مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تأثیر حجم بالای اخبار و اطلاعات متناقض بر سلامت روان افراد گفت: در شرایط بحرانی، انتخاب آگاهانه اطلاعات و یادگیری مهارتهایی مانند مدیریت استرس، پناهگیری ایمن و نحوه پاسخگویی به سؤالات کودکان میتواند نقش مهمی در حفظ آرامش روانی جامعه داشته باشد.
دکتر ندا اخروی مدیر گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا با اشاره به مواجهه روزافزون افراد با حجم بالای اخبار و اطلاعات در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی اظهار کرد: همه ما در معرض دریافت اخبار و اطلاعات متعددی قرار داریم که گاهی با یکدیگر متناقض هستند و همین موضوع میتواند به ایجاد استرس، نگرانی و احساس ناامنی در افراد منجر شود.
وی افزود: در چنین شرایطی لازم است افراد از میان انبوه اطلاعاتی که دریافت میکنند، آگاهانه مطالبی را انتخاب کنند که به افزایش احساس امنیت، آرامش و ارتقای سلامت روان آنها کمک کند و بر آموزشهای کاربردی تمرکز داشته باشند.
مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد یکی از مهمترین این آموزشها را آگاهی از اقدامات ایمنی در شرایط بحران دانست و تصریح کرد: یکی از عواملی که میتواند آرامش روانی افراد را در شرایط بحرانی برهم بزند، ندانستن این موضوع است که در صورت وقوع بحران امنترین مکان کجاست و چگونه باید از خود و خانواده محافظت کرد. بنابراین ضروری است افراد اطلاعاتی را دنبال کنند که به آنها کمک میکند در محیط زندگی یا محل کار خود مکانهای امن را شناسایی کرده و با شیوههای صحیح پناهگیری آشنا شوند.
وی ادامه داد: همچنین آشنایی با مفهوم «کیف شرایط اضطراری»، وسایل مورد نیاز در آن و ویژگیهایی که باید برای چنین کیفی در نظر گرفته شود، از جمله آموزشهای مهمی است که میتواند در شرایط بحرانی به افراد کمک کند.
دکتر اخروی با تأکید بر نقش آمادگی خانوادگی در مدیریت بحران گفت: بهتر است اعضای خانواده از قبل درباره شیوههای پناهگیری ایمن تمرین داشته باشند و با یکدیگر توافق کنند که اگر در زمان وقوع بحران امکان تماس و ارتباط وجود نداشت، پس از فروکش کردن شرایط در یک محل مشخص یکدیگر را ملاقات کنند.
وی یادگیری مهارتهای مدیریت استرس را از دیگر آموزشهای ضروری در شرایط بحرانی دانست و افزود: افراد باید بیاموزند که چگونه استرس خود را کنترل کنند. از جمله این مهارتها میتوان به تمرین آرامسازی از طریق تنفس عمیق، داشتن گفتوگوی درونی مثبت و یادگیری شیوه صحیح صحبت کردن با اطرافیان برای کاهش اضطراب آنها اشاره کرد. این مهارتها کمک میکند افراد در شرایط دشوار بتوانند رفتار و واکنشهای خود را بهتر مدیریت کرده و از بیقراری و آشفتگی جلوگیری کنند.
مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه با اشاره به اهمیت توجه به نیازهای روانی کودکان در شرایط بحران خاطرنشان کرد: کودکان در چنین شرایطی معمولاً پرسشهای زیادی مطرح میکنند. برخی از این پرسشها ممکن است پاسخ روشنی داشته باشد و برخی دیگر ممکن است برای بزرگسالان نیز دشوار باشد. بنابراین لازم است والدین و مراقبان یاد بگیرند چگونه متناسب با سن کودک به پرسشهای او پاسخ دهند تا موجب افزایش احساس ناامنی و نگرانی در کودک نشود.
وی آگاهی از علائم استرس و بهویژه واکنش استرس حاد را از دیگر موضوعات مهم در حوزه سلامت روان دانست و گفت: نشانههایی مانند اختلال در خواب، کابوس دیدن، از خواب پریدن، احساس دلهره مداوم، گوشبهزنگ بودن بیش از حد و انتظار دائمی برای شنیدن خبرهای ناخوشایند میتواند از علائم استرس شدید باشد. همچنین گاهی این وضعیت با علائم جسمی مانند دلدرد، سرگیجه، سردرد یا حالت تهوع همراه است که علت مشخص پزشکی ندارد.
دکتر اخروی تأکید کرد: در صورتی که افراد با چنین نشانههایی مواجه شوند و این علائم بهسادگی برطرف نشود، لازم است برای دریافت خدمات تخصصی به مراکز ارائهدهنده خدمات سلامت روان مراجعه کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: کارشناسان سلامت روان در مراکز خدمات جامع سلامت آمادگی دارند خدمات مشاوره و حمایتهای تخصصی را به صورت رایگان در اختیار مردم قرار دهند تا افراد بتوانند با آگاهی و آرامش بیشتری از شرایط بحرانی عبور کنند.