بهداشت و پیشگیری

مدیر توسعه شبکه و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: روزانه 200 تست کرونا در مناطق تحت پوشش این دانشگاه انجام می شود که حدود 7 تا 8 درصد آن ها مثبت است.

دکتر محمد حسن درخشان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه در حال حاضر بیشتر مراجعات مردمی به مراکز منتخب کرونا در شیفت صبح انجام می شود، گفت: از همین رو برنامه ریزی لازم برای تغییر ساعت کاری مراکز منتخب در حال انجام است.

وی با بیان اینکه بیشتر بیمارانی که به مراکز منتخب مراجعه می کنند افرادی هستند که مبتلا به بیماری مزمن شده و علائم رو به بهبودی نداشته اند، گفت: از تمامی افرادی که دارای علائم مشابه بیماری کرونا هستند تست پی سی آر گرفته می شود.

دکتر درخشان عنوان کرد: مراکز غیر دولتی همکار نیز در ساعات کاری خود به بیماران مشکوک به کرونا خدمت رسانی می کنند و تست رپید برای انجام آزمایشات لازم در اختیار این مراکز قرار گرفته است.

مدیر توسعه شبکه و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: بیماران زمینه ای، سالمندان، مادران باردار و کودکان همچنان باید بیش از دیگران مراقب سلامتی خود باشند زیرا این افراد از سیستم ایمنی ضعیفی برخوردارند.

رئیس گروه بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در حال حاضر پوشش غربالگری تیروئید در مناطق زیر پوشش 97درصد است و از ابتداي اجراي طرح تاکنون بیش از یک میلیون و 532 هزار نوزاد غربالکري شده اند

دکتر بابک اقبالی در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: پس از انجام آزمايشات تاييدي چهار هزار و 287 نوزاد مبتلا به کم کاری تیروئید شناسايي شدند که 100 درصد بیماران زیر نظر متخصصین غدد اطفال تحت درمان قرار گرفته اند و این امر باعث شده از ضریب هوشی طبیعی برخوردار باشند.

وی با بیان اینکه کم کاری تیروئید یکی از شایعترین علل عقب ماندگی ذهنی نوزادان است افزود: وجود کم کاری تیروئید در جنین، اختلالاتی در ارگان های مهم از جمله سیستم عصبی مرکزی و اسکلتی ایجاد می نماید.

وی با اشاره به اینکه اغلب نوزادان در بدو تولد طبیعی به نظر می رسند گفت: این بیماری وضعیتی از کمبود هورمون تیروئید است که در صورت عدم تشخیص به هنگام، می تواند موجب عوارض جبران ناپذیر مغزی و بروز عقب ماندگی شدید و اختلال در رشد کودک شده و در نتیجه بار سنگینی را بر اقتصاد خانواده و جامعه وارد کند.

رئیس گروه بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در صورت تشخیص به هنگام و درمان به موقع، می توان از عوارض جدی این بیماری جلوگیری کرد خاطر نشان کرد: غربالگری نوزادان به منظور شناسایی نوزادان بیمار و درمان به موقع آنان مهمترین گام در پیشگیری از عوارض این بیماری به شمار می رود.

دکتر اقبالی به برنامه غربالگری کم کاری تیروئید نوزادان به عنوان یکی از برنامه های موفق وزارت بهداشت اشاره کرد که از سال 85 در دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز گردیده که بر اساس این برنامه تمامی متولدین در شهر و روستا در روزهای بین 5‏‏‏‏-3 روزگی بعد از تولد تحت غربالگری قرارمی گیرند.

دکتر اقبالی با بیان اینکه زمان در جلوگیری از عقب ماندگی ذهنی نوزادان مبتلا به کم‌کاری مادرزادی تیروئید از طلا باارزش تر است اظهار کرد: ميزان بروز بيماري درحال حاضردرسطح کشوری 3.8ودر دانشگاه علوم پزشکی مشهد 4.9 در یک هزار تود زنده می باشد.

رئیس گروه بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشت دانشگاه افزود: در حال حاضر غربالگری تیروئید در کلیه مراکز خدمات جامع سلامت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد برای نوزادان در 3 تا 5 روزگی انجام می شود.

وی با اشاره به اینکه شایعترین علت ابتلا به کم کاری تیروئید نوزادان کمبود ید مصرفی مادر در دوران بارداری می باشد از تمامی مادران باردار خواست جهت دریافت آموزش های لازم به مراکز خدمات جامع سلامت محل زندگی خود مراجعه نمایند.

