در روزهایی که انقلاب اسلامی به اوج خود رسیده بود آبستن حوادثی شد که هر یک ضمن ثبت در دفتر تاریخ انقلاب اسلامی ایران در روند پیروزی انقلاب نیز تأثیرگذار بود.
واقعه 23 آذر 57 بیمارستان شاه رضا- که بعدها به امام رضا(ع) تغییر نام یافت- یکی از رخدادهایی است که ریشه اش را باید در نهضت امام خمینی(ره) جست.
همزمانی واقعه 23 آذر 1357 و محرم، شور و شعور انقلابی را در میان مردم به خشم آمده از اعمال عمال پهلوی فزونی بخشید و تظاهرات پیاپی مردمی باعث حمله بیشتر عاملان خشونت پهلوی به مردم عزادار عاشورای حسینی و مخالفان رژیم پهلوی شد.
حمله چماقداران
طرفداران قانون اساسی شاهنشاهی که مردم به آنها چماقداران می گفتند در روز 23 آذر57 با شعار جاوید شاه از برابر در شرقی بیمارستان امام رضا(ع) عبور می کردند. سر و صدای ایجاد شده توسط این افراد باعث شد تا کارمندان، پرستاران و پزشکان حاضر در بیمارستان پشت نرده های حیاط بیمارستان حاضر شوند و شعار مرگ بر شاه سر دهند.
همنوایی دانشگاهیان با مردم انقلابی باعث شد خشم طرفداران شاه با خشونت همراه شود و آنها با بالا رفتن از نرده های بیمارستان وارد محوطه بیمارستان شده و با کارمندان و حاضران در آن، وارد درگیری شوند. با بالا گرفتن درگیری بین مردم و عاملان شاه، مأموران رژیم پهلوی نیز وارد عمل شده و به بهانه حمایت از چماقداران وارد بیمارستان شدند. پزشکان که وضع را وخیم دیدند به بخش اطفال پناه بردند. بیمارستان از وضع عادی خارج شد. حمله کنندگان به بیمارستان با هجوم وحشیانه به بیمارستان وسایل آن را شکستند و کودکان بستری دربیمارستان را مجروح ساختند.خبر این حمله وحشیانه و تعرض به بخش کودکان بیمارستان بی درنگ در شهر پیچید و مردم برای کمک به آسیب دیدگان به سوی بیمارستان حرکت کردند. حضور مردم در بیمارستان باعث وحشت مهاجمان دولتی به بیمارستان و فرار آنها شد. آن روز و روزهای بعد بخش اطفال بیمارستان شاهد بازدید انبوه مردم از صحنه های دلخراش خونهای ریخته شده، تجهیزات خراب شده و محل برخورد گلوله ها و... بود. از این رو، به سرعت محوطه بیمارستان به محل اجتماع همه روزه مردم و ایراد سخنرانی انقلابیون تبدیل شد
دکتر محمود فرهودي : استاد پيشکسوت بيمارستان امام رضا (ع) از وقايع 23 آذر در بيمارستان مي گويد.
حوادث پي درپي مشهد در سال 57 سبب شد تا بيمارستان امام رضا(ع) پايگاهي براي دانشگاهيان گردد. پيوستن پزشکان و کادر بيمارستانها به جنبش و بخصوص تبديل شدن بيمارستان امام رضا(ع) به پايگاه نهضت، خشم دستگاه امنيتي مشهد را برانگيخت. از آن مقطع بيمارستان مورد توجه دو گروه مأموران امنيتي و انقلابيون قرار گرفت. انقلابيون مي کوشيدند با اتخاذ راهکارهايي نقش آفريني و حضور پزشکان را در عرصه مبارزه تداوم بخشند.از اين رو برخي تظاهراتها را با حضور دانشگاهيان از بيمارستان آغاز مي کردند. روز 12 آذر (دوم محرم) يک هزار وپانصد تن از استادان و دانشجويان و حتي کارمندان دانشکده هاي دانشگاه فردوسي، در محوطه دانشکده علوم تجمع و به طرف حرم تظاهرات کردند که در مسير حرکت با حمله مأموران و شليک گاز اشک آور مواجه شدند و تعدادي از دانشجويان دستگير شدند
جریان حادثه در روز 23 آذر 57 :
به دنبال اعلام همبستگي پزشکان و کارکنان بيمارستان با نهضت مردم و سرنگون شدن مجسمه داخل محوطه بيمارستان گروهي مهاجم که به طرفداري از دولت شعار ميدادند از در جنوبي به داخل بيمارستان حمله کردند.
