مدیر منابع علمی و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: این دانشگاه در حوزه «خلاصه سیاستی» سه عضو هیأت علمی جوان را بهعنوان برگزیده معرفی کرده است.
دکتر عبدالرسول رنگرزی در نشست خبری با موضوع «خلاصه سیاستی و مستندات مهم علمی» اظهار کرد: خلاصه سیاستی یکی از مستندات مهم علمی است که از دل پژوهشها استخراج میشود و وزارت بهداشت نیز از سال گذشته توجه ویژهای به این موضوع داشته است.
وی افزود: اعضای هیأت علمی توانمندی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد فعالیت دارند که پژوهشهای آنان در حوزههای مختلف سلامت نتایج ارزشمندی به همراه داشته است.
مدیر منابع علمی و اطلاعرسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: امسال در کنار معرفی ظرفیتها و توانمندیهای دانشگاه، دکتر مجید خادمرضاییان، دکتر ضیاءالدین بنیادی و دکتر صادق جعفرزاده بهعنوان برگزیدگان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حوزه خلاصه سیاستی معرفی شدند که هر سه از اعضای هیأت علمی جوان این دانشگاه هستند.
دکتر رنگرزی خاطرنشان کرد: این اساتید جوان اقدامات علمی ارزشمندی در حوزه تخصصی خود انجام دادهاند و دانشگاه نیز تا رسیدن طرحهای آنان به نتیجه از آنها حمایت خواهد کرد.
پیگیری رفع چالشهای پژوهشگران در دسترسی به دادههای بیمارستانی
در ادامه این نشست، دکتر مجید خادمرضاییان، متخصص پزشکی اجتماعی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به یکی از طرحهای پژوهشی خود گفت: در طراحی مطالعات زیستپزشکی، یکی از چالشهای موجود در کمیتههای اخلاق، استفاده از دادههای بیمارستانی و اطلاعات ثبتشده در سامانه «سینا» بود، در حالی که سند و پروتکل واحدی برای پژوهشگران در این زمینه وجود نداشت.
وی افزود: این موضوع در سال ۱۴۰۱ در برنامه تحقیقاتی ما قرار گرفت و با بهرهگیری از نظرات مدیران، پژوهشگران و صاحبنظران، خروجی کار به کارگروه اخلاق دانشگاه ارسال شد. پس از یک سال بررسی در دانشگاه و سپس یکسالونیم بررسی در کارگروه اخلاق وزارت بهداشت، این دستورالعمل مورد تأیید قرار گرفت.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: در نهایت این برنامه در قالب یک دستورالعمل واحد به تمامی دانشگاههای علوم پزشکی کشور ابلاغ شد و از زمستان سال گذشته نیز لازمالاجرا شده است؛ در متن ابلاغیه نیز از تلاش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این زمینه نام برده شده است.
وی افزود: پس از ابلاغ این دستورالعمل، اقدامات دیگری نیز برای پایش کیفی پروپوزالها و میزان پایبندی مجریان طرحها به این ضوابط انجام شده است.
آلودگی هوا؛ یکی از چالشهای اصلی کلانشهرها
در ادامه نشست، دکتر ضیاءالدین بنیادی، دانشیار مهندسی بهداشت محیط و دیگر برگزیده این حوزه، به نتایج پژوهش خود درباره سیاستهای مقابله با آلودگی هوا اشاره کرد و گفت: در این مطالعه که بازه زمانی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ را دربر میگیرد، موضوع آلایندگیها و آلودگی هوا بهعنوان یکی از مشکلات اصلی کلانشهرهایی مانند مشهد بررسی شد.
وی افزود: بخش عمده آلودگی هوا ناشی از خودروهای فرسوده، ناوگان غیراستاندارد و ترافیک سنگین شهری است و در این پژوهش علاوه بر بررسی پیامدهای درمانی و زیستمحیطی، مجموعهای از ابزارهای سیاستی شامل اقتصادی، فناورانه، زیستمحیطی، فرهنگی و اجتماعی پیشنهاد شده است.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: از جمله این راهکارها میتوان به افزایش هزینه سوخت برای هدایت مردم به سمت حملونقل عمومی، نوسازی ناوگان حملونقل، جمعآوری خودروهای فرسوده و تقویت معاینه فنی خودروها اشاره کرد.
