بهداشت و پیشگیری

بسیاری از داوطلبان روزهای پیش از کنکور را تا حد امکان به مطالعه می‌پردازند و تصور می‌کنند که غذا و استراحت مانع مطالعه می‌شود، در صورتی که با تغذیه صحیح می‌توان بازده فکری را افزایش داد .

رئیس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا اظهار کرد: به کارگیری نکات و توصیه‌های تغذیه ای، داوطلبان را برای یادگیری بهتر و موفقیت در امتحان کنکور افزایش می‌دهد.

دکتر زهرا اباصلتی به داوطلبان و دانش آموزانی که درگیر آزمون و امتحانات پایان سال هستند توصیه کرد: در زمان کار یا مطالعه غذا نخورید و برای این کار زمان خاصی را در نظر بگیرید تا با آرامش بیشتری غذا بخورید، در عین حال از مصرف زیاد شیرینی و تنقلات خودداری کنید. این خوراکی‌ها ممکن است در نگاه اول انرژی‌زا به نظر برسد اما باید توجه داشت که این قابلیت در آنها بسیار کم دوام است و پس از مدتی احساس خستگی بیشتری به شما خواهد داد.

وی با بیان اینکه  داوطلبانی که اضطراب زیادی دارند و نمی‌توانند صبحانه مفصل بخورند ، توصیه می شود از موز و مقداری کشمش استفاده نمایند افزود: بعضی از داوطلبان به دلیل اضطراب زیاد آزمون خود را خراب می‌کنند، بنابراین بهتر است برای مقابله با این اضطراب از غذاهای مناسب استفاده کنند. بعضی از سبزی‌ها از قبیل ریحان، نعنا، کاهو و سیب در کاهش اضطراب بسیار مفید است.

رئیس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه خوردن جگر، گوشت و ماهی کمک زیادی به کاهش اضطراب می‌کند زیرا کم‌خونی نیز یکی از دلایل کاهش یادگیری و تمرکز است.گفت: خوردن آجیل مغزدار از قبیل بادام، کشمش، فندق، گردو و نخودچی که سرشار از منیزیم بوده و کمبود آن یکی از علل کاهش یادگیری است از دیگر نکاتی است که داوطلبان باید به آن توجه کنند.

دکتر اباصلتی با تاکید بر اینکه در ساعات مطالعه از خوردن ماست ترش و دوغ ترش پرهیز شود و خوردن روزانه شیر و همچنین ماست شیرین  فراموش نشود گفت:  در ایام نزدیک به آزمون، بیشتر مواظب سلامت خود باشید تا در معرض سرماخوردگی، گرمازدگی، مسمومیت‌های غذایی و اختلالات هضم قرار نگیرید و از خوردن غذا بیرون از خانه جدا خودداری کنید. غذای خود را خوب بجوید و آرام میل کنید.

وی با بیان اینکه در طول روز (اما نه همراه غذا) آب کافی بیاشامید ( نیم ساعت پیش از غذا و یکی دو ساعت پس از غذا اشکالی ندارد). آشامیدن آب و نوشیدنی‌ها در وسط غذا سبب اختلال هضم و ایجاد نفخ می‌شود. اظهار کرد: در زمان کار یا مطالعه غذا نخورید و برای‌ ‌غذا خوردن زمان خاصی را در نظر بگیرید تا با آرامش بیشتری غذا بخورید‌.

رئیس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه برخلاف تصور عموم، مطالعه و درس خواندن نیاز بدن‌ ‌به انرژی را افزایش نمی‌دهد، بنابراین استفاده بیش از حد از مواد غذایی بسیار شیرین و پر چرب در طول دوران آزمون نه تنها مفید نیست بلکه سبب افزایش وزن و بروز چاقی‌ ‌می‌شود. خاطر نشان کرد: صبحانه غذای اصلی است، ناهار و شام را کمی مختصرتر بخورید اما صبحانه را کامل‌تر میل کنید.