مدیرکل توانمندسازی و بهبود سرمایه انسانی معاونت پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: بیش از 50 درصد از کارکنان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پرستاران هستند و هم‌اکنون 200 هزار شاغل در حوزه پرستاری در سراسر کشور داریم.

دکتر عباس عباس‌زاده در حاشیه هفتاد و نهمین اجلاس مدیران پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا خاطرنشان کرد: بیش از 50 درصد از کارکنان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پرستاران سفیدپوش و زحمتکشی هستند که همواره و در هرکجا که به حضورشان نیاز بوده خوش درخشیدند و نمونه بارز آن در طول ایام بحران کرونا به‌ بهترین شکل ممکن دیده شد.

وی تصریح کرد: نیازهای حوزه پرستاری بسیار بیشتر از امکانات موجود بوده، به‌خصوص در حوزه نیروی انسانی که با کمبود پرستار مواجه هستیم، ما اگر بخواهیم همانند کشورهای مختلف دنیا نسبت پرستار به جمعیت و نسبت پرستار به تخت را به‌صورت ایده‌آل داشته باشیم باید نسبت به افزایش ظرفیت جذب پرستار اقدام کنیم.

مدیرکل توانمندسازی و بهبود سرمایه انسانی معاونت پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با ذکر این نکته که چشم‌انداز وزارتخانه این است که در یک بازه زمانی 5 ساله به کف استانداردها در حوزه پرستاری برسیم، تأکید کرد: همچنین در کنار آن هم باید بخش آموزش در مقاطع مختلف تحصیلی متناسب با نیاز حوزه درمان افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پرستاری را داشته باشد و مهمتر از آن نیز اینکه نسبت به جذب فارغ‌التحصیلان اقدام شود و سازمان امور اداری و استخدامی توجه ویژه‌ای در این خصوص داشته باشد.

دکتر عباس‌زاده افزود: دانشگاه‌‎های علوم پزشکی سراسر کشور در حوزه پرستاری عملکرد قابل توجهی داشتند و در این میان دانشگاه‌ها می‌توان از دانشگاه علوم پزشکی مشهد به عنوان یک دانشگاه مادر مؤفق در حوزه پرستاری نام برد که هم در زمینه آموزش و هم در حوزه بالین عملکرد درخشانی داشته است.

وی با تأکید بر اینکه یکی از اقدامات شاخص پرستاران مشهدی در ایام بحران کرونا بود که به جز خدمت‌رسانی به بیماران حوزه تحت پوشش، با حضور داوطلبانه در استان‌های مختلف کشور از جمله خوزستان به هموطنان آسیب دیده از کرونا در دیگر استان‌ها هم خدمت‌رسانی کردند، گفت: این حرکت نشان دهنده آن است که پرستاران در تمامی زمان‌ها به‌ویژه مواقع بحران پیشگام دیگر گروه‌ها هستند و در مسیر خدمت به مردم از یکدیگر سبقت می‌گیرند.

مدیرکل توانمدسازی و بهبود سرمایه انسانی معاونت پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بیان کرد: کرونا با وجود تمامی اتفاقات تلخی که رقم زد، اما یک ارمغان خوبی هم هست و آن بحث کنار رفتن نسخه‌ها و پرونده‌های کاغذی و تبدیل آن به الکترونیک بوده که هم سرعت و دقت را بالا برده و هم اینکه در کیفیت اثرپذیری پرستار بر بالین بیمار مؤثر واقع شد، البته در این حوزه نیازمند آموزش‌ها و تجهیزات نوین هستیم تا بتوانیم کارمان به‌خوبی و بی‌نقص انجام دهیم.

وی با اشاره به اینکه خوشبختانه در اجلاس امسال توانستیم به شکلی بهتر و اثربخش‌تر به موضوعاتی همچون قانون تعرفه‌گذاری، ارتقای وضعیت، صلاحیت حرفه‌ای و نیازهای تجهیزاتی و نیروی انسانی پرستاری بپردازیم. ادامه داد: پس از پایان این اجلاس در مشهد انتظار ما از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور هماهنگی بیش از بیش و همکاری بهتر از گذشته بوده تا بتوانیم با هم‌افزایی و استفاده از ظرفیت‌های بسیارخوب حوزه پرستاری اتفاقات بسیارخوبی را رقم بزنیم.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نقش بسیار مهم و کلیدی والدین در مقابله با مصرف سیگار، قلیان و انواع مواد مخدر نوجوانان و جوانان و حفظ سلامت فرزندانشان بر هیچکس پوشیده نیست.

