در روزگاری که پزشکی مدرن بسیاری از بیماریهای کشنده را مهار کرده بود، اکنون تهدیدی آرام و بیصدا از دل همین پیشرفتها سر برآورده است؛ مقاومت میکروبی. تهدیدی که میتواند ما را دوباره به دوران پیش از آنتیبیوتیکها بازگرداند؛ زمانی که عفونتهای ساده، جان انسانها را تهدید میکرد.با آغاز هفته جهانی آگاهی از مقاومت میکروبی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر ضرورت هوشیاری عمومی و تغییر رفتار مصرف دارو تأکید دارد.
دکتر علی روحبخش، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا با اشاره به خطرات فزاینده مقاومت میکروبی میگوید:اگر امروز اقدام نکنیم، فردا ممکن است بسیاری از درمانهای معمول، جراحیها، شیمیدرمانی و حتی مراقبتهای ساده پزشکی با خطر جدی مواجه شوند. مقاومت میکروبی نتیجه رفتارهای امروز ماست، اما پیامدهای آن گریبان نسلهای آینده را خواهد گرفت.
دکتر روحبخش با هشدار نسبت به مصرف نادرست و خودسرانه داروهای ضد میکروبی، چند نکته کلیدی را برای کاهش سرعت گسترش مقاومت میکروبی یادآور شد:
آنتیبیوتیک داروی سرماخوردگی نیست
بیشتر موارد سرماخوردگی، گلودرد، گوشدرد و سرفه ویروسی هستند و آنتیبیوتیک هیچ اثری بر آنها ندارد. مصرف بیمورد آنتیبیوتیک فقط بدن را در برابر دارو مقاوم میکند.همچنین قطع زودهنگام دارو، تکثیر میکروبهای مقاوم را سرعت میدهد. حتی اگر علائم شما کاهش یافت، مصرف دارو را طبق نسخه کامل کنید.آنتیبیوتیکها هرکدام طیف اثر خاصی دارند و مصرف اشتباه آنها میتواند خطرناک و غیر مؤثر باشد.
در صورت بروز عارضه، خودسرانه دارو را قطع نکنید تهوع، اسهال شدید، بثورات پوستی و واکنشهای آلرژیک باید به سرعت به پزشک گزارش شود.
یکی از کارآمدترین روشهای پیشگیری از انتقال میکروبهای مقاوم، شستوشوی مرتب دست با آب و صابون است.
معاون غذا و دارو در ادامه خطاب به جامعه پزشکی و دامپزشکی تأکید کرد:تجویز آنتیبیوتیک تنها بر اساس شواهد آزمایشگاهی یا تشخیص بالینی معتبر انجام شود.از آنتیبیوتیکهای خط اول طبق راهنمای AWaRe استفاده شود.از تجویز بیمورد در بیماریهای ویروسی، دردهای غیرعفونی و موارد بدون اندیکاسیون بالینی پرهیز گردد،آموزش مداوم بیماران درباره مصرف صحیح دارو در اولویت باشد.
چرا مقاومت میکروبی در ایران اهمیت بیشتری دارد؟
بر اساس دادههای GLASS و مطالعات داخلی، ایران با چالشهایی همچون؛مصرف بالاتر از میانگین جهانی آنتیبیوتیک رواج خوددرمانی و استفاده از داروهای باقیمانده در منزل،مقاومت نگرانکننده برخی باکتریها مانند سودومونا، کلبسیلا و آسینتوباکتر به داروهای حیاتی و مصرف گسترده آنتیبیوتیک در حوزه دام و کشاورزی.
دکتر روحبخش هشدار داد:ادامه این روند میتواند کشور را با بحران جدّی درمانی روبهرو کند. امروز زمان اصلاح عادتهای غلط و حرکت به سمت مصرف منطقی داروست.مقاومت میکروبی یک تهدید دوردست نیست؛ از همین حالا در بیمارستانها، مزارع، مراکز درمانی و حتی در خانهها در حال رخدادن است. هر فرد با شستوشوی دستها، تکمیل دوره درمان و پرهیز از مصرف خودسرانه دارو میتواند نقشی اساسی در حفظ سلامت جامعه ایفا کند.
27آبان تا3 آذر هفته مقاومت میکروبی با شعار "اقدام فوری: حفاظت از امروز، تضمین آینده" تعیین شده است و روز شمار این هفته مسئولیت اجتماعی و مشارکت عمومی،آموزش، آگاهی و فرهنگسازی آبان ،رسالت رسانهها،پژوهش و فناوری،ارائه خدمات سلامت مسئولانه و مدیریت مصرف دارو،دامپزشکی و مصرف مسئولانه ومحیط زیست و مدیریت پسماند نامگذاری شده است.
