بهداشت و پیشگیری

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در یک سال اخیر بالغ بر 100 اقدام شاخص در 9 حوزه تخصصی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد صورت پذیرفته است.

دکتر سیدجواد حسینی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: حوزه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در یک سال اخیر اقدامات قابل توجهی را در حوزه‌های مدیریت توسعه شبکه و ارتقاء سلامت، مدیریت پیشگیری و مبارزه با بیماری‌ها، مدیریت سلامت جمعیت، خانواده و مدارس، مدیریت سلامت محیط و کار، مدیریت سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد، گروه بهبود تغذیه، گروه آموزش و ارتقاء سلامت، اداره کاهش خطر بلایا و حوادث و گروه سلامت دهان و دندان داشته است.

وی تصریح کرد: در حوزه مدیریت توسعه شبکه و ارتقاء سلامت راه‌اندازی دستگاه سل کانتر فلوسایتومتری فول دیف در آزمایشگاه رفرانس مرکزی معاونت بهداشتی جهت کنترل کیفی تجهیزات آزمایشگاه‌های تابعه، برقرای عدالت در ارائه نتایج معتبر در همه سطوح آزمایشگاه‌های استان، راه‌اندازی دستگاه الکتروفورز کاپیلاری در آزمایشگاه رفرانس مرکزی معاونت بهداشتی جهت انجام متمرکز آزمایش الکتروفورز هموگلوبین برای مزدوجان با اندکس‌های خونی پایین مشکوک به تالاسمی (مطابق مرحله 4 الگوریتم کشوری برای کل مراکز تابعه) با هزینه دولتی، کنترل کیفی تجهیزات انجام آزمایش HbA1c، انجام متمرکز کلیه آزمایش‌های HbA1c ارسالی از مراکز تابعه استان با سرعت و دقت بسیار بالا و کاهش بیش از 50 درصدی هزینه انجام تست توسط دستگاه الکتروفورز کاپیلاری، انجام آزمایش میکروسکوپی مدفوع به روش فرمالین دترجنت، ست آپ انجام آزمایش HPV Typing به روش هیبریدیزاسیون و ریل تایم در آزمایشگاه مولکولی رفرانس، ست آپ و راه اندازی انجام آزمایش CCHF برای اولین بار، ست آپ و راه‌اندازی انجام آزمایش آنفلوانزا برای اولین بار، اجرای طرح پایلوت دوراپزشکی، ایجاد سایت onehealth جهت دریافت جواب آزمایشات کووید و سایر آزمایشات با ارسال نام کاربری و رمز از سرویس پیامکی، ایجاد سرویس شناسایی مادران باردار در بستر سامانه سلامت من در راستای قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده، ایجاد سرویس‌های تبادل داده با سطح 2 ارائه خدمات (بیمارستان) برای انجام مداخلات مبتنی بر خانواده در معضلات اجتماعی همچون اقدام به خودکشی، ایجاد وب سرویس تبادل داده در بیماری‌های مشمول نظام مراقبت فوری و غیرفوری با سیستم مدیریت بیمارستانHIS، تعیین جایگاه کارشناس اپیدمیولوژی و HSR، ارتقاء پست پزشک اپیدمیولوژی در مدیریت تخصصی بیماری‌های شبکه‌های بهداشت به کارشناس HSR به عنوان دیده‌ور سلامت، تشکیل کمیته‌های HSR مدیریت‌های تخصصی معاونت و شهرستان‌های 5 گانه مشهد و طرقبه شاندیز با دانشکده بهداشت، پزشکی اجتماعی و تغذیه با هدف تبادل تجارب و ارتقاء کمیت و کیفیت پژوهش‌ها، بهبود عملکرد و تسهیل و تسریع در اشتراک نتایج و اصلاح فرآیند و ترجمان دانش و نظارت و پایش عملکرد تیم سلامت مبتنی بر پرونده الکترونیک سامانه سینا را داشتیم.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص اقدامات صورت گرفته در حوزه مدیریت پیشگیری و مبارزه با بیماری‌ها، گفت: در این حوزه اجرای کمپین غربالگری اتباع از نظر بیماری سل، انجام واکسیناسیون تکمیلی اتباع، واکسیناسیون گسترده کووید 19 عموم مردم، غربالگری فعال از لحاظ کرونا در کمپ‌ها، اجرای طرح گسترده بیماریابی ایدز در مراکز درمان سوء مصرف مواد، شناسایی بیماران مبتلا به هپاتیت سی و درمان 775  نفر در کمپ‌ها را با همکاری اداره کل اتباع و مهاجران خارجی استانداری خراسان رضوی داشتیم.

