استادیار گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از طراحی و ارزیابی یک اپلیکیشن خودمراقبتی برای کمک به درمان و بهبود کیفیت زندگی زنان مبتلا به افتادگی اعضای لگن خبر داد؛ ابزاری نوآورانه که با بهرهگیری از فناوریهای موبایلی، آموزش و پایبندی به تمرینات درمانی را برای بیماران تسهیل میکند.
دکتر زهرا هادیزاده طلاساز، استادیار گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا با اشاره به اهمیت بهرهگیری از فناوریهای نوین در ارتقای سلامت زنان اظهار کرد: افتادگی اعضای لگن (پرولاپس) یکی از مشکلات شایع در میان زنان است که میتواند ابعاد مختلف کیفیت زندگی از جمله جنبههای عاطفی، روانی، اجتماعی و جنسی را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال بسیاری از زنان به دلیل کمبود آگاهی، احساس شرم یا نگاههای فرهنگی، از بیان مشکل و مراجعه برای درمان خودداری میکنند.
وی با بیان اینکه روشهای محافظهکارانه و اصلاحات رفتاری از جمله تمرینات کف لگن، نخستین خط درمان این اختلال محسوب میشوند، افزود: یکی از چالشهای مهم در این مسیر، عدم آگاهی کافی از نحوه صحیح انجام تمرینات یا فراموشی آنهاست. از سوی دیگر، برنامههای آموزشی سنتی اغلب نیازمند مراجعات مکرر حضوری هستند که برای برخی از زنان به دلیل مشغلههای روزمره یا ملاحظات فرهنگی دشوار است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه از اجرای یک طرح پژوهشی با هدف طراحی و ارزیابی اثربخشی یک اپلیکیشن خودمراقبتی برای زنان مبتلا به پرولاپس خبر داد و گفت: با گسترش استفاده از تلفنهای هوشمند، تلاش کردیم از ظرفیت فناوری موبایل برای افزایش دسترسی بیماران به آموزشهای تخصصی، کاهش هزینهها و رفع موانع دسترسی به خدمات درمانی بهره بگیریم.
به گفته وی، این پژوهش در قالب یک کارآزمایی بالینی در بیمارستان امام رضا(ع) و همچنین مطب خصوصی زنان در مشهد انجام شد. در مرحله نخست، محتوای علمی مورد نیاز گردآوری و اپلیکیشن طراحی و اعتبارسنجی شد. در مرحله دوم نیز کارآزمایی بالینی در دو گروه مداخله و کنترل صورت گرفت؛ بهطوری که هر دو گروه آموزشهای روتین را دریافت کردند، اما گروه مداخله علاوه بر آن از اپلیکیشن خودمراقبتی نیز بهرهمند شدند.
دکتر هادیزاده طلاساز با اشاره به قابلیتهای این اپلیکیشن اظهار کرد: این برنامه شامل ۹ منوی آموزشی و کاربردی است که از جمله آنها میتوان به ارائه اطلاعات کامل درباره پرولاپس شامل تعریف، علائم، علل و روشهای درمان، آموزشهای خودمراقبتی در حوزههایی مانند تغذیه، مدیریت استرس و نکات مرتبط با سلامت جنسی، برنامه تمرینات کگل همراه با تایمر و یادآور، بخش جستجوی مطالب، اطلاعات تماس و همچنین امکان ارتباط مستقیم با پژوهشگر برای رفع ابهامات اشاره کرد.
وی درباره نتایج این پژوهش افزود: یافتهها نشان داد استفاده از این اپلیکیشن توانسته است به شکل معناداری کیفیت زندگی زنان مبتلا به افتادگی اعضای لگن را بهبود دهد و سطح آگاهی آنان درباره بیماری و روشهای مدیریت آن را افزایش دهد. این ابزار همچنین میتواند به تشخیص زودهنگام علائم، ارتقای آگاهی عمومی و کاهش مراجعات غیرضروری حضوری کمک کند.
این پژوهشگر حوزه سلامت زنان درباره انگیزه انتخاب این موضوع پژوهشی نیز گفت: سالها تدریس و فعالیت در رشته مامایی باعث شد از نزدیک با چالشها و مشکلات زنان مبتلا به اختلالات کف لگن آشنا شوم؛ زنانی که گاه در سکوت، رنجهای جسمی و روحی خود را پنهان میکنند. مشاهده این شرایط انگیزهای جدی در من ایجاد کرد تا برای بهبود وضعیت آنان گامی عملی بردارم.
وی افزود: تجربه ارتباط مستقیم با بیماران پیشتر مرا به نگارش کتاب «مدیریت اختلالات کف لگن» سوق داد، اما احساس میکردم راهکارهای موجود هنوز کافی نیستند و باید به سمت روشهای نوین و در دسترستری حرکت کنیم. طراحی این اپلیکیشن تلاشی در همین راستا و حاصل دغدغههای حرفهای و انسانی من برای ارتقای سلامت و کرامت زنان است.
استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سوابق علمی و پژوهشی خود گفت: در طول دوران تحصیل موفق به کسب رتبه اول کنکور کارشناسی ارشد در مشهد شدم و طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ نیز به عنوان دانشجوی برتر پژوهشی دانشکده انتخاب شدم. همچنین در سال ۱۳۹۹ عنوان پژوهشگر برتر دانشگاه را کسب کردم.
وی همچنین به فعالیتهای علمی خود اشاره کرد و گفت: طی هفت سال گذشته به عنوان سردبیر مجله «نوید نو» وابسته به کمیته تحقیقات دانشجویی فعالیت داشتهام و در مقاطعی نیز مسئولیت دبیری این کمیته را بر عهده داشتهام. همکاری با مجله «مامایی و سلامت باروری» به عنوان ویراستار علمی، داوری برای مجلات علمی متعدد و تألیف چهار کتاب در حوزه تخصصی از دیگر فعالیتهای علمی من به شمار میرود.
دکتر هادیزاده طلاساز در پایان خطاب به دانشجویان و پژوهشگران جوان توصیه کرد: پژوهشها باید با نیازهای واقعی جامعه پیوند داشته باشند و به حل مسائل ملموس حوزه سلامت کمک کنند. پشتکار، صداقت علمی و یادگیری مستمر سه اصل مهم در مسیر پژوهشگری هستند.
وی ابراز امیدواری کرد نتایج این پژوهش بتواند به ارتقای سطح حمایتهای تخصصی و اجتماعی از زنان مبتلا به افتادگی اعضای لگن کمک کرده و گامی مؤثر در جهت بهبود کیفیت زندگی، افزایش اعتماد به نفس و تقویت سلامت روان آنان باشد. همچنین از تمامی افرادی که در اجرای این طرح پژوهشی همکاری داشتهاند قدردانی کرد.
