پزشکی

عضو هیات علمی گروه طب اورژانس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه تروما یکی از علل شایع مرگ و میر و از کار افتادگی محسوب می شود  اظهار کرد: مهمترین نکته در پیشگیری از احتمال حوادث حین کار رعایت نکات ایمنی است.

دکتر حمیدرضا ریحانی ، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تروما یکی از علل شایع مرگ و میر و از کار افتادگی در افراد جامعه است که این حادثه  به خصوص در  افراد جوان، کودکان و میانسالان و سالمندان رخ می دهد، گفت: تروما در قشر مولد جامعه موجب از کار افتادگی نیروهای جامعه می شود به نحوی که فرد پس از طی کردن مراحل درمان بازهم مثل سابق نمی تواند از عهده وظایف خود بربیاید.  

وی با بیان اینکه تروما علل مختلفی دارد که در کشور ما اغلب به دلیل حوادث و تصادفات رخ می دهد، بیان کرد: هر ساله در تعطیلات عید و تابستان شاهد مرگ و میر بالایی در تصادفات جاده ای هستیم علاوه براین در محیط کار نیز حوادث صنعتی، ساختمانی و کارخانه ای سلامت نیروها را تهدید می کند. 

دکتر ریحانی با اشاره به اینکه  در حوادث رانندگی بیشتر راکبان موتور سیکلت و دوچرخه آسیب جدی می بینند، اظهار کرد: این حوادث می تواند آسیب های خطرناک و محدود کننده ای را برای افراد ایجاد کند. 

عضو هیات علمی گروه طب اورژانس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه استاندارد سازی محیط کار اعم از کارخانه ای، صنعتی و عمرانی می تواند تا حدود زیادی مانع از بروز آسیب های تروما در افراد شود، گفت: حوادث افراد سالمند نیز به دلیل مشکلات جسمانی،  عدم تعادل، عدم ثبات در حرکت دچار آسیب های مختلف می شوند. 

وی ادامه داد: نکته مهم در  بحث تروما پیشگیری است، گاهی درمان مطلوب و مناسب یک عضو آسیب دیده به دلیل مشکلات سالمندی مقدور نیست و ممکن است فرد به  شرایط اولیه برنگردد. 

دکتر ریحانی با اشاره به اینکه پیشگیری در محیط صنعتی، کارخانه ها و... با بهره گیری از وسایل و تجهیزات ایمن میسر می شود ، گفت: حفظ استاندارد خیابانها و جاده ها و پیاده رو ها بخصوص برای سالمندان و مراقبت های لازم از کودکان مانع بروز تروما می شود. 

وی با بیان اینکه در برخی از اوقات شاهد سقوط کودکان در استخر، راه پله و پنجره هستیم که همه این موارد با پیشگیری خطرات احتمالی امکان پذیر است، گفت: آسیب سالمندان در اثر سقوط نیز با بهسازی خانه ، سرویس بهداشتی و حمام میسر می شود زیرا این افراد اگر دچار آسیب شوند به سختی بهبود پیدا می کنند. 

عضو هیات علمی گروه طب اورژانس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه بهینه سازی محیط خیابان برای سالمندان  نیز ضرورتی انکارناپذیر است، بیان کرد: حفظ استانداردها در شهرسازی و توجه به نیازهای اقشار مختلف از مهمترین عوامل پیشگیری کننده  در کاهش آمار تروماست. 

وی اظهار کرد: برای رسیدگی به بیماران دچار تروما نیز باید مراقب تکان های اضافی برای احتمال آسیب نخاعی به فرد آسیب دیده باشید و خونریزی های خارجی نیز کنترل شود تا اورژانس پیش بیمارستانی برای اعزام بیمار به مراکز درمانی آماده شوند و در مراکز درمانی   خدمات تخصصی  و فوق تخصصی برای بیمار انجام می شود.