دکتر حسینی در رابطه با فعالیت‌های حوزه مدیریت سلامت جمعیت، خانواده و مدارس، بیان کرد: طراحی ساختار قرارگاه جوانی جمعیت دانشگاه و تشکیل قرارگاه مذکور به عنوان اولین دانشگاه در کشور، تهیه نقشه رنگ بندی شهرستان‌های تابعه بر مبنای TFR به منظور بهره‌برداری در طراحی مداخلات لازم توسط شهرستان‌های تحت پوشش، طراحی و ارسال پیامک‌های انگیزشی با موضوعات مؤثر بر جوانی جمعیت برای زوجین مراجعه کننده به کلاس‌های آموزش هنگام ازدواج در 5 سال اول زندگی، ایجاد بانک مدرسان از افراد توانمند و علاقه‌مند در زمینه موضوعات مؤثر بر موضوع جوانی جمعیت، مکاتبه و معرفی مدرسان به سازمان‌ها و ادارات شهرستان مشهد جهت تدریس در دوره‌های ضمن خدمت کارکنان، تهیه پوستر و تراکت و محتوای آموزشی برای مادران باردار در رابطه با پیشگیری از کرونا و واکسیناسیون کرونا، فراهم کردن بستر مناسب  برگزاری کلاس‌های آمادگی برای زایمان به‌صورت غیرحضوری در شهرستان‌های تابعه از طریق اسکای روم، طراحی و اجرای طرح مداخله‌ای در شهرستان فریمان با عنوان تأثیر آموزش سبک زندگی مبتنی بر طب ایرانی در نگرش و عملکرد سالمندان در زمینه اصلاح آداب تغذیه‌ای، شناسایی و ارزیابی نیازهای سالمندان پرخطر، برگزاری جلسات متعدد با شهرداری جهت عقد تفاهم‌نامه به منظور ارجاعات فعالیت بدنی به باشگاه سلامت تندرستی (اصلاح ساختار قامتی و برنامه ورزشی)، برگزاری کمیته HSR با موضوع «چالش‌های گروه میانسالان و سالمندان»، از جمله اقدامات و دستاوردهای حوزه مدیریت سلامت جمعیت، خانواده و مدارس بوده است.