دکتر بنیادی با اشاره به اهمیت تغییر رفتارهای اجتماعی گفت: استفاده از دوچرخه بهعنوان یک گزینه سالم و پاک نیز از دیگر پیشنهادهاست که میتواند هم به ارتقای سلامت عمومی و هم به کاهش آلودگی هوا کمک کند.
وی تأکید کرد: نتایج این مطالعه نشان میدهد هیچیک از ابزارهای سیاستی بهتنهایی نمیتواند مشکل آلودگی هوا را حل کند و تنها اجرای همزمان مجموعهای از این سیاستها میتواند به بهبود وضعیت کمک کند.
این پژوهشگر همچنین به موضوع میکروپلاستیکها در محیط زیست اشاره کرد و افزود: تحقیقات نشان میدهد در ۹۸ کشور جهان بهطور متوسط ۱۸۲۵ ذره میکروپلاستیک در هر کیلوگرم نمک خوراکی وجود دارد و این ذرات میتوانند در بدن تجمع یافته و در درازمدت موجب بروز بیماریهای مختلف شوند.
لزوم مداخله زودهنگام در اختلالات شنوایی کودکان
در بخش دیگری از این نشست، دکتر صادق جعفرزاده، متخصص شنواییشناسی و دیگر برگزیده دانشگاه در حوزه خلاصه سیاستی، به نتایج پژوهش خود درباره اختلالات شنوایی کودکان اشاره کرد و گفت: اختلال شنوایی یکی از شایعترین مشکلات دوران کودکی است و بررسیها نشان میدهد بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۹ حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار مورد در خراسان رضوی شناسایی شده است.
وی افزود: در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ با همکاری سازمان بهزیستی، اطلاعات ثبتشده به حدود ۵۰۰ هزار نفر رسید و استان خراسان رضوی از نظر پوشش غربالگری شنوایی نوزادان در سطح بسیار بالایی قرار دارد، بهطوریکه نرخ مراجعه مجدد نیز بیش از ۹۵ درصد بوده است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: میزان کمشنوایی مادرزادی از ۲.۱۷ در هر هزار تولد زنده به ۳.۴۰ رسیده و بر همین اساس انجام تستهای استاندارد شنوایی اهمیت زیادی دارد.
دکتر جعفرزاده با اشاره به تأخیر در برخی مراحل تشخیص و درمان گفت: استاندارد جهانی در این حوزه «یک، سه، شش» است؛ یعنی غربالگری در یکماهگی، تشخیص در سهماهگی و مداخله درمانی تا ششماهگی، در حالی که در برخی موارد این فرآیندها با تأخیر انجام میشود.
وی تأکید کرد: با بهبود فرآیندهای مداخله و درمان بهموقع، میزان رفع مشکل از ۶۰ درصد به حدود ۹۰ درصد افزایش یافته است.
این متخصص شنواییشناسی همچنین به موضوع وزوز گوش در بزرگسالان اشاره کرد و گفت: این مشکل در گروه سنی ۳۰ تا ۸۵ سال، که حدود یکپنجم جمعیت کشور را تشکیل میدهند، دیده میشود و لازم است از روشهای توانبخشی برای مدیریت آن استفاده شود؛ چرا که در موارد شدید میتواند پیامدهای روانی جدی حتی تا مرز خودکشی به همراه داشته باشد.
وی افزود: در زمینه کمشنوایی، حدود ۲۰ درصد موارد با ازدواجهای فامیلی، ۱۶ درصد با سابقه خانوادگی کمشنوایی و ۱۲ درصد با بستری در بخش NICU مرتبط بوده است و سایر عوامل نیز در دورههای قبل، حین و پس از تولد مورد بررسی قرار گرفتهاند.
دکتر جعفرزاده در پایان ابراز امیدواری کرد با راهاندازی نظام پیگیری متمرکز در معاونت بهداشتی و ساماندهی خدمات مرتبط با شنوایی کودکان، روند تشخیص و درمان بهموقع تقویت شده و خدماتی مانند کاشت حلزون نیز با کیفیت و اثربخشی بیشتری ارائه شود.
