پژوهشگر سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح نظریه «سلامتزایی»، بر اهمیت تقویت حس انسجام برای عبور از فشارهای روانی ناشی از جنگ تأکید کرد. دکتر حانیه شریعتمداری معتقد است افرادی که بتوانند رویدادهای بحرانی را «قابل فهم» و «قابل مدیریت» بدانند، در برابر اضطراب و فرسودگی روانی، مصونیت بیشتری خواهند داشت.
به گزارش وبدا، در شرایطی که بحرانهای ملی و منطقهای سلامت روان جامعه را تحت تأثیر قرار داده است، دکتر حانیه شریعتمداری، پژوهشگر حوزه سلامت روان بیمارستان امید، در گفتوگو با این رسانه به تبیین مفهوم حیاتی «تابآوری» پرداخت. وی اظهار داشت: یکی از کلیدیترین ابزارها برای حفظ تعادل روحی در زمان جنگ، داشتن "حس انسجام" است؛ یعنی توانایی ذهن برای درک منطقی وقایع، باور به توانمندی شخصی در مدیریت شرایط و یافتن معنایی ارزشمند در دل سختیها.
دکتر شریعتمداری با اشاره به اینکه سلامت فراتر از نبود بیماری است، افزود: در رویکرد سلامتزایی، ما به دنبال آن هستیم که ببینیم چه عواملی باعث میشود انسانها علیرغم فشارهای شدید، همچنان سالم و کارآمد بمانند. نتایج پژوهشها نشان میدهد افرادی که حس انسجام قویتری دارند، استرسها را نه به عنوان بنبست، بلکه به عنوان چالشهایی قابل حل میبینند.
این پژوهشگر سلامت روان، سه مؤلفه اصلی را برای تقویت روحیه در شرایط بحرانی شامل فهمپذیری: تلاش برای درک منطقی رویدادها و پرهیز از گمشدن در سیل شایعات، مدیریتپذیری: باور به اینکه منابع کافی (اعم از درونی و اجتماعی) برای مواجهه با موقعیت وجود دارد. و معناداری: نگاه به چالشها به عنوان موضوعاتی که ارزش سرمایهگذاری عاطفی و ایستادگی را دارند برشمرد.
وی در ادامه، حمایتهای اجتماعی و ارتباطات مثبت را سوختِ موتور تابآوری دانست و گفت: ارتباط با اطرافیان، امید به آینده و دسترسی به منابع حمایتی، از مهمترین عواملی هستند که از فرسودگی روانی جلوگیری میکنند. در زمان بحران، تقویت روابط انسانی و ایجاد محیطهای حمایتی، یک ضرورت بهداشتی است تا از بروز اختلالات اضطرابی مزمن پیشگیری شود.
دکتر شریعتمداری در پایان خاطرنشان کرد: حس انسجام به ما کمک میکند تا در میان آشوب، نظم ذهنی خود را حفظ کنیم. با افزایش آگاهی و توجه به هدف و معنا در زندگی، میتوانیم تابآوری فردی و اجتماعی را چنان ارتقا دهیم که جامعه در برابر تکانههای ناشی از جنگ و بحران، استوار باقی بماند.
