در حالی که چاقی به عنوان یکی از چالشهای مهم نظام سلامت در جهان شناخته میشود، یک پژوهشگر حوزه پرستاری در دانشگاه علوم پزشکی مشهد راهکاری نوآورانه و کمهزینه برای اندازهگیری دقیق فشار خون در بیماران چاق ارائه کرده است؛ راهکاری که میتواند به بهبود کیفیت مراقبت در بخشهای مراقبت ویژه کمک کند.
در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار وب دا، دکتر مریم باقری، استادیار گروه پرستاری و مدیر گروه فوریتهای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به بیش از ۲۲ سال سابقه فعالیت آموزشی و بالینی در حوزه پرستاری و فوریتهای پزشکی، از تجربیات حرفهای و نتایج پژوهشهای خود در این حوزه سخن گفت.
سابقه علمی و حرفهای
دکتر باقری با بیان اینکه تحصیلات خود را در حوزه پرستاری در دانشگاههای علوم پزشکی مشهد و تهران گذرانده است، گفت:مدرک کارشناسی پرستاری را از دانشگاه علوم پزشکی مشهد، کارشناسی ارشد را از دانشگاه علوم پزشکی تهران و دکترای تخصصی را نیز در دانشگاه علوم پزشکی مشهد دریافت کردهام و طی بیش از دو دهه فعالیت، در حوزههای مختلف بالینی، آموزشی و پژوهشی حضور داشتهام.
وی افزود: «در این سالها در بخشهای مختلفی از جمله اورژانس، دیالیز، جراحی قلب و بخشهای مراقبت ویژه (ICU) فعالیت کردهام و همزمان در حوزه آموزش، دانشجویان رشتههای پیراپزشکی مانند داروسازی، علوم آزمایشگاهی و گفتاردرمانی را نیز تدریس کردهام.»
به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بخش مهمی از فعالیتهای پژوهشی او در حوزه فوریتهای پزشکی، دیالیز و مراقبتهای ویژه انجام شده و برخی از این پژوهشها بهویژه در زمینه جراحی قلب باز، نتایج کاربردی قابل توجهی داشتهاند.
چالش اندازهگیری فشار خون در بیماران چاق
دکتر باقری در ادامه با اشاره به یکی از مشکلات رایج در بخشهای مراقبت ویژه گفت:در بیماران مبتلا به چاقی، به دلیل بزرگ بودن محیط بازو، استفاده از کافهای استاندارد فشارسنج با دشواری همراه است و این مسئله میتواند دقت اندازهگیری فشار خون را کاهش دهد.
وی توضیح داد: در بسیاری از کشورها از کافهای مخروطی یا بزرگتر برای این بیماران استفاده میشود، اما این تجهیزات در کشور ما بهراحتی در دسترس نیستند و تهیه آنها نیز هزینهبر است.
ارائه یک روش ساده و کاربردی
این پژوهشگر پرستاری در پایاننامه دکترای خود به دنبال یافتن راهکاری عملی برای حل این مشکل بود. او در این تحقیق دو روش جایگزین را بررسی کرد:بستن کاف فشارسنج به صورت ضربدری روی بازو برای ایجاد تناسب بیشتر با بازوی بزرگ بیماران،بستن کاف به صورت ضربدری روی ساعد به عنوان یک روش جایگزین در صورت عدم امکان استفاده روی بازو
نتایج این پژوهش که با مقایسه با روش استاندارد اندازهگیری فشار خون (کاتتر داخل شریانی) انجام شد، نشان داد هر دو روش میتوانند نتایج قابل قبولی ارائه دهند.
به گفته دکتر باقری، بستن کاف به صورت ضربدری روی ساعد در بسیاری از موارد نزدیکترین عدد را به فشار خون واقعی (سیستول و دیاستول) نشان داده است. این موضوع نشان میدهد که حتی با استفاده از کافهای استاندارد معمولی نیز میتوان اندازهگیری نسبتاً دقیقی از فشار خون در بیماران چاق انجام داد.
کمک به پرستاران در مراقبت بهتر
دکتر باقری معتقد است این روش میتواند در بخشهای مراقبت ویژه، اورژانس و جراحی قلب بسیار کاربردی باشد و به پرستاران کمک کند تا در شرایط محدودیت تجهیزات، همچنان مراقبت دقیق و مؤثری ارائه دهند.
او گفت: این یافتهها نشان میدهد با کمی خلاقیت و انطباق در استفاده از تجهیزات موجود، میتوان بسیاری از چالشهای عملی در مراقبت از بیماران را برطرف کرد»
ضرورت توجه به تجهیزات متناسب با بیماران چاق
این عضو هیئت علمی در ادامه بر لزوم توجه بیشتر مدیران بیمارستانها به تأمین تجهیزات مناسب برای بیماران چاق تأکید کرد و افزود:
علاوه بر کافهای فشارسنج بزرگ، تجهیزاتی مانند ماسکهای بزرگ بایپپ، تختها و ویلچرهای با ظرفیت بالاتر و ابزارهای مناسب برای مدیریت راه هوایی نیز باید در فهرست خرید مراکز درمانی قرار گیرد.
به گفته وی، فراهم کردن این تجهیزات میتواند به ارائه مراقبت عادلانه و باکیفیت برای همه بیماران، صرفنظر از شرایط جسمی آنان کمک کند.
دکتر باقری در پایان از بیماران، پرستاران، دانشجویان، مسئولان دانشگاه و تمامی حامیان مالی که در انجام این پژوهش همکاری داشتهاند، قدردانی کرد و ابراز امیدواری نمود که نتایج این تحقیق بتواند در ارتقای کیفیت مراقبتهای پرستاری و بهبود خدمات درمانی مؤثر باشد.
https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=oQltz0EAAAAJ
