عضو هیأت علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت برنامهریزی آگاهانه برای بارداری، فاصلهگذاری اصولی میان زایمانها را یکی از مؤثرترین مداخلات بهداشتی در ارتقای سلامت مادر و نوزاد و کاهش عوارض زایمان دانست.
دکتر الهه منصوری قزلحصاری در گفتوگو با وبدا، با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد سلامت جسمی و روانی در نظام خانواده، اظهار کرد: رعایت فاصله مناسب میان زایمان و بارداری بعدی، زیربنای تولد نوزادانی سالمتر و عاملی کلیدی در افزایش کیفیت زندگی در کانون خانواده محسوب میشود.
این متخصص مامایی با استناد به توصیههای سازمان جهانی بهداشت (WHO) تصریح کرد: توصیه اکید متخصصان، رعایت حداقل ۲۴ ماه فاصله میان زایمان و شروع بارداری بعدی است. این بازه زمانی، فرصتی حیاتی برای بازسازی قوای جسمانی مادر و جبران ذخایر مغذی ضروری از جمله آهن، اسید فولیک و کلسیم است که در طول دوران بارداری و شیردهی دچار تحلیل شدهاند.
دکتر منصوری قزلحصاری نسبت به پیامدهای بارداریهای متوالی با فاصله کمتر از ۱۸ ماه هشدار داد و گفت: این رویکرد میتواند مادر و نوزاد را با چالشهای جدّی مواجه سازد. تشدید کمخونی، سوءتغذیه و خستگیهای مفرط جسمی برای مادر، و همچنین افزایش احتمال زایمان زودرس، تولد نوزاد با وزن کم (LBW) و افزایش نرخ مرگومیر نوزادان، از جمله مهمترین عوارض این اقدام است.
وی همچنین به افزایش ریسک افسردگی پس از زایمان و خستگیهای روانی ناشی از فاصلهگذاری غیراصولی اشاره کرد و افزود: بسیاری از این پیامدها ناشی از کمبود آگاهی یا دسترسی ناکافی به مشاورههای تخصصی تنظیم خانواده است که لزوم ارتقای آموزش و دسترسی آسان به روشهای مطمئن پیشگیری از بارداری را دوچندان میکند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برخلاف تصور رایج، فواصل بیش از ۵ سال میان دو بارداری را نیز بدون خطر ندانست و توضیح داد: در این شرایط، مادر ممکن است با عوارضی نظیر افزایش فشار خون و دیابت بارداری، دشواری در روند زایمان و نیاز به عمل سزارین مواجه شود. همچنین کاهش آمادگی فیزیولوژیک بدن و چالشهای روانی مربوط به سازگاری مجدد اعضای خانواده با نوزاد جدید، از دیگر پیامدهای احتمالی در فواصل طولانیمدت است.
دکتر منصوری قزلحصاری در پایان با اشاره به نقش کلیدی نظام سلامت کشور در ارائه خدمات مشاورهای، خاطرنشان کرد: تعیین زمان مناسب برای بارداری مجدد، تصمیمی است که باید بر اساس شرایط اختصاصی هر مادر شامل سن، وضعیت تغذیهای، سوابق پزشکی و شرایط جسمی، توسط پزشک یا ماما اتخاذ شود. نظام سلامت با ارائه خدمات مراقبتهای پیش از بارداری، آمادگی کامل دارد تا با راهنمایی خانوادهها، مسیر دستیابی به یک بارداری ایمن و تولد فرزند سالم را هموار سازد.