بهداشت و پیشگیری

با هدف افزایش مشارکت عمومی در نظارت بر وضعیت سلامت جامعه، دوره آموزشی تقویت هشدار سریع نظام مراقبت بیماری های واگیر جامعه محور(CBS) ویژه کارکنان بهداشتی و داوطلبان سلامت برگزار شد.

به گزارش وب دا،  این دوره آموزشی با همت گروه آموزش و ارتقای سلامت و  همکاری گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای واگیر برای کارشناسان بهداشتی و داوطلبان سلامت برگزار شد.

دکتر محمد جعفر صادقی رئیس گروه آموزش و ارتقای سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نظام مراقبت جامعه محور که بر اساس گزارش دهی مردمی در مورد اتفاقات و رویدادهای مهم مرتبط با سلامت فرد و جامعه است، ساز و کاری است که اطلاعات مفید و سیگنال های تعیین شده ای را جمع آوری ، دسته بندی و تحلیل می نماید و داوطلبان سلامت نقش مهمی در شکل گیری آن دارند.

وی با بیان اینکه اعضای جامعه با هماهنگی نزدیک با داوطلبان سلامت محله،  نشانه هایی را که ممکن است مربوط به اتفاقات غیرطبیعی سلامت باشد شناسایی می کنند، خاطر نشان کرد: در این دوره آموزشی بیش از 200 نفر از داوطلبان سلامت مراکز بهداشت 5 گانه مشهد مقدس با دانش، مهارت و ابزارهای لازم برای شناسایی و گزارش دهی اتفاقات غیرطبیعی مرتبط به سلامت، آشنا شدند.

دکتر زهرا نهبندانی رئیس گروه بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه نیز این برنامه را موجب بهبود جریان اطلاعات بین جامعه و مراقبین سلامت‏ و بهورزان بر شمرد و گفت: مراقبت و  توجه کامل به اتفاقات غیرطبیعی سلامت در جامعه و گزارش فوری آنها باعث می شود که مسئولین بهداشتی قبل از این که اتفاقات بزرگ بهداشتی رخ دهد، در همان جرقه های اولیه متوجه یک حادثه بزرگ شوند و اقدامات لازم را سریع تر انجام دهند.

وی هدف مهم برنامه گزارش دهی مردمی اتفاقات سلامت را شناسایی هرچه سریعتر هرگونه اتفاق غیرطبیعی که سلامت یک جامعه از جمله ساکنان، حیوانات و محیط زیست را به خطر می اندازد، برشمرد و تصریح کرد: داوطلبان سلامت محله پس از گزارش دادن به مراقبین سلامت‏/ بهورزان باید در صورت نیاز به جمع آوری اطلاعات بیشتر با مراقب سلامت‏/ بهورز همکاری کنند و منتظر نتیجه گزارش ( تایید‏/ عدم تایید) باشند و از انتشار شایعات و اخبار غیرقطعی خودداری نمایند.

امید است با  اجرایی شدن برنامه نظام مراقبت مبتنی بر جامعه (Community based surveillance) و مشارکت اعضای جامعه، به ویژه داوطلبان سلامت بتوان اقدامات موثر و به موقع برای پیشگیری و رفع مشکلات بهداشتی و درمانی و ارتقاء سطح سلامت جامعه انجام داد.

رئیس پیشگیری از بیماری‌های واگیردار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در نیمه نخست امسال، ۵۷ هزار و ۳۷۴ مورد واکسن پنوموکوک برای کودکان تزريق شده است‌ تا در برابر بیماری‌های عفونت تنفسی محافظت شوند.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه عفونت های تنفسی یکی از مهمترین دلایل مرگ و میر نوزادان است از همین رو در سال جاری واکسن پنوموکوک که سابق بر این برای بیماران نقص ايمني و افرادی که به هر دلیل طحال خود را از دست داده بودند تزريق شده است، خاطر نشان کرد: این واکسن عوارض خاصی ندارد و همانند سایر واکسن های ضروری تب و درد خفيف بروز می دهد.

وی ادامه داد: نوزادان دو ماهه و بعد از آن در نوبت های متناوب واکسن را دریافت می کنند.

دکتر نهبندانی گفت: عفونت های تنفسي می‌تواند به شکل شدید خود بروز کند و خطرات جانی برای کودکان به همراه داشته باشد و یا زمینه ابتلا به نوع حاد را فراهم کند اما با دریافت این واکسن درصد قابل توجهی از این خطرات کاسته می شود.

وی گفت: واکسیناسیون پنوموکوک در مراکز بهداشتی به صورت رایگان برای کودکان تزريق می شود.

مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه خواب مناسب و باکیفیت، تاثیر بسیار زیادی در کاهش استرس و بهبود فعالیت های مغزی دانش اموزان دارد، گفت: تنظیم ساعت خواب دانش آموزان و یادگیری راهکارهای موثر برای بهداشت خواب در آنها می تواند تاثیر زیادی در یادگیری آنها در مدرسه داشته باشد.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا  افزود: کمبود خواب به یک مشکل رایج و متداول در بین دانش آموزان تبدیل شده است که با آسیب‌های روحی و جسمی بسیاری نیز همراه است و تنظیم خواب دانش آموزان می تواند از بروز این مشکلات پیشگیری کند.