دکتر سیدجواد حسینی در نشستی خبری با خبرنگاران، اظهار کرد: آسیب‌ها و مخاطرات مصرف دخانیات در انواع سرطان‌ها، بیماری‌های پوستی، داخلی و عفونی و سقط و مرگ جنین و نوزاد مشاهده شده است.

وی تصریح کرد: دخانیات نه تنها برای سلامت عموم مردم به‌ویژه گروه‌های پرخطر آسیب‌زا بوده، بلکه در زمینه آسیب به محیط زیست هم مشکل‌آفرین شده است، ما معتقدیم در زمانی جامعه سالمی خواهیم داشت که در گام نخست خانواده‌ای سالم داشته باشیم.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تاکید کرد: والدین در مقابله با مصرف سیگار، قلیان و انواع مواد مخدر نوجوانان و جوانان و خفظ سلامت فرزندانشان مهمترین نقش را بر عهده دارند و این نقش کلیدی بر هیچکس پوشیده نیست.

*عرضه دخانیات به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است

در این نشست دکتر فرشید وفا، رییس گروه سلامت کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت: در راستای فرآیندهای اجرایی مبارزه با دخانیات که تهدیدی برای سلامت و محیط زیست بوده بر ممنوعیت عرضه به افراد زیر ۱۸ سال و ممنوعیت تاکید شده است.

وی افزود: در بازرسی‌های روزانه با فرآیندهایی همچون عرضه قلیان که در مناطق تفرجگاهی مقابله شده و در ۳۸۷۶ بازدید انجام شده ۲۸۰۰ اخطار صادر شده و ۲۸ هزار ۶۴۷ قلیان جمع‌آوری شده است، ضمن اینکه ۱۸۴۷ واحد عرضه کننده پلمب شده و متخلفان هم به مرجع قضایی معرفی شدند.

رییس گروه سلامت کار دانشگاه علوم پزشکی مشهد تاکید کرد: عرضه قلیان در رستوران‌ها و کافه‌ها ممنوع بوده و در صورت مشاهده و دریافت شکایت مردم به‌شدت با فرد متخلف برخورد می‌شود؛ همچنین با موارد زیرزمینی هم طبق قانون برخورد می‌کنیم.

دکتر وفا بیان کرد: در راستای فرهنگ سازی جامعه شهرستان خلیل‌آباد به عنوان شهر بدون دخانیات معرفی شده و در نظر داریم این فرهنگ را در تمامی نقاط استان جاری و ساری نماییم.

*هشدار*۲۰ درصد از افراد در گروه سنی بالای ۱۸ سال دخانیات مصرف می‌کنند

در ادامه این نشست دکتر بابک اقبالی، رییس گروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تصریح کرد: مصرف دخانیات در جمعیت بالای ۱۸ سال ۲۰ درصد بوده و از هر ۵ نفر یک نفر مصرف کننده بوده است.

وی اضافه کرد: میزان مصرف دخانیات در آقایان ۳۶ درصد و در خانم‌ها ۷ درصد و میانگین مصرف به سال در خانم‌ها بیشتر از آقایان بوده و متاسفانه آمار مصرف بانوان استان از میانگین کشوری بالاتر است و عدد آن در استان در بانوان ۱۳ درصد و در آقایان ۳۰ درصد بوده که این اعداد افزایش ۶ درصدی بانوان و کاهش ۶ درصدی آقایان را نشان می‌دهد.

رییس گروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: افرادی که خودشان مصرف کننده نیستند، اما با مصرف کننده ارتباط مستقیم داشتند آسیب جدی دیدند که ۲۲ درصد در منزل و ۱۳ درصد در محل کار بوده‌اند.

دکتر اقبالی با اشاره به اینکه انواع دخانیات شامل سیگار، سیگار برگ، پیپ، قلیان، چپق و سیگار دست پیچ بوده و آسیب‌های این مواد دخانی تنها برای مصرف کننده نیست و افراد در ارتباط با فرد مصرف کننده را هم در معرض خطر قرار می‌دهد، افزود: بیماری‌های کشنده قلبی، عروقی، ریوی، انسداد مزمن ریه، سرطان دهانه رحم در زنان، سکته مغزی و انواع سرطان‌ها ارتباط مستقیمی با دخانیات دارند و اکثر این گروه از بیماران مصرف‌کننده سیگار و قلیان بوده‌اند؛ همچنین بیماری‌های غیر کشنده هم شامل عروق محیطی، کرون، دهان و دندان، زخم معده، اثنی عشر، آب مروارید و شکستی گردن ران بوده است.

