بهداشت و پیشگیری

21 لغایت 27 مهرماه مصادف با هفته بین المللی کاهش خطر بلایا، و شعار امسال این مناسبت «همه چیز وابسته به حکمرانی خطر است It's All About Governance » اعلام گردیده است.

رییس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا  با اشاره به اینکه دستاوردهای نظام سلامت طی سالهای اخیر در حوزه مدیریت و کاهش خطر بلایا در کشور بسیار چشمگیر بوده است، اظهار داشت: در حال حاضر برخی برنامه های کشور نه تنها در سطح منطقه که در سطح جهان به خوبی شناخته شده و مورد توجه صاحب نظران و سازمان های بین المللی قرار گرفته است.

دکتر محمد رضا جویا خاطر نشان کرد: کشور ایران در معرض انواع مخاطرات طبیعی و انسان ساخت قرار دارد که همواره مشکلات متعدد و پیامدهای سوء جانی، اقتصادی و عملکردی برای جامعه و نظام سلامت را بدنبال داشته و لذا بایستی در مورد تمام آنها تاب آوری را پیشه کنیم.

وی گفت: روز جهانی کاهش خطر بلایای طبیعی نخستین بار در سال ۱۹۸۹ میلادی پس از فراخوان مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای تعیین یک روز با هدف ارتقای فرهنگ جهانیِ آگاهی از خطر و کاهش بلایای طبیعی تعیین شد و پس از آن هر سال ۱۳ اکتبر به عنوان روز کاهش خطر بلایای طبیعی و افزایش آگاهی در مورد اهمیتِ درک خطرات پیش‌روی مردم، گرامی داشته می‌شود.

دکتر جویا بلایای طبیعی در سال گذشته را شامل خشکسالی، سیل، آب و هوای نامتعادل، درجه حرارت بالا، رانش زمین، حرکت توده‌ای زمین، آتش سوزی، آتشفشان و زلزله برشمرد و گفت: به نظر می‌رسد در چند دهه اخیر افزایش آمار این بلایا ناشی از فشارهای جامعه صنعتی است که تخریب‌های زیادی را نسبت به طبیعت و جامعه به‌وجود آورده‌است.

وی اظهار داشت: در این راستا دانشگاه علوم پزشکی مشهد به منظور تداوم ارائه خدمات سلامت در زمان وقوع بلایا و کاهش آسیب به انسانها اقدامات متعددی را در حوزه های مختلف انجام داده است که از جمله این اقدامات می توان به اجرای برنامه های ارزیابی و آموزش آمادگی خانوار در برابر بلایا، برنامه نظام مراقبت بلایا، ارزیابی ایمنی عملکردی، سازه ای و غیرسازه ای کلیه واحدهای بهداشتی ‏‏- درمانی ، ارتقای ایمنی سازه ای و غیرسازه ای، تدوین برنامه های عملیات پاسخ در واحدهای مختلف دانشگاه، تدوین چارت فرماندهی حادثه از ستاد دانشگاه تا خانه بهداشت، تدوین سناریو، اجرای تمرین و مانور در تمامی شهرستانهای تابعه دانشگاه و در کنار آن در اولویت قرار دادن برنامه های مقابله ای و پیشگیری و کنترل کننده کووید19 که به دبیرخانه ای اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت انجام می گیرد، اشاره نمود.

رییس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه ضمن تقدیر از تمامی دست اندرکاران و کارشناسان مدیریت خطر بلایا حوزه بهداشت دانشگاه، در زمینه تشدید آموزش روش های خود مراقبتی و کاهش خطر بلایا برای عموم مردم، انجام اقدامات ارتقاء ایمنی در واحدهای بهداشتی (با تاکید بر ارتقاء ایمنی اجزای غیر سازه ای)، ارتقاء آمادگی عملکردی در واحدهای بهداشتی (آموزش و تمرین)، برگزاری جلسات آموزشی در واحدهای بهداشتی برای مراجعین و مشارکت و همیاری همه جانبه در برنامه های پیشگیری و کنترل بیماری کووید19 تاکید نمود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: نخستین محموله واکسن آنفلوآنزا دو هفته گذشته تحویل این دانشگاه شده است و تاکنون ۸۷ هزار دوز واکسن آنفلوآنزا برای گروههای هدف در مناطق تحت پوشش دانشگاه توزیع شده است.

دکتر مهدی قلیان در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: تحویل۱۰ هزار دوز واکسن آنفلوآنزای دیگر نیز برای گروههای هدف پیش‌بینی شده است.

دکتر قلیان با اشاره به اینکه تامین و توزیع واکسن آنفلوآنزا در پاییز امسال با توجه به خطر تداخل و همزمانی این بیماری با پاندمی کرونا از اهمیت بسزایی برخوردار است، خاطر نشان کرد: سال گذشته تعداد کل واکسن‌های آنفلوآنزای توزیع شده به صورت رایگان و برای گروههای هدف در دانشگاه علوم پزشکی مشهد حدود ۱۲ هزار دوز بوده است.

وی افزود: گروه‌های هدف که در بخش دولتی و  به صورت رایگان واکسن آنفلوآنزا دریافت می‌کنند شامل مادران باردار، بیماران خاص نظیر گیرندگان پیوند و بیماران مبتلا به بدخیمی ها، بیماران دچار نقص سیستم ایمنی، جانبازان و کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی به ویژه افراد در معرض خطر ابتلا به بیماری کووید ۱۹ می باشند.

شایان ذکر است بیماری آنفلوآنزا دارای سه تیپ A،B،C است و مجموعه‌ای از ویروس‌ها عامل این بیماری شناخته شده‌اند که گونه‌های آنها هر سال در حال تغییر می باشد اما عمده بیماری آنفلوآنزای انسانی از نوع و تیپ A است .

