارجی رایج بوده، از ارزانترین روغن موجود در بازار، موسوم به روغن برش یا کاتینگ اویل، استفاده کردیم. پیش از بهکارگیری این روغن، تستهای باکتریایی انجام شد تا اطمینان حاصل شود که اثر مخربی بر باکتریها ندارد و سپس بهعنوان فاز روغنی در سیستم مورد استفاده قرار گرفت. این مبنای فاز روغنی در سطح جهانی نمونه مشابهی ندارد.
وی تأکید کرد: طراحی و ساخت این دستگاه حاصل یک کار تیمی و در قالب پایاننامه دانشجوی کارشناسی ارشد انجام شده است. بنده بهعنوان استاد راهنما و مجری طرح و آقای دکتر میرزایی بهعنوان استاد مشاور در این پروژه همکاری داشتهاند.