فوقتخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی ، استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی مشهدو از چهرههای تأثیرگذار در بنیانگذاری این رشته در ایران، در گفتوگویی با وب دا به روایت مسیر ورود خود به علم ایمونولوژی، نقش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در توسعه این رشته و جایگاه امروز ایمونولوژی در علوم پزشکی پرداخت.
دکتر رضا فرید حسینی، از نخستین بنیانگذاران رشته آلرژی و ایمونولوژی در ایران، با اشاره به اهمیت جایگاه استاد در علوم پزشکی اظهار کرد: گاهی یک پرسش علمی میتواند مسیر زندگی انسان را تغییر دهد و برای من نیز آشنایی با مفهوم «IgG» آغازگر چنین مسیری بود.
یک واژه علمی که سرنوشت حرفهای را تغییر داد
وی درباره نحوه ورود خود به رشته آلرژی و ایمونولوژی گفت: در دوران دستیاری داخلی در لندن، هنگام مطالعه کتاب هاریسون با واژه IgG مواجه شدم. این اصطلاح برایم سؤالبرانگیز بود و از یکی از دستیاران درباره آن پرسیدم. او توضیح داد که این واژه مربوط به یکی از کلاسهای ایمونوگلوبولین است که بهتازگی در آمریکا شناسایی شده است.
دکتر فرید حسینی افزود: شنیدن اینکه پروتئینهای خونی طبقهبندی شدهاند و پنج کلاس ایمونوگلوبولین وجود دارد، ذهن مرا بهشدت درگیر کرد و باعث شد به دنبال شناخت بیشتر این حوزه بروم.
وی ادامه داد: همین کنجکاوی مرا به کلاسهای ایمونولوژی پزشکی دانشگاه لندن رساند؛ جایی که پروفسور «رویت» هفتهای یک جلسه تدریس میکرد. از او درباره IgG پرسیدم و او با حوصله توضیحات کاملی ارائه کرد. همانجا متوجه شدم که ایمونولوژی دریچهای به علمی آیندهساز است و همین آشنایی آغاز مسیری شد که بعدها به پایهگذاری این رشته در ایران انجامید.
نقش مشهد در ورود ایمونولوژی به آموزش پزشکی کشور
این استاد برجسته دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به سالهای پس از انقلاب فرهنگی و بازنگری در برنامههای آموزشی دانشگاهها گفت: دانشگاه علوم پزشکی مشهد از نخستین دانشگاههایی بود که با همکاری دانشگاه تهران و چند مرکز دیگر، ایمونولوژی و آلرژی را بهعنوان یک درس مستقل وارد آموزش پزشکی کشور کرد.
وی افزود: توانستیم درس ایمونولوژی را بهصورت پنج واحد برای دانشجویان پزشکی و سه واحد برای دانشجویان دندانپزشکی و داروسازی تصویب کنیم و دانشجویان پرستاری نیز واحدهای این درس را میگذراندند.
دکتر فرید حسینی تأکید کرد: در آن دوران هنوز بسیاری از افراد با اهمیت بنیادی ایمونولوژی آشنا نبودند، اما خوشبختانه این درس بهعنوان یکی از پایههای اصلی علوم پزشکی وارد نظام آموزشی شد.
ایمونولوژی؛ علمی حاضر در تمام شاخههای پزشکی
بنیانگذار رشته آلرژی و ایمونولوژی ایران با بیان اینکه امروزه نقش سیستم ایمنی در بسیاری از بیماریها اثبات شده است، اظهار کرد: تقریباً همه بیماریها به نوعی با سیستم ایمنی مرتبط هستند.
وی افزود: امروز حتی در برخی بیماریهای روانپزشکی مانند اسکیزوفرنی نیز نقش سیستم ایمنی مطرح شده و مشخص شده است که نوعی ایمونوگلوبولین در سلولهای مغزی میتواند عملکرد طبیعی آنها را مختل کند.
این فوقتخصص آلرژی و ایمونولوژی ادامه داد: به همین دلیل، امروزه روانپزشکی بدون توجه به «سایکوایمونولوژی» قابل توضیح نیست.
وی با اشاره به انتشار کتاب «سایکوایمونولوژی» در مشهد گفت: این موضوع نشان میدهد که ارتباط میان روان، مغز و سیستم ایمنی تا چه اندازه اهمیت یافته و ایمونولوژی اکنون در تمام شاخههای پزشکی حضور دارد.
مشهد؛ یکی از قطبهای ایمونولوژی بالینی کشور
دکتر فرید حسینی با اشاره به جایگاه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این حوزه اظهار کرد: امروز این دانشگاه یکی از قطبهای معتبر ایمونولوژی بالینی در کشور است و هر سال دو تا سه نفر بهعنوان فلوشیپ وارد این مرکز میشوند.
وی افزود: این پزشکان پس از طی دوره تخصصی، سه سال آموزش فوقتخصصی را پشت سر میگذارند و بسیاری از فارغالتحصیلان این رشته اکنون در نقاط مختلف کشور مشغول خدمت هستند و برخی نیز خود به اساتید برجسته این حوزه تبدیل شدهاند.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: دانشگاههای تهران، شیراز، تبریز و مشهد از مراکز معتبر مورد تأیید وزارت بهداشت در زمینه ایمونولوژی بالینی هستند.
توصیه به دانشجویان علوم پزشکی
بنیانگذار رشته آلرژی و ایمونولوژی ایران با توصیه به دانشجویان علوم پزشکی گفت: افرادی که به علوم پایه علاقهمند هستند، میتوانند ایمونولوژی را بهعنوان یکی از بهترین رشتهها انتخاب کنند و کسانی که به کار بالینی علاقه دارند نیز بدانند که آلرژی و ایمونولوژی بالینی تقریباً با همه بیماریها در ارتباط است.
وی تأکید کرد: دانشجویان باید در دورههای کارورزی، اینترنی، رزیدنتی و فلوشیپی، ایمونولوژی بالینی را بهخوبی مطالعه کنند؛ زیرا شناخت درست این علم به درک بهتر بسیاری از بیماریها کمک میکند.
پزشکی را از مادیات دور نگه دارید
دکتر فرید حسینی در پایان خطاب به نسل جوان و اعضای هیأت علمی آینده گفت: کسانی که وارد عرصه آموزش پزشکی میشوند، باید عاشق رشته خود باشند، علم را عمیق بیاموزند و آن را با اخلاق پزشکی به دانشجویان منتقل کنند.
وی افزود: پزشکی رشتهای مقدس است و نباید آن را به مادیات آلوده کرد. معنویت در این حرفه ارزش بالاتری دارد و موجب رضایت واقعی پزشک خواهد شد.
این استاد پیشکسوت خاطرنشان کرد: بیمار پس از خدا به پزشک خود امید دارد و این رابطه باید بر پایه دانش، اخلاق و انسانیت روزبهروز مستحکمتر شود.
