روانشناس بیمارستان ابنسینا مشهد، از مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به آسیبپذیری بالای بیماران اعصاب و روان در شرایط جنگی، نکات کلیدی و اقدامات فوری برای مراقبت مؤثر از این بیماران را تشریح کرد.
فاطمه کاشیپزان جوان، روانشناس بیمارستان ابنسینا در گفتگو با وب دا با تأکید بر ضرورت برنامهریزی دقیق و انعطافپذیر در این شرایط، مدیریت دارویی را مهمترین محور مراقبت از بیماران عنوان کرد. وی گفت: خانوادهها باید حداقل یک ماه داروی موردنیاز را در کیف ضدآب و کیف اضطراری نگهداری کنند و نام علمی داروها را نیز همراه داشته باشند تا در شرایط کمبود، امکان تهیه داروی جایگزین فراهم باشد. او افزود: در مواقع بحرانی، تقسیم دوز دارو فقط با مشورت تلفنی اولین عضو در دسترس کادر درمان مجاز است.
این متخصص، حفظ آرامش و مدیریت احساسات را دومین اصل مهم در مراقبت از بیماران دانست و تصریح کرد: توجه به افکار مثبت، یادآوری نکات امیدبخش و پذیرش احساساتی مانند ترس، خشم و اندوه، به ثبات روانی بیمار کمک میکند. او همچنین استفاده از گوشگیر صنعتی یا هدفون حذف نویز برای کاهش تحریکات صوتی را توصیه کرد و افزود: انتخاب یک مکان مشخص و امن در پناهگاه، احساس امنیت و ثبات بیشتری ایجاد میکند.
کاشیپزان جوان، حفظ ساختار روزمره زندگی را نیز از عوامل مهم پیشگیری از تشدید علائم دانست و گفت: تنظیم خواب، بیداری و مصرف وعدههای غذایی سالم ضروری است. وی انجام فعالیتهای آرامبخش مانند موسیقی، مطالعه یا نقاشی را نیز مفید توصیف کرد.
این روانشناس، حمایت اجتماعی را یکی دیگر از ستونهای اصلی مراقبت عنوان کرد و توضیح داد: تماس منظم با اعضای خانواده و دوستان نقش موثری در کاهش استرس بیمار دارد. به گفته وی، محدودکردن قرارگیری در معرض اخبار، بهخصوص هنگام شب، اهمیت زیادی دارد. او همچنین فعالیت بدنی سبک در محیطهای کوچک، تمرین تنفس عمیق و تکنیک اتصال به لحظه (مشاهده ۵ مورد دیداری، ۴ شنیداری و ۳ لمسی) را در کاهش تنش مؤثر برشمرد.
وی در پایان تأکید کرد: در شرایط بحران، پذیرش هیجان ضروری است و خانوادهها باید اجازه بروز احساساتی مانند گریه یا لرزش بدن را بدهند، در حالی که مراقب باشند بیمار آسیبی به خود یا دیگران وارد نکند.