بهداشت و پیشگیری

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: بیماران زمینه ای در پیاده روی اربعین داروهای مورد نیاز خود را به همراه داشته باشند و از مواجه طولانی مدت با آفتاب پرهیز کنند.

دکتر سید جواد حسینی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه افرادی که قصد تشرف به کربلا و حضور در اجتماع اربعین حسینی را دارند باید قبل از حضور در این گردهمایی خود را برای پیاده روی منظم آماده کنند، خاطرنشان کرد: علاوه براین برای سلامتی زانوهایتان، هنگام پیاده روی از عصا و کفش راحت و مخصوص پیاده روی و دو جوراب یا جوراب حوله ای استفاده کنید.

وی با بیان اینکه در مراسم پیاده روی اربعین باید از کوله پشتی مناسب استفاده شود  و از حمل بار اضافی و سنگین پرهیز شود گفت: همراه داشتن مواد غذایی که مانع ابتلا به یبوست شود و وسایل شخصی  و چراغ قوه مورد نیاز است علاوه براین برای در امان بودن از آفتاب و نور شدید خورشید از عینک آفتابی،کلاه لبه دار و کرم ضد آفتاب، استفاده شود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه لباس مناسب، گشاد و با الیاف نخی به تن کنید و در طول پیاده روی مایعات کافی بنوشید، ابراز کرد:  هنگام عطسه و سرفه دهان و بینی خود را بپوشانید و به طور منظم دست های خود را با آب و صابون بشویید.

وی با اشاره به اینکه استفاده از آب سالم و فراوان و غذاهای پخته شده تازه و گرم در حفظ سلامت زائران نقش حیاتی ایفا می کند  وعلاوه براین از استفاده از لبنیات غیر پاستوریزه باید خودداری کرد، گفت: اگر زائری دچار علایم تب، سرفه، ضایعات پوستی و اسهال و استفراغ شد حتما باید به پزشک معالج مراجعه کند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان  اینکه برای پیشگیری از گزش عقرب قبل از پوشیدن کفش ها، داخل آن ها را بررسی کنید و از کاروان و مسیر اصلی خارج نشوید، گفت: آموزش کودکان برای حفظ بهداشت دست و استفاده از ماسک پزشکی برای کودکان نقص سیستم ایمنی مانند بیماران مبتلا به سرطان ضروری است، علاوه براین  کودکان و خردسالان در برابر ریزگردها نسبت به سایر افراد آسیب پذیرتر هستند، بنابراین باید از آنها بیشتر مراقبت کرد.

وی تاکید کرد: خانواده باید قبل از سفر، از واکسیناسیون کودک مطمئن شوند و  در طول سفر، برای کودک خود از کرم ضد آفتاب استفاده کنند؛ زیرا پوست آنها بسیار حساس است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه خانواده باید در طول سفر کودک خود را در محل امن و دور از حادثه قرار دهند و  در طول سفر هرچند ساعت به کودک خود استراحت دهند، عنوان کرد: علاوه براین در طول سفر باید  به علائم بیماری در کودک توجه داشته باشند و در صورت مشاهده، کودک را به واحد یا پایگاه ارایه دهنده خدمات بهداشتی و درمانی منتقل کنند.

دکتر حسینی با اشاره به اینکه علائم خطر عفونت تنفسی شامل  سرفه، تنفس تند یا تو کشیده شدن قفسه سینه، بالا بودن دمای بدن و بیقراری است، گفت:  خروج آبکی مدفوع، بیحالی، فرو رفتگی چشمها، عدم توانایی نوشیدن ، بیقراری ،درد گوش، خروج ترشحات چرکی از گوش ، درد و سوزش محل گزش، بیقراری، خارش موضعی یا خارش عمومی بدن  و...  علائم و نشانه های خطر است که در صورت مشاهده باید به پزشک مراجعه کنند.

وی افزود:در طول سفر، کودک شیرخوار همچنان با شیر مادر تغذیه شود و تا حد امکان از تغذیه با شیر مصنوعی خودداری شود , کودکان واکسن های ضروری و ایمن را دریافت کنند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سالمندان برای پیاده روی های طولانی نیاز به آمادگی جسمانی دارند و باید  قبل از شروع سفر، با پزشک خود مشورت کنند ، ادامه داد: به دلیل احتمال اختلال شناختی در سالمندان، توصیه می شود کارتی که در آن مشخصات فرد، شماره تماس خانواده، نشانی محل سکونت، بیماری های مزمن و داروهای مهم نظیر انسولین و نظایر آن ثبت شده باشد، همراه سالمند باشد.

وی با بیان اینکه سالمندان از قرار گرفتن در معرض تشعشعات، دود سیگار، افراد دارای بیماری های تنفسی و عفونی، محیط های آلوده و غیر بهداشتی، محیط شدیداً گرم یا سرد خودداری کنند، بیان کرد: برای پرهیز از خستگی، سالمندان لازم است در ساعاتی از روز استراحت کنند یا روی صندلی مناسب بنشینید، علاوه براین همراه داشتن پرونده درمانی و دفترچه بیمه  برای سالمندان ضروری است.