دکتر اباصلتی با بیان اینکه مصرف روزانه یک لیوان شیر‌ ‌برای ایجاد آرامش در طول دوران آمادگی برای آزمون موثر است. خاطر نشان کرد: در زمان مطالعه از خوردن انواع تنقلات خودداری شود و  مصرف سبزی‌های تازه (البته بعد از ضد عفونی کردن) و میوه‌های تازه توصیه می‌شود.

وی با اشاره به اینکه اگر در صبحانه پنیر می‌خورید، بهتر است آن را همراه گردو میل کنید.افزود: تغذیه متعادل و متنوع شامل غلات، انواع سبزی، لبنیات، گوشت و میوه‌ها سبب کاهش استرس امتحان می‌شود.

دکتر اباصلتی به داوطلبان توصیه کرد: اگر احساس خستگی می‌کنید، کمی استراحت کنید. انسان در موقع خستگی احتیاج به استراحت دارد نه محرک، بنابراین مصرف قهوه به منظور بیدار ماندن توصیه نمی‌شود.

رئیس گروه بهبود تغذیه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه بررسی‌های دانشمندان نشان می‌دهد که غذاهای نشاسته‌ای مانند ماکارونی، برنج و نان به دلیل تاثیر در کیفیت خواب در شب امتحان مفید است.  اظها رکرد: در صبح روز امتحان نیز بهتر است به منظور افزایش کارایی مغز، از مواد سرشار از پروتئین یا سرشار از فیبر مانند تخم‌مرغ، نان تست با عسل یا برشتوک استفاده شود.

دکتر اباصلتی افزود: خوردن نان و پنیر و گردو یا تخم‌مرغ یا یک ظرف عدسی در روز آزمون کمک می‌کنند تا در طول امتحان آرام باشید. همچنین خوردن عسل و نوشیدنی‌های حاوی عسل در کاهش اضطراب بسیار موثر است.

وی توصیه کرد: از خوردن زیاد شیرینی‌ها، چیپس، نمک، تخمه، غذاهای چرب و انواع نوشیدنی‌های گازدار در شب آزمون خودداری کنید زیرا اینها نمی‌گذارند خواب راحتی داشته باشید.

خبرنگار: رویا کاظمی

مدیر گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتياد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گفت: حرف زدن با فرزندان نیازمند همدلی، گوش دادن و توجه زیاد است و در فرزند‌پروری هوشمندانه و مؤثر نیاز است که ارتباط مناسبی با فرزندان خود برقرار کنیم.

دکتر ندا اخروی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: گوش دادن صمیمانه به حرف‌های کودکان و نوجوانان راهی برای ابراز محبت به آنان است. فرزندتان، به توجه و علاقه والدین نسبت به حرف‌هایی که می‌زند، نیاز دارد. والدین با نوع گوش دادن به صحبت‌هایش به او نشان می‌دهند که برای آنچه می‌گوید ارزش و احترام قائل می‌شوند. با این کار والدین می‌توانند به دنیای فرزند خود  وارد شوند و بخشی از آن باشند.

وی افزود: به نظر بچه‌ها، والدین معمولاً برای برقراری ارتباط‌ به‌ سخنراني‌، خشم‌، تهديد و توصيه‌هاي‌ اخلاقي‌ متوسل‌ مي‌شوند، در فرزند‌پروری هوشمندانه و مؤثر نیاز است که ارتباط مناسبی با فرزندان خود برقرار کنیم و آن را حفظ نماییم، بدین منظور لازم است وقت کافی برای صحبت با آنها در نظر بگیریم. این موضوع مهم در بسیاری از خانواده‌ها به دلایل مختلف از جمله ساعات طولانی کار یک یا هر 2 والد به فراموشی سپرده می‌شود. نباید همیشه به خود یادآوری کنیم که هدف ما از هر فعالیت شغلی، فراهم کردن شرایط برای یک زندگی مؤفق فردی و خانوادگی است.

