فوق تخصص قلب و عروق و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به خطرات ناشی از پرفشاری خون، آن را یکی از شایعترین بیماریهای غیرواگیر جهان دانست که به دلیل ماهیت بدون علامت، از آن با عنوان «قاتل خاموش» یاد میشود.
دکتر مصطفی داستانی در گفتوگو با وبدا، با بیان اینکه فشار خون حاصل عملکرد قلب و عروق و ضامن خونرسانی به تمامی اندامهای بدن است، اظهار کرد: افزایش یا کاهش غیرطبیعی این شاخص حیاتی، میتواند عوارض جبرانناپذیری برای سلامت ایجاد کند.
این استاد دانشگاه با اشاره به آمارهای نگرانکننده در این حوزه افزود: با وجود شیوع بالای پرفشاری خون، بخش بزرگی از مبتلایان از بیماری خود بیاطلاع هستند و بر اساس برآوردها، تنها حدود ۳۰ درصد از افراد مبتلا موفق شدهاند با رعایت دستورات دارویی، فشار خون خود را در محدوده نرمال کنترل کنند.
وی ضمن هشدار نسبت به عوارض جدّی این بیماری تصریح کرد: خونریزی مغزی، سکته قلبی، نارساییهای کلیوی و آسیب به عروق چشم از جمله پیامدهای کنترلنشده فشار خون بالاست که ضرورت اندازهگیری دورهای (حداقل سالی یکبار) را برای همه افراد گوشزد میکند.
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی قائم(عج) درباره روشهای صحیح پایش فشار خون توضیح داد: علاوه بر اندازهگیری در مطب یا منزل با دستگاههای استاندارد، «پایش ۲۴ ساعته» یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص قطعی فشار خون واقعی است که در صورت نیاز توسط پزشک تجویز میشود.
دکتر داستانی بر لزوم رعایت پروتکلهای اندازهگیری تأکید کرد و گفت: حداقل پنج دقیقه استراحت پیش از اندازهگیری، وضعیت مناسب نشستن (تکیه پشت و قرارگیری پاها روی زمین)، قرار دادن بازو در سطح قلب و اجتناب از مصرف قهوه، سیگار و فعالیت شدید بدنی، برای دستیابی به عدد دقیق ضروری است. وی افزود: برای افزایش دقت، پیشنهاد میشود اندازهگیری دو بار با فاصله یک تا دو دقیقه انجام و میانگین آن ثبت شود.
این متخصص قلب و عروق با بیان اینکه فشار خون ایدهآل برای بزرگسالان حدود ۱۲۰ روی ۷۰ میلیمتر جیوه است، خاطرنشان کرد: اعداد بالاتر از ۱۴۰ روی ۹۰ معمولاً نیازمند مداخلات دارویی است. در کودکان و نوجوانان نیز این محدوده بر اساس متغیرهای سن، قد و جنس تعیین میشود.
وی وراثت را عامل مهمی دانست که احتمال ابتلا را تا چهار برابر افزایش میدهد و افزود: دیابت، چاقی، مصرف زیاد نمک و غذاهای چرب، استرس، کمتحرکی و افزایش سن (به دلیل کاهش انعطافپذیری عروق)، از مهمترین عوامل خطر در بروز این بیماری هستند.
دکتر داستانی، تغییر سبک زندگی را مهمترین راه پیشگیری و کنترل پرفشاری خون برشمرد و اظهار کرد: کاهش مصرف نمک، رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات، فعالیت بدنی منظم و ترک دخانیات، ارکان اصلی حفظ سلامت قلب هستند.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت تداوم درمانهای دارویی (مانند مهارکنندههای ACE، مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین و سایر داروهای تجویز شده توسط پزشک) گفت: قطع خودسرانه دارو میتواند عوارض حادی به همراه داشته باشد؛ لذا تشخیص زودهنگام و پایش منظم، راهکار اصلی برای پیشگیری از سکتههای قلبی و مغزی است و باید به عادتی دائمی در زندگی تبدیل شود.