وی در خصوص آسیب مصرف دخانیات در مادران باردار، گفت: مادران باردار اگر در ۳ ماهه اول بارداری دخانیات را ترک کنند با خطرات کمتری مواجه هستند، اما اگر این گروه از مادران به مصرف دخانیات ادامه دهند با آسیب‌های بیشتری مواجه خواهند شد و این آسیب‌ها در ۳ ماهه سوم بارداری شدیدتر از ۳ ماه‌های اول و دوم خواهد بود.

*رسیدن سن اعتیاد به زیر ۱۴ سال یک هشدار و زنگ خطر جدی‌ است

همچنین دکتر حسین اکبری، عضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد هم در این نشست گفت: موضوع مباحث اجتماعی و اقتصادی در حوزه سلامت بسیار مهم بوده و ۲۵ درصد  موارد در حوزه اقتصادی آن و ۷۵ درصد دیگر در حوزه اجتماعی این پازل نقش دارد.

وی افزود: در حوزه جامعه شناسی مصرف انواع دخانیات را یک آسیب اجتماعی بزرگ می‌دانیم که در ابتلای به بسیاری از بیماری‌ها و سکته‌ها نقش مستقیم دارند، مردان بیشتر از زنان دخانیات مصرف می‌کنند، البته اختلاف بسیار پایین بوده و به‌طور مثال ۱۰ درصد مردان و ۸ درصد زنان مصرف کننده قلیان هستند.

عضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد با ذکر این نکته که افراد با درآمد پایین، بی‌سواد و کم سواد، مجردها، زوج‌های جدا شده بیشترین میزان مصرف دخانیات را دارند، تاکید کرد: متاسفانه باید بگوییم که سن مصرف دخانیات کاهش یافته و حتی شاهدیم که مصرف قلیان هم شایع‌تر از سیگار بوده که در ۱۲.۵ درصد به‌صورت فردی و در ۸۷.۵ درصد دیگر در جمع‌های خانوادگی، دوستان، کافه‌ها و غیره بوده است.

دکتر اکبری تصریح کرد: بسیاری به غلط مصرف انواع دخانیات به‌خصوص قلیان را به عنوان وسیله‌ای برای پرکردن اوقات فراغت انتخاب کرده‌اند، نکته‌ای به جهت مسائل و مشکلات اقتصادی شاید کم هزینه باشد، اما آسیب‌های اجتماعی آن بسیار زیاد است.

وی اضافه کرد: وقتی از مصرف دخانیات سخن می‌گوییم گروه‌ها و درجات مختلف سنی و مصرفی را می‌بینیم، ما در اینگونه افراد به جای تنوعات درست تغدیه‌ای و تفریحی، موارد غلط آن را در نوع دخانیات مصرفی شاهد هستیم.

عضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه مسائل اجتماعی از نوع مباحث پیچیده هستند و نمی‌توان برای آن به راحتی نسخه پیچید، خاطرنشان کرد: مسائل اجتماعی ما در سیستم مدیریت کشور جزو موارد بغرنج بوده و آسیب‌های آن بیشتر در اعتیاد به مواد مخدر، طلاق و مصرف دخانیات دیده شده است.

دکتر اکبری افزود: امروزه در دنیا مدل‌های مختلفی روی موضوع پیچیدگی مسائل اجتماعی اجرا شده، اما در کشور ما هیچگونه اقدامی برای تغییر اجتماعی صورت نپذیرفته است، عوامل مختلفی در بحث اعتیاد نوجوانان، جوانان، زنان و مردان نقش دارند و رسیدن سن اعتیاد به زیر ۱۴ سال یک هشدار و زنگ خطر جدی‌ است.

وی ضمن تاکید بر انجام اقدامات پیشگیرانه جهت جلوگیری از آسیب‌های ناشی از مصرف دخانیات، گفت: باید اقدامات پیشگیرانه در موضوعات جلوگیری از کاهش سن مصرف دخانیات، عدم افزایش مصرف زنان، عدم گسترش مصارف جمعی، دوری از آسیب‌های طبقاتی و کم شدن فاصله‌ها و شکاف‌های موجود که نگرانی‌های زیادی در جامعه ایجاد کرده به‌خوبی صورت پذیرد.