رئیس گروه بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت : بيماری سل يک بيماری واگير‌دار عفونی است که عامل آن یک باکتری از نوع باسیل به نام مایکوباکتریوم توبرکلوزیس می باشد.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا اظهار کرد:  زمانیکه عامل بیماری  ریه انسان را درگیر نماید بعنوان سل ریوی شناخته می شود و در  صورت ابتلا سایر اعضا بدن، سل خارج ریوی گفته میشود.

دکتر نهبندانی خاطر نشان کرد : سالانه در جهان حدود 9 ميليون نفر به اين بيماری مبتلا میشوند و هر ساله حدود يک و نيم ميليون نفر در اثر ابتلا به اين بيماری جان خود را از دست می دهند، از طرفی بیش از 90 درصد بیماری و مرگ و میر ناشی از سل در کشورهای در حال توسعه رخ می دهد. سل بجز لطمات اقتصادی ، اثرات منفی غیر مستقیم دیگری نیز بر کیفیت زندگی بیماران یا افراد خانواده آنها نظیر طرد شدن دارد.

وی در ادامه افزود : حدود یک چهارم جمعيت جهان (حدود 2 ميليارد نفر ) به ميکروب سل آلوده هستند که در صورت ضعيف شدن سيستم ايمنی بدن به بیماری سل مبتلا میشوند.

دکتر نهبندانی با تاکید بر اینکه آلودگی همزمان به ویروس ایدز خطر ابتلا به بیماری سل را بطور معنا داری افزایش می دهد گفت: همزمان مقاومت دارویی (MDR) مشکل جدی و رو به فزونی در بسیاری از کشورهای جهان می باشد.

رئیس گروه بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه خاطر نشان کرد : اگر‌چه در کشور طی 58سال اخير شاهد کاهش چشم‌گير بروز سل بوده ايم و  اگر‌چه سل يک بيماری شناخته شده با درمان مشخص کوتاه مدت شش‌ماهه است اما متأسفانه تعدادی از اين بيماران يا به موقع تشخيص داده نمیشوند و يا در نتيجه درمان ناقص تبديل به يک بيمار مقاوم به درمان می‌شوند .لذا  همچنان بیماری سل دارای رتبه دهم از نظر بار بیماریها در جهان می باشد.

وی سرفه بيش از دو هفته، وجود خلط، کاهش وزن، عرق شبانه و تب طولانی مدت را از جمله علائم این بیماری عنوان نمود.

دکتر نهبندانی گفت : فرد مبتلا به سل می‌تواند سالانه 17 نفر ديگر را آلوده کند بنابراين کنترل سل وقتی ميسر است که بتوان بيمار مبتلا به سل را در مراحل اوليه شناسايی کرد و او را تحت درمان کامل قرار داد.

دکتر نهبندانی با اشاره به اینکه در حال حاضر خدمات تشخیصی درمانی رایگان در تمام سطوح بهداشتی درمانی در دسترس  عموم مردم قرار دارد اظهار داشت: بیماری سل فراتر از یک بیماری عفونی ،یک پدیده اجتماعی است و لذا دستیابی به هدف حذف آن تا سال 2050 بجز از طریق ایجاد یک عزم ملی ، برنامه ریزی و مشارکت همه جانبه امکان پذیر نخواهد بود.

امسال سازمان بهداشت جهانی با شعار  " هم پیمان تا پایان  بیماری سل  "  لزوم استفاده از همه  امکانات و ظرفیتهای  درون  بخشی و برون بخشی را جهت حذف بیماری سل مورد تاکید قرار داده است. 

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: به طور متوسط نتیجه آزمایش کرونای ۳۵ تا ۴۰ درصد مراجعان سرپایی به مراکز بهداشتی زیرپوشش این دانشگاه با علائم مشکوک و مثبت اعلام می‌شود.

دکتر مهدی قلیان اول در گفتگو با وب دا افزود: تاکنون بیش از ۷۶ هزار آزمایش کرونا از مراجعان سرپایی به مراکز خدمات جامع سلامت زیرپوشش این  دانشگاه انجام شده است.

وی ادامه داد: مراجعان سرپایی در صورت ابتلا به بیماری کووید ۱۹  زیر پوشش خدمات مراقبتی و دارویی مراکز خدمات جامع سلامت قرار می‌گیرند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در صورت نیاز بیماران به خدمات تخصصی و تصویربرداری به مراکز سطح دو ارجاع و در صورت نیاز به خدمات بستری به مراکز بیمارستانی انتقال داده می شوند.

وی افزود: آزمایش کرونا برای افراد مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت با علائم مشکوک تنفسی انجام می‌شود.

دکتر قلیان ادامه داد: در حال حاضر ۴۰ مرکز خدمات جامع سلامت از ساعت هشت تا ۲۲ به طور ویژه به مراجعین سرپایی مشکوک و مبتلا به بیماری کووید ۱۹ خدمات رسانی می‌کنند.

وی گفت: از این تعداد ۲۲ مرکز در مناطق پنجگانه مشهد فعال است و سایر مراکز در دیگر شهرستان‌های زیرپوشش این دانشگاه خدمات ارائه می دهند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: شهروندان در صورت بروز علائم ،پیش از هر اقدامی با سامانه ۱۹۱ تماس بگیرند تا برای سیر فرآیند درمان راهنمایی شوند.

وی رعایت فاصله گذاری اجتماعی، خود مراقبتی، رعایت دستورالعمل های بهداشتی و استفاده از ماسک را بهترین راهکار برای پیشگیری از بیماری کرونا عنوان کرد.