بیمار 44 ساله ای كه در پی مصرف كنسرو ماهي بدون حرارت ( نجوشیده)، دچار مسمومیت با سم بوتولیسم و علائمی همچون؛ ضعف عضلانی شدید، تاری دید، دو بینی، پتوز پلک ها، ديسفاژي، گسترش ضعف عضلانی و نارسايي تنفسي مواجه شده بود، پس از بستری در بخشICU7   بيمارستان قائم (عج) و تلاش 26 روزه‌ی کادر درمان، با حال مساعد از بیمارستان ترخیص شد.

فوق تخصص بیماری های ریه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و پزشک معالج این بیمار در گفتگو با وبدا، پیرامون پروسه درمانی این بیمار اظهار کرد: طبق علائم ظاهر شده در پی مصرف کنسرو ماهی، بررسي مسمومیت با بوتوليسم، با استفاده از آزمایش مدفوع برای بیمار انجام شد و نتایج حاصله مسمومیت با سم بوتولیسم را تأیید کرد، خوشبختانه بیمار با قرار گرفتن تحت درمان هاي حمايتي، پس از چند روز از دستگاه مكانيكال ونتیلاسیون جدا و تنفس، ضعف عضلاني و توانايي حركت چهار اندام و دو بينی و پتوز پلک ( افتادگی پلک) او در روند بهبودی قرار گرفت، اما با توجه به اینکه، مدت 26 روز در بيمارستان بستري بود، فيزيوتراپی تنفسي و اندام ها براي وي تجویز شد.

دکتر رضا بصیری، گفت: با توجه به اینکه بیمار سابقه بيماري عصبي داشت، پس از مشورت با متخصصين نولوروژيست،  سي تي اسكن و ام آر آي برای وی انجام شد، كه ضايعه خاصي گزارش نشد، همچنین با توجه به عدم وجود تب و شواهدي مبنی بر عفونت واضح، بيماري عفوني مطرح نشد و با انجام آندوسکوپی مورد خاصی در مری وی مطرح نگردید.

فوق تخصص بیماری های ریه ضمن اشاره به رضایت بیمار از درمان های حمایتی انجام شده و بهبودی شرایط وی تاکید کرد: با توجه به اینکه این بیمار متأسفانه به دلیل مصرف کنسرو ماهی نجوشیده، دچار علائم مسمومیت ناشی از سم بوتولیسم قوطی کنسرو شده بود، لذا به مردم توصیه می شود جهت پیشگیری از بروز این نوع از مسمومیت حتما  غذاهای کنسرو را به مدت لازم جوشانده و سپس مصرف کنند.

فلوشیپ سم شناسی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: مصرف خود سرانه داروها بخصوص داروهای مسکن، پماد و قطره های چشمی می تواند زمینه مسمومیت را برای افراد فراهم کند که این مشکل در کودکان و سالمندان به شکل جدی تر بروز می کند.

دکتر علیرضا قاسمی طوسی در گفتگو با وب دا با اشاره به این  که مسمومیت خوراکی از طریق مصرف دارو و اسنتشاقی مثل گاز منو اکسید کربن ، مایعات مختلف مثل سموم حشره کش و گزش ها جانوران زهر آگین رخ می دهد ، خاطر نشان کرد: بیشتر  خردسالان و افراد مسن در معرض مسمومیت هستند به خصوص کودکان حدود 7 تا 8 ماهگی به بعد به دلیل کنجکاوری زیاد  در معرض خطر مسمومیت با داروها و شوینده ها هستند.

وی با بیان اینکه فصل سرما مسمومیت استنشاقی با گاز منوکسید کربن بیشتر رخ می دهد ، گفت:  گاز مونو اکسید کربن گازی بی رنگ، بی بو و بی مزه و غیر محرک است بنابراین علائم هشدار دهنده برای افراد ندارد.