گفتنی است، محتوای آموزشی برای سفر به اربعین به نشانی ( اینجا) برای عموم زائران حسینی قابل دسترسی است.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: اجرای سیاست‌های کلی جمعیت و قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت تنها راه ممکن جهت انجام اقدامات راهبردی و عملیاتی در جهت تحقق افزایش نرخ جمعیت بوده است.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: اهمیت موضوع جمعیت به دلیل کاهش نرخ موالید و روند رو به رشد سالمندی در جامعه به حدی است که اکنون به عنوان یکی از عوامل تهدیدکننده محسوب می‌شود بنابراین برای برون رفت از بحران جمعیت یکی از موضوعات مهم اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است.

وی تصریح کرد: اجرای سیاست‌های کلی جمعیت و قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت تنها راه ممکن جهت انجام اقدامات راهبردی و عملیاتی در جهت تحقق افزایش نرخ جمعیت، رشد موالید، نرسیدن به سیاه‌چاله جمعیتی و استفاده از فرصت پنجره جمعیتی در شرایط کنونی بوده تا بتوانیم با برخی اقدامات برنامه‌ریزی شده از سالمندی جامعه پیشگیری کنیم.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ضمن تأکید بر اجرای دقیق دستورالعمل‌های جمعیتی، گفت: اجرای درست قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت موجب برون‌رفت از بحران‌های جدی مانند کاهش نرخ فرزندآوری و پیری جمعیت و همچنین موجب عدم تداوم روند افزایشی سالمندی و نیز ایجاد وضعیت  مطلوب در آینده جمعیت جوان شده و معتقدیم که افزایش نرخ ازدواج و فرزندآوری و کاهش نرخ طلاق به عنوان مهمترین راهکارها برای رسیدن به جامعه جوان هستند.

دکتر احمدیان اضافه کرد: ما معتقدیم که باید برای افزایش نرخ باروری و دستیابی به جوانی جمعیت و حمایت از ساحت خانواده در جامعه و همچنین رفع موانع موجود، ضمن ایجاد مشوق‌های مؤثر و در جهت فرهنگ‌سازی اثربخش اقدام و تلاش کرد.

وی ضمن تشویق جوانان به ازداوج به‌موقع و فرزندآوری به‌هنگام، بیان کرد: حمایت از ازدواج به‌موقع جوانان و فرزندآوری به‌هنگام آنها توسط عوامل فرهنگ‌ساز، رسانه‌ها و همچنین رفع موانع و مشکلات توسط خانواده‌ها گامی مؤثر در مسیر تحقق قانون جوانی جمعیت بوده و می‌تواند ما را از بحران‌های جمعیتی نجات دهد و در این خصوص لازم است بدانیم که مهمترین موضوع بحث فرهنگ‌سازی و الگوسازی در جامعه بوده که باید آحاد مختلف مردم و گروه‌های اجتماعی به آن توجه کنند.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: حفظ سلامت مادر و جنین به عوامل مختلفی بستگی دارد که از آن جمله می توان به خواب، میزان آرامش و فعالیت های بدنی و تغذیه مادر اشاره کرد.

دکتر زهرا اباصلتی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تغذیه نامناسب در دوران بارداری علاوه بر اینکه بر سلامت مادر تاثیرات منفی دارد در رشد نیز موثر بوده و نوزادی با وزن کم و ضعیف متولد می شود خاطر نشان کرد:  زنان باردار بايد مانند ساير افراد خانواده هر روز از گروه هاي اصلي مواد غذايي استفاده كنند.

وی با اشاره به اینکه مصرف نان و غلات، میوه و سبزیجات، شیر و لبنیات، گوشت و تخم مرغ و حبوبات و مغزها  باید در سبد غذایی مادر باردار گنجانده شود،  تصریح کرد: مقدار توصیه شده مصرف نان و غلات برای مادر باردار 7تا11سهم در روز است كه هر سهم برابر يك برش نان سنگك، ‌تافتون يا بربري به اندازه يك كف دست، نصف تا سه چهارم ليوان غلات پخته مانند برنج ياماكاروني است.

دکتر اباصلتی با بیان اینکه علاوه براین مصرف میوه و سبزی برای مادر باردار از اهمیت بالایی برخوردار است، اظهار کرد: مادر باردار باید از ميوه هاي مختلف به طور متوسط بايستي  3تا4 سهم در روز استفاده کند،  هر سهم از ميوه ها به عنوان مثال معادل يك عدد سيب، پرتقال يا موز متوسط، ‌نصف ليوان كمپوت يا ميوه پخته ، 3 عدد زردآلو، ‌نصف ليوان حبه انگور، ‌يك چهارم طالبي متوسط ،‌ نصف ليوان آب ميوه يا يك سوم ليوان آب ليموترش يا 2 قاشق غذاخوري ميوه خشك (برگه ) است.