وی اضافه کرد: همچنین حوزه مدیریت سلامت محیط و کار هم استقرار 353 نفر نیروی بهداشتی در خیابان‌های منتهی به حرم مطهر رضوی جهت اقناع سازی زائران و مجاوران در رابطه با پروتکل‌های بهداشتی در ساعت سال تحویل، کسب رتبه دوم خود کنترلی و خود اظهاری براساس سامانه مبین ایرانیان، رتبه 3 کشوری در معرفی متخلف به مراجع قضایی در بین دانشگاه‌های تیپ 1 در برنامه سلامت نوروزی، رتبه 4 کشوری بر اساس نسبت سنجش پرتابل بازاء هر بازرسی در بین دانشگاه‌های تیپ 1 در برنامه سلامت نوروزی، پاسخگویی 100 درصدی به شکایات مردمی و کسب رتبه اول در این حوزه، حضور منسجم و برنامه‌ریزی شده کارشناسان سلامت محیط و کار در مسیرهای منتهی به حرم مطهر رضوی و اطراف این مکان مقدس با ظرفیت 209 نفر در اربعین، تشکیل کارگروه پیشگیری از وقوع جرم در حوزه بهداشت و سلامت و مطالبه‌گری الویت‌های بهداشتی با مشارکت مراجع قضایی، انجام واکسیناسیون شاغلان کارگاه‌ها در قالب راه‌اندازی مراکز تجمیعی واکسیناسیون در شهرک‌های صنعتی، ارتقاء سطح خدمات بهداشت حرفه‌ای در جایگاه‌های عرضه سوخت با مشارکت برندها و انجمن‌های صنفی جایگاه‌داران، استفاده از توان ساختار بازرسی صنوف و اتحادیه‌ها در انجام فرآیند بازرسی در قالب بازرسی‌های مشترک و در راستای پیشگیری و مقابله با کرونا، جلب مشارکت کارفرمایان واحدهای کاری در زمینه اجرای سند تغذیه سالم در محیط کار در واحدهای کاری، جلب مشارکت انجمن حمایت از حقوق مصرف کنندگان در جهت تعیین صنایع نمونه با در نظر گرفتن استانداردهای بهداشت حرفه‌ای، جلب مشارکت کارفرمایان واحدهای کاری در راستای تأمین تجهیزات حفاظت فردی و غربالگری شاغلان و رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی در محیط را داشتیم.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه اقدامات قابل توجهی در حوزه مدیریت سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد صورت پذیرفته است، خاطرنشان کرد: مصوبه کمیته رصد آسیب‌های اجتماعی استان مبنی بر فراهم ساختن تمهیدات اجرای برنامه تقویت بنیان خانواده در کلیه ادارات، مصوبه کمیته رصد آسیب‌های اجتماعی استان در خصوص برگزاری دوره تربیت مربیsfp  ویژه 40 روانشناس بهزیستی استان به منظور اجرای برنامه در حاشیه شهر مشهد، مکاتبه دبیرخانه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با ستاد کشور در خصوص اجرای برنامه تربیت مربی ویژه شهرستان‌های استان و درج آن در تفاهم نامه اعتباری سال آینده، عقد تفاهم‌نامه اجرای برنامه تربیت مربی برنامه نشانگان اقدام توسط شهرداری مشهد با شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر با آموزش و نظارت معاونت امور بهداشت دانشگاه، مصوبه کمیته مشارکت‌های مردمی شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان به ریاست معاون سیاسی، امنیتی اجتماعی جهت اجرای برنامه مکتب در منطقه تبادکان مشهد، برگزاری جلسات توانمندسازی روانی اجتماعی با هدف پیشگیری از فرسودگی شغلی کارشناسان سلامت محیط و کار، برگزاری جلسات توانمندسازی برای روانشناسان معاونت درمان در جهت افزایش سلامت روان کارکنان درمان، انجام آزمون‌های غیرحضوری از روانشناسان مراکز جامع سلامت، برنامه‌ریزی و آموزش منظم و فشرده برای کلیه روانشناسان در بدو ورود، هماهنگی با معاونت توسعه و انجام مصاحبه از افراد متقاضی خدمت در مراکز جامع سلامت، برگزاری دومین برنامه مداخله‌ای با عنوان مشارکت متخصصان روانپزشکی در شناسایی و درمان اختلالات سلامت روان در نظام سلامت، طراحی فرآیند، و تهیه کتابچه آموزشی خود مراقبتی در سلامت روان از جمله اقدامات مهم حوزه مدیریت سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد به شمار می‌رود.

دکتر حسینی در خصوص فعالیت‌های گروه بهبود تغذیه، گفت: اصلاح فرآیند پایگاه تغذیه سالم، تهیه ویژه‌نامه تغذیه با همکاری گروه آمار و توسعه معاونت بهداشت، درج مقاله تأثیر الگوی تغذیه نامطلوب بر اضافه وزن و چاقی گروه سنی 59-18 سال و بررسی وضعیت دانشگاه از سال 1396 تا 1400 در گاهنامه آماری معاونت بهداشتی دانشگاه، انجام طرح و بررسی تن‌سنجی گروه‌های سنی تحت پوشش دانشگاه قبل و بعد از کرونا و بررسی اثر کرونا بر BMI و وضعیت تغذیه خانوارها و ارسال گزارش به وزارت، تهیه گزارشی از وضعیت شاخص‌ها، خدمات مشاوره‌ای و مراقبت‌های تغذیه‌ای ارائه شده به جمعیت غیرایرانی، تأمین سبدهای حمایتی و مکمل‌های مورد نیاز مادران و کودکان در جمعیت غیرایرانی حاشیه شهر مشهد، تشکیل کمیته HSR (کمیته تحقیق و بررسی در سیستم های بهداشتی) در راستای استخراج مشکلات تغذیه‌ای شهرستان‌ها و ارائه راهکار و انجام مداخلات لازم با حضور یک نفر متخصص کودکان، متخصص تغذیه، اپیدمیولوژیست، کارشناس تغذیه شهرستان، معاون فنی مرکز بهداشت و رئیس گروه بهبود تغذیه، مکاتبه و درخواست حذف نمکدان از میزهای سرو غذا در رستوران‌ها و سلف سرویس‌ها، برگزاری کارگاه آموزشی تغذیه در سلامت باروری جهت کارشناسان تغذیه در راستای قانون جوانی جمعیت، بارگذاری ارزیابی الگوی تغذیه در فرم‌های خطرسنجی حوادث قلبی عروقی سامانه سینا و آموزش تغذیه بیماران غیرواگیر توسط مراقبان سلامت، بررسی شیوع سوء تغذیه کودکان غیرایرانی در اردوگاه شهرستان فریمان و بررسی مصرف روزانه سبزی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد از جمله اقدامات شاخص گروه بهبود تغذیه بوده است.