مدیر گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتياد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی با بیان اینکه باید با ایجاد شرایط مناسب از فرزندمان بخواهیم پرسش‌هایش را مطرح کند و درباره دیدگاه‌ها، اهداف، علائق و آرزوهای خود صحبت کند، خاطرنشان کرد: برای شروع گفت‌وگو می‌توانیم نظر او را راجع به موضوعات ساده جویا شویم، برای تشویق نوجوان به مطرح کردن تجربه‌های روزمره و همچنین آنچه در ذهن دارد، لازم است به احساسات او احترام بگذاریم و سعی کنیم از زاویه دید او به موضوعات نگاه کنیم.

دکتر اخروی تصریح کرد: زمانی که نسبت به آنچه فرزندمان می‌خواهد بگوید علاقه نشان می‌دهیم او هم سر صحبت را باز می‌کند و حرف‌هایش را راحت‌تر به ما می‌گوید؛ همچنین برای حفظ ارتباط خوب با نوجوان، سعی کنیم همواره نکات مثبت را در او جست‌وجو کرده و رویکرد تشویقی داشته باشیم.

وی با ذکر این نکته که گوش دادن و صحبت کردن 2 جنبه بسیار مهم در برقراري‌ ارتباط‌ مؤثر و محترمانه‌ با نوجوان است، تأکید کرد: برای گوش دادن فعال مهم است که وقتی فرزندمان می‌خواهد با ما صحبت کند فعالیت‌های خود را قطع کنیم، سپس رویمان را به سمت او برگردانیم و با فرزندمان ارتباط چشمی مناسبی داشته باشیم، والدینی که با فرزندشان ارتباط بهتری دارند، علاوه بر این که به دقت به آنها گوش می‌دهند، احساسات فرزندشان را درک و بازگو می‌کنند، احساسات و افکار خود را نیز به درستی بیان می‌کنند.

مدیر گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتياد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ادامه داد: تکنیکی که نشان می‌دهد ما به حرف‌های او گوش کرده و درکش می‌کنیم این است که گفته‌های فرزندمان را به شکلی مناسب به او بازگو کنیم، مثلاً فرزندمان می‌گوید دوست دارم فوتبال بازی کنم، اما همان ساعتی که من تمرین فوتبال دارم، تلویزیون فیلم مورد علاقه من را نشان می‌دهد، می‌توانیم بگوییم مثل اینکه انتخاب سختی داری از یک طرف دوست داری فوتبال بازی کنی و از طرف دیگر فیلم تماشا کنی، فکر میکنی چکار می‌شود کرد؟

دکتر اخروی در رابطه با نقش و اهمیت صحبت کردن با فرزندان، گفت: باید توجه داشت که گرفتاری‌های کاری والدین اثر منفی بر آرامش و رابطه صمیمی بین اعضای خانواده نداشته باشد، والدین  بایستی سعی کنند هرروز حداقل دقایقی را برای گفت‌وگو با هریک از فرزندان اختصاص دهند، از فرزندمان بخواهیم راجع به دیدگاه‌ها، اهداف، علایق و آرزوهای خود صحبت کند.

وی افزود: برای شروع می‌توانیم نظر او در مورد موضوعات ساده جویا شویم،گاهی نوجوان احساس می‌کند از مهارت کافی برای صحبت کردن برخوردار نیست، پس سعی می‌کند کمتر صحبت کند، او اعتماد به نفس کافی برای صحبت کردن و ابراز عقیده ندارد، اینجا وظیفه والدین است که با ایجاد فضای امن و محبت آمیز او را به بیان نظراتش تشویق کنند توصیه می‌شود.