دکتر قاسمی طوسی   با بیان اینکه اکثر مسمومیت ها تصادفی و قابل پیشگیری هستند، گفت: مسمومیت غذایی بیماری ناشی از غذا یا آب آلوده به پاتوژن ها (باکتری ها و ویروس ها)، انگل ها یا سموم است. این موضوع می تواند ناشی از خوردن میوه ها و سبزیجات شسته نشده یا خوردن گوشت خام، مرغ و غذاهای دریایی باشد که بسته به نوع مسمومیت غذایی، علائم می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و علائم شایع آن عبارتند از ناراحتی معده، گرفتگی معده، حالت تهوع، استفراغ، اسهال و تب است.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: مونوکسید کربن (CO) یک گاز سمی است که از سوختن بنزین، چوب، پروپان، زغال سنگ و سایر سوخت‌ها تولید می‌شود ، اگر مونوکسید کربن  بیش از حد به ریه های وارد شود فرد دچار مسمومیت می شود. 

وی بیان کرد: مونوکسید کربن به راحتی از طریق ریه ها وارد بدن می شود، هنگامی که مونوکسید کربن وارد جریان خون شما می شود، با هموگلوبین یوند برقرار می کند. این موضوع  مانع از رسیدن اکسیژن به بافت ها و سلول ها می شود که می تواند منجر به آسیب جدی بافت و حتی مرگ شود.

دکتر قاسمی طوسی اطهار کرد: شایع ترین علائم مسمومیت با مونوکسید کربن عبارتند از سردرد، سرگیجه، ضعف، حالت تهوع، استفراغ، درد قفسه سینه و گیجی. عوارض جدی مانند آسیب مغزی، ریه و قلب و حتی مرگ نیز ممکن است رخ دهد.

وی با تاکید براینکه پاک کننده های خانگی نیز هرگز نباید مخلوط شوند، زیرا می توانند گازهای سمی ایجاد کنند، گفت: مسمومیت با الکل زمانی اتفاق می افتد که مقادیر زیادی الکل در مدت زمان کوتاهی مصرف شود. این موضوع می تواند منجر به طیف گسترده ای از علائم و عوارض، از جمله تشنج، سیانوز (رنگ آبی به دلیل کمبود اکسیژن در خون) و هیپوترمی (دمای پایین بدن) شود.

وی با بیان اینکه مسمومیت دارویی (یا مصرف بیش از حد دارو) شایع ترین نوع مسمومیت در بزرگسالان است، گفت: هنگامی که برخی از داروها مانند تیلنول (استامینوفن) با دوز بسیار زیاد مصرف شوند، می توانند کبد را تحت تأثیر قرار دهند و  کبد قادر به متابولیسم (تجزیه) دارو نیست . 

دکتر قاسمی طوسی تاکید کرد: برای جلوگیری از مسمومیت تصادفی همه مواد شیمیایی خانگی را در بطری های اصلی خود نگهداری کنید و هرگز مواد شیمیایی را مخلوط نکنید .داروهای قدیمی را دور بریزید و یک سنسور آشکارساز مونوکسید کربن نصب کنید .

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: مواد انرژی زا و مولتی ویتامین ها و مواد محرک می تواند آسیب ها و مسمویت ها زیادی به جا بگذارند بنابراین باید برای مصرف آنها با پزشک معالج مشورت کرد.

رئیس اندیشگاه سلامت خراسان رضوی گفت: یکی از مشکلات در خصوص عدم تخصیص سرانه‌ها بوده و معتقدیم که سرانه تخصیصی در حوزه سلامت با وجود حضور جمعیت میلیونی ‌اتباع ساکن مشهد کافی نیست.

دکتر سیدجواد حسینی در جلسه اعضای کارگروه امنیت غذایی کلان منطقه ۹، اظهار کرد: کارهای بسیارخوبی در حوزه امنیت غذایی در استانداری خراسان رضوی انجام شده و در این خصوص معتقدیم که روی موضوع توسعه امنیت غذایی اقدامات ثمربخشی صورت پذیرفته است.

وی تصریح کرد: دانشگاه علوم پزشکی مشهد به عنوان یک دانشگاه مادر و پر سابقه شاخص‌های بسیارخوبی در حوزه سلامت دارد و کلان منطقه ۹ هم در سطح کلان مناطق از جایگاه قابل توجهی برخوردار است.