ساعت 10 یا 30/10 صبح بود که یکباره از یک طرف صدای جاوید شاه و از سوی دیگر صدای فریاد و ضجه عده دیگری شنیده شد. وقتی از بخش داخلی خارج شدیم عده ای چماق به دست را مشاهده کردیم که با سنگ و آجر به طرف بخش اطفال و داخلی و کارکنانی که بیرون آمده بودند حمله می کردند. در همین حین مطلع شدیم عده ای نیز در بخش اطفال مجروح شده اند. همه می خواستیم بدانیم حمله کنندگان چه کسانی هستند و از کجا آمده اند. ولی هیچگاه نمی شد علت حمله آنها را از آنها پرسید چرا که دایماً در حال حمله بودند، اتومبیل ها را تخریب می کردند و با چماق و وحشیگری عجیبی به سر و صورت هر که به آنها نزدیک می شد می کوبیدند
مهاجمان با چوب هايي که به همراه داشتند پس از شکستن درب بيمارستان و دادن شعارهاي دولتي و موافق رژيم وارد محوطه بيمارستان مي شدند. مهاجمان پس از شکستن شيشه اتومبيلها با سنگ و چوب به پزشکان و کارکنان بيمارستان حمله کردند و طي آن ۱۴نفر از پزشکان و کارکنان بيمارستان از جمله دکتر توکلي مجروح شدند.و یکی از انقلابیون بنام محمد منفرد که برای حمایت از بیماران به بیمارستان آمده بودبه شهادت رسید، مهاجمان سپس به بخش کودکان حمله کردند و در اين بخش کودک ۹ماهه اي به وسيله مهاجمان کشته شد.
اعلام تحصن مردمی
بیمارستان امام رضا(ع) به یکی از کانونهای اصلی مبارزه درآمده بود و بیشتر تظاهرات به آنجا خاتمه می یافت. مهمترین واقعه بعد از حمله به بیمارستان، اقدام هوشیارانه جمعی از علمای مبارز در حمایت از پزشکان و کادر بیمارستان بود.
ساعت به یک بعدازظهر که رسید پیشگامان مبارزات مردم مشهد یعنی آیةا...خامنه ای، آیةا...واعظ طبسی، شهید هاشمی نژاد، آیةا...شیرازی، آیةا...میرزا جواد آقا تهرانی و مرحوم آیةا...مروارید و... به جمع مردم پیوستند و اعلام تحصن کردند. این تحصن دو هفته ای به سرعت مورد حمایت سایر اقشار و طبقات مختلف قرار گرفت و حتی برخی علمای شهرهای دیگر نیز طی تلگرافهایی همراهی خود را با متحصنان اعلام کردند. در پی وقوع این فاجعه، بار دیگر وقایع مشهد در کانون توجهات انقلابیون کشور قرار گرفت و مراجع، علما و طلاب با صدور اعلامیه هایی عاملان آن را محکوم کردند.
در فاصله 23 آذر تا 5 دی تحصن مردم در بیمارستان ادامه یافت، مردم از سخنرانی رهبران مقاومت یعنی آیةا... خامنه ای و شهید هاشمی نژاد و دیگران بهره می بردند. در سخنرانی معروف رهبری در بیمارستان که ایشان بالای سقف آمبولانسی حاضر شده بودند حدود 60هزار نفر حضور داشتند.