مدیر گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتياد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی با تأکید بر اینکه به جای نصیحت و موعظه باید احساسات فرزندانمان را درك كنيم و به آنها احترام بگذاريم، گفت: هنگامی که فرزندمان از آموزگار سخت‌گیرش شکایت دارد گفتن این که "این سخت‌گیری به نفع خود شما است" ارتباط را خراب و قطع می‌کند و به جای آن می‌توان با گفتن جملاتی مثل "می‌فهمم که از دست معلمت ناراحت هستی"، "بگذار بیشتر در مورد این موضوع صحبت کنیم"، ارتباط را ادامه داده و با پرسش و پاسخ‌های مناسب بحث را طوری هدایت کنیم که خودش به این نتیجه برسد.

رییس گروه مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه واکسن ایرانی برکت از ایمنی بالایی برخوردار است اظهار کرد: پس از تزریق واکسن برکت به مقام معظم رهبری بسیاری از مردم مشتاق دریافت این نوع واکسن شدند.

دکتر زهرا نهبندانی در گفت‌وگو با خبرنگار وب دا، اظهار کرد: دُز اول واکسن کوو ایران برکت به 3500 داوطلب مشهدی تزریق شد و خوشبختانه مشکل خاصی برای هیچ یک از دریافت‌کنندگان این واکسن ایجاد نشده است.

رئیس گروه مبارزه با بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص زمان تزریق دُز دوم واکسن بیان کرد: دُز دوم واکسن کوو ایران برکت همانند نمونه‌های خارجی‌ای که تزریق شده است 28 روز پس از دُز اول آن تزریق می‌شود.

دکتر نهبندانی تصریح کرد: فاز سوم کارآزمایی بالینی برکت در 6 دانشگاه علوم پزشکی کشور  انجام شد که 3500 عدد آن سهمیه مشهد بود که به اتمام رسیده است.

وی خاطرنشان کرد: هر زمان دستورالعمل اجرایی تزریق گسترده واکسن برکت ابلاغ شود و این واکسن وارد چرخه تزریق بشود نسبت به تزریق عمومی آن اقدام خواهد شد .

 باردار شدن و داشتن فرزند به طور ایده آل رویدادی است که همراه با شادی و لذت بدنبال تجربه مثبت بارداری ایمن، زایمان و والد شدن است.

 بارداری و زایمان یک فرآیند طبیعی و فیزیولوژیک است. ولی با توجه به تغییراتی که در ساختار جسمی و روانی مادر رخ می دهد باید تحت حمایت قرار گیرد . اگر مادر حمایت نشود و یا سوالات پیش آمده برای مادر در دوران  بدون پاسخ بماند ، می تواند اثرات نامطلوب برروی روند بارداری و زایمان  مادر بگذارد. تجربه یک مادر از دوران بارداری و تولد فرزندش دارای اهمیت بسیاری است و در رغبت مادر برای فرزندآوری بیشتر نیز تاثیر خواهد داشت .

مدیر سلامت جمعیت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد  در گفتگو با وب دا اظهار کرد:در این راستا و همزمان با شیوع بیماری کرونا در کشور از  اوایل سال گذشته سامانه تلفنی 4030 جهت پاسخگویی به مادران باردار از طرف اداره سلامت مادران وزارت راه اندازی شده است.

دکتر محمد احمدیان گفت: در این سامانه کارشناسان و کارشناسان ارشد مامایی شاغل در حوزه بهداشت  از جمله 9 نفر از کارشناسان و کارشناسان ارشد مامایی  مجرب شاغل در مراکز خدمات جامع سلامت  تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد به صورت شبانه روزی و  در 3 شیفت کاری، پاسخگوی سوالات مادران در خصوص مراقبت های پیش از بارداری، دوران بارداری و تا 42 روز پس از زایمان و همچنین  دریافت اطلاعات در خصوص بیماری کرونا در بارداری می باشند. لذا مادران باردار می توانند جهت دریافت مشاوره مراقبت های پیش از بارداری، دوران بارداری و تا 42 روز پس از زایمان ؛ و همچنین دریافت اطلاعات در خصوص بیماری کرونا در بارداری با سامانه 4030 تماس بگیرند .