رئیس اندیشگاه سلامت خراسان رضوی خاطرنشان کرد: از آنجا که خدمات ارائه شده در حوزه‌های مختلف از جمله حوزه سلامت شامل تمامی زائران و مجاوران امام رضا(ع) و همچنین اتباع ساکن در مشهد می‌شود باید اعتباری متناسب با جمعیت دریافت کننده این خدمات تخصص یابد.

دکتر حسینی افزود: اگر اعتبارات متناسب با نیاز باشد می‌توانیم آنگونه که باید برنامه‌های حوزه سلامت را متناسب با برنامه‌ریزی صورت گرفته و اهداف معین شده در این حوزه اجرا نماییم.

کارهای خوبی در حوزه دیده‌بان سلامت انجام شده است

در این جلسه دکتر علی میری، رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی خراسان رضوی، گفت: هماهنگی بین بخشی بسیارخوبی میان دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مجموعه‌های مختلف شهری و استانی در حوزه امنیت غذایی و همچنین برنامه‌های مرتبط با پیامگزاران سلامت برقرار است.

وی افزود: از ابتدای امسال جلسات متعددی با موضوعاتی همچون امنیت غذایی، پیشگیری از سرطان‌های پستان و دهانه رحم و برنامه‌ها و پویش‌های مرتبط با حوزه‌های دیابت و فشارخون برگزار شده است و یکی از این اقدامات تدوین سند امنیت غذایی در ذیل ۶ بند بوده است.

رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی خراسان رضوی تصریح کرد: یکی از کارهای خوب انجام شده در حوزه دیده‌بان سلامت و به‌روز شدن آمارهای حوزه‌های مختلف بهداشتی از جمله حیوان گزیدگی بوده است، ما در سال ۱۴۰۱ بالغ بر ۳۲۰ هزار مورد حیوان‌گزیدگی داشتیم که بالغ بر ۳۰ هزار مورد آن در خراسان رضوی بوده و در سطح استان هم بیشترین موارد را در سبزوار داشتیم.

دکتر میری با ذکر این نکته که یکی از اشکالات موجود نبود سازوکاری مشخص جهت معین شدن نمایندگان معلمان، دانش‌آموزان، ورزشکاران و دیگر گروه‌ها بوده است، تاکید کرد: در همین خصوص در نظر داریم تا که در راستای هماهنگی بهتر و اثرپذیری بیشتر جلساتی را با نمایندگان مجموعه‌های مختلف برگزار نماییم.

وی اضافه کرد: کار خوب دیگر که انجام شده غربالگری‌های رایگان با همکاری مرکز سپند بوده و در کنار آن باید امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری و به‌روز بودن اخبار و اطلاعات مرتبط با حوزه سلامت بوده است.

رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: شکل‌گیری خانه مشارکت، کمیته‌ دیده‌بان، پیامگزاران سلامت و دیگر مجموعه‌های ‌فعال از جمله کارهای موثری بوده که در طی سال‌های اخیر انجام شده و با حمایت رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام رایگان پایش سلامت را برای اعضای این گروه‌ها داشتیم.

دکتر میری افزود: از ابتدای سال ۱۴۰۳ تاکنون تعداد ۳ جلسه کارگروه سلامت در استانداری خراسان رضوی برگزار شده و در این جلسات بر احیاء کارگروه امنیت غذایی که کمک بزرگی به دبیرخانه فعال در حوزه و همچنین ارتقاء سلامت جامعه دارد تاکید کردیم.

وی در پایان گفت: در سطح استان ۵۶ پیامگزار سلامت داریم که تعدادی از آنها مشاور مدیرکل، فرماندار و شهردار هستند و تعدادی دیگر نیز در زمره کارشناسان حوزه سلامت هستند.

در این جلسه نمایندگان دانشگاه‌های علوم پزشکی بجنورد، بیرجند، نیشابور، سبزوار، گناباد و تربت حیدریه و دانشکده‌های علوم پزشکی تربت جام و اسفراین گزارشی از فعالیت حوزه کاری خود در خصوص اقدامات صورت گرفته در موضوع توسعه امنیت غذایی ارائه کردند.