وی بهبود نمرات، تقویت حافظه، کاهش خطر چاقی، بهبود خلق‌ و خو، تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش خطر ابتلا به بیماری‌ها را از جمله فواید خواب کافی برای دانش آموزان بر شمرد و اظهار کرد: کودکان و نوجوانانی که والدین آن‌ها دارای برنامه زمانی خواب منظمی هستند، زودتر از دیگر همسالان خود، بدون اینکه ساعت خواب تنظیم شده داشته باشند، یاد می‌گیرند، به راحتی و به اندازه کافی بخوابند.

دکتر احمدیان تصریح کرد: دانش آموزانی که در سنین ۶ تا ۱۲ سال هستند ، باید حداقل ۹ تا 11 ساعت در هر ۲۴ ساعت بخوابند و دانش آموزانی که دارای ۱۳ الی ۱۸ سال سن هستند، باید تقریبا بین ۸ الی ۱۰ ساعت در هر ۲۴ ساعت بخوابند.

وی تعیین ساعت خواب و بیداری ثابت، اهمیت به تغذیه دانش آموزان، فعالیت بدنی در طول روز، تهیه دفترچه خاطرات برای دانش آموز،آگاهی دادن به دانش آموز درباره خواب با کیفیت، کاهش نور فضا و استفاده از نور زرد و کتاب خواندن قبل از خواب را از جمله راهکارهای مهم برای تنظیم خواب کودکان برشمرد و خاطرنشان کرد: کنترل استرس قبل از خواب، مصرف وعده غذایی در زمان مناسبی قبل از خواب، جلوگیری از چرت زدن بعدازظهر، دوری از لوازم الکترونیکی از جمله گوشی و تبلت قبل از خواب، تبدیل اتاق خواب به یک محیط و فضای آرام و دلپذیر، محدود کردن مصرف کافئین و انرژی‌زا، تنظیم دمای اتاق، استفاده از ملحفه‌های نرم و تمیز و … نیز تاثیرات مثبتی در تنظیم خواب دانش آموزان دارد.

دکتر احمدیان ادامه داد: برای پیشرفت تحصیلی و حفظ سلامت کلی کودکان، به کیفیت خواب آن‌ها توجه کنید و به وضعیت خواب آنها اهیمت بیشتری بدهید و در صورت وجود مشکلات مربوط به خواب با مشاور برای تشخیص علت و راهکارهای موثر مشورت کنید.

رئیس گروه بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: طبق دستورالعمل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 19 گروه اولویت‌دار دریافت واکسن آنفلوآنزا برای سال 1403 اعلام معین شده که 12 گروه آن شامل دریافت واکسن رایگان آنفلوآنزا در مراکز جامع خدمات سلامت می‌شوند.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: همه ساله دستورالعمل واکسیناسیون گروه‌های اولویت‌دار دریافت واکسن آنفلوانزا توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به‌روزرسانی می‌شود و این وزارتخانه به تازگی و طی دستورالعملی که به تمامی نقاط کشور ارسال شده 19 گروه اولویت‌دار دریافت این واکسن را برای سال 1403 اعلام کرده است.

وی تصریح کرد: افراد واجد دریافت واکسن رایگان آنفلوآنزا در مراکز جامع خدمات سلامت شامل 12 گروه پرسنل بهداشت و درمان و با اولویت بخش‌های ایزوله تنفسی، ICU، CCU، ویژه تنفسی و آزمایشگاه، پرسنل بخش‌های خصوصی، خیریه‌ای و غیردولتی بیمارستانی، کارکنان شبکه‌های بهداشت و درمان، پرسنل اورژانس پیش بیمارستانی، دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی که در فصل سرد سال وارد این بخش‌ها می‌شوند، مادران باردار، پرسنل سازمان حفاظ از محیط زیست، پرسنل سازمان دامپزشکی فعال در بخش طیور، بیماران HIV مثبت با همکاری مراکز مشاوره، گروه‌های پرخطر جامعه ایثارگران، نیروهای نظامی و انتظامی اعم از کادر و وظیفه و پرسنل و سالمندان بستری در مراکز نگهداری سالمندان هستند.

رئیس گروه بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه واکسن رایگان صرفاً برای گروه‌های اولویت‌دار مشخص شده از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده و هست، خاطرنشان کرد: این گروه‌ها در 2 دسته اولویت اول و دوم تقسیم شده‌اند که گروه اول شامل واکسن رایگان می‌شوند، اما گروه دوم که با نظر پزشک معالج خود مشمول دریافت واکسن آنفلوآنزا شده‌اند باید خودشان این واکسن را از داروخانه‌ها تهیه نموده و جهت تزریق به واحد تزریقات درمانگاه‌ها مراجعه نمایند.

دکتر نهبندانی تأکید کرد: به گروه‌های اولویت‌دار و تمامی کسانی که دچار نقص در سیستم ایمنی بدن هستند توصیه می‌کنیم که در نخستین روزها و هفته‌های فصل پائیز و قبل از رسیدن به روزهای سرد سال نسبت به دریافت واکسن آنفلوآنزا اقدام نمایند.

وی بیان کرد: همچنین در خصوص واکسیناسیون رایگان افراد واجد شرایط هم باید بگوییم که این کار به محض دریافت واکسن‌های ارسالی از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و توزیع آنها در میان مراکز جامع خدمات سلامت آغاز می‌شود که زمان آن متعاقباً اعلام شد.