متخصص زنان و زایمان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت آگاهی در دوران بارداری گفت: افزایش سطح آگاهی مادران باردار نسبت به تغییرات جسمی، روانی و وضعیت جنین، نقش مؤثری در ارتقای سلامت مادر و رشد مطلوب جنین دارد و به تصمیمگیری صحیح و بهموقع در شرایط ضروری کمک میکند.
دکتر زهرا راستین در گفتوگو با وبدا، به مناسبت هفته ارتقای آگاهی از بارداری، اظهار کرد: آگاهی در دوران بارداری ابعاد مختلفی دارد که هر یک بهطور مستقیم بر سلامت مادر و جنین تأثیرگذار است. نخستین بُعد، آگاهیهای جسمی است؛ به این معنا که مادر باردار باید شناخت کافی از تغییرات فیزیکی این دوران، مانند کمردرد، تهوع و استفراغ داشته باشد و بداند کدامیک از این علائم طبیعی و کدامیک غیرطبیعی است.
وی افزود: آگاهی از علائم هشداردهنده نیز اهمیت زیادی دارد تا مادر بداند در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه کند. بروز نشانههایی مانند خونریزی یا دردهای غیرعادی از مواردی است که نیاز به پیگیری فوری پزشکی دارد و آموزش این موارد میتواند در پیشگیری از عوارض احتمالی نقش مهمی ایفا کند.
این متخصص زنان و زایمان، دومین بُعد آگاهی در بارداری را آگاهیهای تغذیهای دانست و گفت: مادر باردار باید بداند در این دوران به چه میزان کالری اضافی نیاز دارد و مصرف چه گروههایی از مواد غذایی برای سلامت خود و جنین ضروری است. همچنین آگاهی از مصرف مکملهای موردنیاز در سنین مختلف بارداری اهمیت زیادی دارد و مادران باید بدانند مصرف بسیاری از داروها در این دوران مجاز نیست و تنها با تجویز پزشک باید انجام شود.
دکتر راستین با اشاره به سومین بُعد آگاهی در بارداری، تصریح کرد: آگاهیهای روانی و احساسی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. تغییرات هورمونی دوران بارداری میتواند باعث بروز نوسانات خلقی، حساسیت بیشتر و زودرنجی شود. افسردگی و اضطراب در این دوران ممکن است بر تکامل جنین تأثیر منفی بگذارد، بنابراین آموزش مادران درباره مدیریت احساسات و کنترل اضطراب، نقش مؤثری در کاهش عوارض روانی و جسمی بارداری دارد.
وی چهارمین بُعد آگاهی را اطلاع مادر از مراقبتهای پزشکی ضروری عنوان کرد و افزود: مادر باید بداند چه زمانی برای انجام آزمایشها و سونوگرافیها مراجعه کند و با روند بارداری و زایمان و گزینههای موجود آشنا باشد. این آگاهی موجب افزایش آرامش و کاهش نگرانیهای مادر میشود.
به گفته این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، پنجمین بُعد آگاهی در بارداری، آگاهیهای اجتماعی و آموزشی است. مادران باردار باید به منابع معتبر علمی دسترسی داشته باشند و تحت تأثیر شایعات، باورهای نادرست و خرافات قرار نگیرند، چرا که استفاده از منابع معتبر نقش مهمی در ارتقای سلامت مادر و جنین دارد.
دکتر راستین با تأکید بر نقش مهم کادر درمان در آگاهیبخشی به مادران باردار گفت: آموزشهای پزشکی و مامایی در مراجعات منظم به مراکز بهداشت و مطبها از مهمترین راهکارهای افزایش آگاهی است. همچنین کلاسهای آمادگی زایمان در مراکز دولتی و خصوصی از جمله بیمارستان قائم(عج) بهصورت رایگان در دسترس مادران باردار قرار دارد و در این کلاسها آموزشهایی درباره دوران بارداری، نحوه زایمان، ورزشهای مناسب و مراقبتهای پس از زایمان ارائه میشود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مادران باردار میتوانند پرسشهای خود را از پزشک یا ماما مطرح کنند و از اپلیکیشنها و منابع آنلاین معتبر بهعنوان مکمل آموزشی بهره ببرند؛ منابعی که امروزه بهطور گسترده در دسترس هستند و میتوانند نقش مؤثری در ارتقای آگاهی مادران ایفا کنند.