وی خاطر نشان کرد بارداری باعث افزایش ابتلا به کووید 19 نمی شود و بیش از 90 درصد مادران باردار مبتلا به کووید بهبود می یابند اما در بیمارانی که در مراحل شدید بیماری هستند، دوره بالینی و عوارض بیماری نسبت به افراد غیر باردار می تواند بدتر باشد. , لذا مادران باردار با شروع علایم حتی علایم خفیف کرونا  بایستی به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه نمایند و داشتن اطلاعات در این زمینه به منظور مراجعه به موقع و تشخیص و درمان مناسب بسیار مهم به شمار می رود

وی شایعترین علامت ابتلا به کووید‏-19 در بارداری در مراجعه کننده سرپایی را سرفه، گلودرد، خستگی مفرط، درد عضلانی، تب، سردرد، اختلالات بویایی و چشایی، تنگی نفس، آبریزش بینی، بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، اسهال و ضعف عمومی عنوان نمود. همچنین فاکتورهای خطر  همراه، برای ابتلا یا بروز بیماری شدید در بارداری شامل سن 35 سال و بالاتر، چاقی ، فشارخون بالا و دیابت و ... می باشد.

دکتر احمدیان با تاکید بر اینکه با توجه به شرایط کنونی همه گیری کووید 19 پیشگیری از ابتلا به بیماری در مادران باردار از اهمیت بالایی برخوردار بوده توصیه کرد چنانچه زمان مراقبت های دوران بارداری فرا رسیده است، ابتدا تلفنی با پایگاه‏‏/خانه بهداشت‏‏/مطب هماهنگ و سپس حضور پیدا کنند . همچنین مادران در صورت مشاهده هر گونه علائم خطر بارداری، کاهش حرکات جنین  و یا علایم بیماری کووید ، تلفنی با مرکز خدمات جامع سلامت منطقه خود  و یا سامانه 4030 تماس گرفته و راهنمایی های لازم را دریافت و در صورت لزوم به مرکز خدمات جامع سلامت خود یا مراکز منتخب کووید مراجعه نمایند.

مدیر سلامت جمعیت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: کلاسهای آمادگی برای زایمان نیز با هدف کاهش سطح اضطراب و استرس مادران باردار و بهبود سبک زندگی در بارداری حین زایمان و تولد نوزاد در طی 8 جلسه و به صورت مجازی در حوزه معاونت بهداشتی جهت مادران بارداری که در مراکز خدمات جامع سلامت تشکیل پرونده داده و تحت مراقبت می باشند در حال برگزاری است.

وی گفت:  این آموزش ها به مادر کمک  می کند تا در این شرایط بحرانی بدون مراجعه  حضوری  ضمن دریافت آموزش هایی در خصوص بهداشت فردی ،تغذیه دوران بارداری و ... همچنین با آموزش های غیر حضوری انجام مهارت هایی مانند تن آرامی (ریلاکسیشن)  و تکنیک های تنفسی، بارداری سالم و با عارضه کمتری داشته و بتواند سطح استرس و اضطراب خود را کاهش دهد .ضمن اینکه مادر باردار با کسب مهارت خود مراقبتی، مدیریت ذهن و جسم قادر خواهد شد از رهایش پویای جسمی و روانی برخوردار شود، نگرانی های وی در بارداری کاهش یافته و میتواند در مهمترین تجربه زندگی خود نقش فعال داشته باشد.

دکتر احمدیان افزود: در همین راستا اداره سلامت مادران وزارت بهداشت و درمان به تازگی اقدام به راه اندازی سامانه behdasht.tv نموده است و مادران می توانند از طریق آدرس www.behdasht.tv ضمن ثبت نام رایگان، در هر زمان وارد سامانه شده جلسات آموزشی را به صورت آنلاین ( برخط) صوتی و تصویری فراگیرند.

خبرنگار: رویا کاظمی