وی افزود: همچنین در گروه آموزش و ارتقاء سلامت هم تأسیس مؤسسه دوستداران سلامت خراسان رضوی را در جهت استفاده از ظرفیت خیران در جهت ارتقاء خدمات پیشگیرانه و سلامت، تدوین نسخه یک و دو دستورالعمل اقناع سازی عموم مردم از طریق فضاسازی شهری در خصوص مراقبت و پیشگیری بیماری کرونا و واکسیناسیون کرونا، پیگیری انجام و تکمیل واکسیناسیون کرونا سفیران سلامت و رابطان سلامت محلات و خانواده‌های آنان در جهت افزایش پوشش واکسیناسیون کرونا و تهیه و انتشار ویدئوکست 30 ثانیه به طور مستمر و انتشار در فضای مجازی را داشتیم.

دکتر حسینی در پایان به فعالیت‌های گروه سلامت دهان و دندان پرداخت و گفت: در این حوزه به استفاده از توان بخش خصوصی و واگذاری 5 مرکز به بخش خصوصی در قالب اجاره مکان، همکاری با سازمان‌های مردم نهاد و جهادی در ارائه خدمات به مناطق محروم وکم‌برخوردار با تجهیزات دندانپزشکی (کامیونت‌های سیار) و نیروی انسانی و خرید متمرکز اقلام مصرفی کلی وتوزیع در مراکز تحت پوشش تأکید شده است.

مدیر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه غربالگری سرطان روده بزرگ در گروه سنی افراد 70‏-50سال هردو سال یکبار ، جهت پیشگیری وتشخیص انجام می شود، گفت: اغلب سرطان ها در کولون یا رکتوم از پولیپ ها ایجاد می شوند، بنابراین غربالگری برای پیدا کردن یا برداشتن آنها به جلوگیری از رشد آنها به سرطان جلوگیری می کند.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا اظهار کرد: راههای پیشگیری از سرطان، علائم هشدار دهنده سرطان و عوامل خطر به عموم مردم در مراقبت های بهداشتی آموزش داده می شود تا با افزایش آگاهی جامعه،  به موقع بیماری شناسایی و مراحل درمان آغاز شود.

وی ادامه داد: علائم هشدار دهنده اولیه سرطان روده بزرگ می تواند شامل مواردی مانند کاهش وزن ناگهانی ، خونریزی رکتال به رنگ قرمز روشن یا تیره، مدفوع رشته ای یا باریک، احساس نیاز به تخلیه روده، در حالی که چیزی از آن خارج نمی شود، کم خونی ناشی از فقر آهن، درد مداوم شکم و کاهش وزن است.

دکتر احمدیان گفت: اگر چه ممکن است این علائم ناشی از بیماری های دیگر مانند هموروئیدیا بیماری های التهابی روده باشد، اما بایستی حتما در مورد آنها با پزشک مشورت شود؛  خون در مدفوع، حتی اگر به طور گاه و بیگاه دیده شود، نبایستی نادیده گرفته شود.

دکتر احمدیان با تاکید براینکه تشخیص به موقع بیماری جان بیماران بسیاری را نجات داده است، اظهار کرد: علائم موضعی سرطان روده ، تنها بر روده بزرگ یا رکتوم اثر می گذارد و بر اندام های دور دست سرایت نمی کند، این علایم شامل یبوست، اسهال، اسهال و یبوست متناوب یا سایر تغییرات عادات روده، خونریزی مقعد یا وجود خون در مدفوع، نفخ شکم یا گرفتگی و ناراحتی در این ناحیه، احساس خالی نشدن کامل روده، مدفوع باریک تر از حد معمول است.

دکتر احمدیان گفت از دست دادن اشتها، کاهش وزن غیر قابل توضیح، حالت تهوع، استفراغ، زردی، کم خونی، ضعف، احساس خستگی از جمله علائم سیستماتیک سرطان روده است .

وی تاکید کرد: برخی از این عوامل به دلیل سایر بیماریهای التهابی روده است و با مشاهده آن نباید نگران بیماری بدخیمی روده بود بلکه نیاز به آزمایشات تشخیصی بیشتری برای تعیین علت دقیق بیماری وجود دارد.

مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، شیوه نامه بهداشتی برگزاری مراسم اعتکاف سال 1401 را منتشر و بر مدیریت مطلوب برگزاری این مراسم، رعایت دستورالعمل ها و نظارت بر رعایت پروتکل های بهداشتی جهت حفظ و ارتقای سلامت عمومی به عنوان یکی از وظایف نظام سلامت، تاکید کرد.

به گزارش وب دا، این شیوه نامه 37 بند دارد و در آن بر رعایت فاصله گذاری اجتماعی، استفاده از ماسک، تهویه مناسب، جلوگیری از حضور افراد دارای علائم بیماری، رعایت بهداشت فردی، خودداری از تجمع افراد بدون رعایت فاصله، استفاده از مواد غذایی و آشامیدنی بسته بندی و اینگونه موارد، تاکید شده است.

برای دسترسی به فایل شیوه نامه بهداشتی اعتکاف 1401 به اینجا مراجعه فرمایید.

مدير گروه سلامت خانواده، جمعيت و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: طرح سلامت سالمندان ویژه افراد بالای 60 سال و مراقبان آنها با هدف آموزش خوردن و آشامیدن صحیح از نگاه طب سنتی به‌صورت پایلوت در فریمان در حال اجراست.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: بر اساس برنامه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه‌های علوم پزشکی بایستی مداخله مفید در حوزه سالمندان در موضوعات مختلف داشته باشند که دانشگاه علوم پزشکی مشهد در موضوع طب سنتی ورود پیدا کرده است.

وی تصریح کرد: یک تیم تخصصی با مشارکت دانشکده طب ایرانی و مکمل مشهد و معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در راستای سلامت سالمندان تشکیل شده است، در طب سنتی عواملی که بدون آنها حیات انسان ناممکن است اسباب یا سته ضروریه نامیده می‌شوند و برنامه‌های این تیم تخصصی روی 6 موضوع خوردن و آشامیدن، حرکت و سکون، احتباس و استفراغ، اعراض نفسانی، خواب و بیداری و آب و هوا که اصل اساسی در حوزه سلامت از نگاه طب سنتی است دنبال می‌شود.

مدير گروه سلامت خانواده، جمعيت و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه با تلاش اعضای هیأت علمی یک کتاب بالغ بر 100 صفحه در دانشگاه منتشر شده که بخشی از آن در قالب آسان و روان سازی به کتاب کار تبدیل شده است، خاطرنشان کرد: همچنین برنامه تیم تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم در قالب یک پروپوزال علمی برای افراد بالای 60 سال فریمان کلاس‌های آموزشی با موضوع خوردن و آشامیدن صحیح از نگاه طب سنتی در حال اجراست و کارشناسان و متخصصان حاضر در این برنامه به سؤالات طرح شده از سوی مردم پاسخ می‌دهند.

دکتر احمدیان با اشاره به اینکه 3 تا 4 ماه پس از گذراندن دوره آموزشی، آزمونی برگزار می‌شود تا سطح یادگیری و عمل حاضران در کلاس‌های این دوره به توصیه‌های داده شده مشخص شود، بیان کرد: جلسات به‌صورت هفتگی (هفته‌ای یک جلسه) در مراکزی که پرونده سلامت دارند برگزار می‌شود و اساتید این کلاس‌ها دکتر فرهمند، دکتر یوسفی، دکتر جعفری‌نژاد، دکتر قلیان، دکتر احمدیان و دکتر حسین‌زاده هستند و این افراد کارهای آموزشی و اجرایی برنامه را به عهده دارند، ضمن اینکه از ظرفیت بهورزان هم برای آموزش مستمر استفاده شده است.

وی اضافه کرد: برنامه آموزشی طرح سلامت سالمندان در فریمان از ابتدای مهر ماه آغاز شده و تا پایان دی ماه ادامه می‌یابد، برنامه‌ای که به‌صورت پایلوت در این شهر در حال اجرا بوده و پس از بررسی نتایج نهایی و موافقت وزارتخانه این برنامه آموزشی در سایر شهرهای تابعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد اجرا می‌شود.

مدير گروه سلامت خانواده، جمعيت و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: گروه هدف طرح سلامت سالمندان افراد بالای 60 سال و مراقبان آنها هستند و در فریمان که هم‌اکنون این طرح در حال اجرا است نزدیک به 200 نفر این آموزش‌ها را فرا می‌گیرند و اجرا در سطح استان؛ به بیش از 500 هزار نفر می‌رسد.