وی با تاکید براینکه مصرف مواد غذایی حاوی فیبر به خصوص میوه و سبزیجات در عدم ابتلا مادر باردار به یبوست نقش تعیین کننده ای دارد از همین رو برای جلوگیری از ایجاد این عارضه باید مواد غذایی حاوی فیبر در سبد غذایی مادر گنجانده شود، اظهار کرد:  در گروه سبزی ها نیز انواع سبزي هاي برگي، هويج ، گوجه فرنگي ، كدو ، سيب زميني ، سبزي خوردن ، خيار و  به طور متوسط4تا5 سهم در روز  توصیه می شود كه هر سهم معادل يك ليوان سبزي خام برگ دار يا سالاد سبزيجات (شامل گوجه فرنگي ، كاهو ، كلم ، فلفل سبز دلمه اي و غیره) يا نصف ليوان سبزيجات پخته است.

وی با اشاره به اینکه گروه لبنیات  منبع بسيار خوبي از كلسيم مورد نياز براي بدن مادر برای حفظ سلامت واستحكام استخوانها ، دندان ها و حفظ ذخيره كلسيم بدن است، ابراز کرد: علاوه براین میزان کلسیم دریافتی مادر باردار در ساخت و ساز استخوان ها و دندان هاي جنين نيز بسيار  اهمیت دارد بنابراین از اين گروه مواد غذایی در روز حداقل3تا4سهم  باید مصرف شود كه هر سهم يك ليوان شير ، يك ليوان ماست ، پنير كم چرب معادل دو قوطي كبريت ، يك ليوان كشك و يا 5/1 ليوان بستني است .

دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه  گروه مواد پروتئینی شامل انواع گوشت سفيد و قرمز ،‌ماهي ،‌دل ،‌جگر ،‌تخم مرغ ،‌عدس ، نخود و لوبيا ، پسته ،‌بادام ،‌گردو  است، بیان کرد: مقدار توصيه شده از مواد اين گروه حدوداً 3 سهم در روز است كه هر سهم معادل 60 گرم گوشت قرمز يا ماهي يا مرغ ، نصف ليوان حبوبات خام يا يك ليوان حبوبات پخته ،‌دو عدد تخم مرغ يا نصف ليوان از مغزها  است.

وی اظهار کرد: حبوبات و تخم مرغ منبع خوبی از مواد پروتئینی هستند و هر خانواده می تواند با توجه به شرایط خود از هر یک از مواد غذایی گروه پروتئین ها بهره مند شود.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: با توجه به خطرات بیماریهایی مانند بیماری قلبی و عروقی و سرطان های شایع بین مردان و زنان ، آزمایشات و بررسی های لازم ویژه گروه سنی سالمندان و میانسالان در مراکز بهداشتی انجام می شود.

دکتر محمد احمدیان ، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه در راستای مدیریت بیماریهای پر خطر و حفظ سلامت خانواده ، برنامه های مراقبتی برای همه گروه های سنی در نظر گرفته شده است، خاطر نشان کرد: از همین رو برای گروه های سنی سالمندان و میانسالان برنامه های غربالگری بیماریهای قلبی و عروقی، سرطان دهانه رحم  و پستان و روده بزرگ در نظر گرفته می شود.

وی با بیان اینکه افراد  بالای 30 سال در صورت مراجعه به مرکز خدمات جامع سلامت، ضمن بررسی سابقه ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي، ديابت و يا فشارخون بالا، سابقه مصرف دخانيات و يـا الكـل  مورد بررسی قرار می گیرند ، تصریح کرد:در ارزيابي افراد در 4 گروه خطر، كمتر از10 درصد (خطر كم)، 10 تا 20 درصد (خطر متوسط )20 تا 30 درصد (خطر زياد) و 30 درصد و بيشتر (خطر خيلي زياد) قرار مي گيرند.

دکتر احمدیان با اشاره به اینکه بر حسب ميزان خطر سكته هاي قلبي و مغزي كه براي فـرد محاسـبه شـده و طبـق برنامه زمانبندي شده، پيگيري و ارزيابي مجدد ميزان خطر سكته هاي قلبي و مغزي براي وي صورت میگیرد، گفت:   افراد در معرض خطر کمتر از10 درصد بصورت سالانه و خطر بیش از 30 درصد هر سه ماه یک بار  مورد بررسی قرار می گیرند.

مدیر جوانی جمعیت ، سلامت، خانواده و مدارس  دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه دو سرطان شایع زنان در حوزه دهانه رحم و پستان نیز برای بانوان مورد بررسی قرار می گیرد، افزود: علاوه بر این با توجه به شیوع بیماری سرطان روده بزرگ در جمعیت سالمندی ، برای افرادی که  دارای علایم خطر هستند این آزمایش به صورت رایگان انجام می شود.

وی با اشاره به اینکه  اگرنتایج آزمایشات فرد مشکوک و محتمل بود، برای پیگیریهای بیشتر و درمان به موقع به سطوح بالاتر ارجاع داده می شود، گفت: خطر سنجی بیماریهای سخت درمان و محدود کننده در مسیر تشکیل یک خانواده سالم و ارتقای نشاط اجتماعی انجام می شود.