مصرف دخانیات مهمترین عامل مرگ های قابل پیشگیری است دود تنباكو و سیگار حاوی بیش از چهار هزار ماده شیمیایی است كه بیش از 40 نوع از آنها مواد محرك یا سمی و سرطان زا هستند در بین این مواد شیمیایی، گازها و بخارهای متنوعی وجود دارد که از نظر غلظت حامل مواد خاصی هستند که آلایندگی آنها 50 هزار برابر بیشتر از آلوده ترین شهرهای جهان است.
به گزارش وب دا، حرارت ناشی از کشیدن سیگار می تواند به 600 درجه سانتی گراد برسد که مضر است استنشاق گازهای سمی، غشاهای مخاطی حساس بدن را در معرض مواد شیمیایی سوزاننده قرار می دهد که این کار باعث تخریب بافتها می شود.
افراد بزرگسالی که سیگار مصرف می کنند به طور متوسط بیش از 13 سال از زندگی خود را به دلیل مصرف سیگار از دست می دهند و تقریبا 50 درصد سیگاری ها به دلیل ابتلا به بیماری های مرتبط با تنباکو جان خود را از دست می دهند. جزء اعتیاد آور سیگار، نیكوتین است كه با اثر بر دستگاه اعصاب مركزی موجب اعتیاد می شود در ادامه بیشتر با مشکلات مصرف دخانیات آشنا می شویم که در این رابطه دکتر کاظم فرهمند قائم مقام معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد توضیحاتی ارائه نموده است. ؛
میانگین شروع مصرف سیگار در مردان 19 سال است
نیكوتین سیگار و تنباكو به سرعت جذب جریان خون می شود و ظرف 30 ثانیه به مغز می رسد و روی سلول های عصبی آن اثر می گذارد میانگین سن شروع سیگار در كشور در مردان 19 سال و در زنان 21 سال است میانگین تعداد سیگار مصرفی در كل كشور در روز نیز 14 - 13 عدد در گروه 65 - 15 ساله است.
بیماریهای مرتبط با مصرف دخانیات
مصرف دخانیات منجر به افزایش خطر بسیاری از بیماریها نظیر بیماریهای قلبی عروقی، سکته مغزی، پوکی استخوان، دیابت، ناراحتی و عفونت تنفسی، اختلالات عروقی، زخم های معده و دوازدهه می شود احتمال ناتوانی جنسی مردان سیگاری حدود دو برابر بیش از مردان غیرسیگاری است در زنان، کشیدن سیگار می تواند منجر به نازایی و ایجاد مشکلاتی در حین حاملگی شود زنانی که سیگار می کشند بیشتر دچار نازایی، حاملگی خارج رحمی، سقط خود به خودی و زایمان جنین مرده می شوند.
سرطان های مرتبط با مصرف دخانیات
دخانیات خطر انواع سرطان ها را زیاد می کند مصرف دخانیات سبب افزایش خطر بروز بسیاری از سرطان ها در بدن می شود از جمله سرطان های سر و گردن، سرطان ریه، سرطان های گوارشی مانند معده و مری، لوزالمعده و روده، سرطان های مثانه و کلیه، سرطان گردن رحم و سرطان خون، از هر 10 فرد مبتلا به سرطان ریه، 9 نفر مصرف كننده دخانیات بوده اند.
سیگار را ترك كنید ولی قلیان را جایگزین آن نكنید!
بسیاری از مردم به اشتباه تصور می كنند كه قلیان از سیگار خطر كمتری دارد در حالیكه در بسیاری از موارد قلیان مضرتر هم هست توتون قلیان بسیار نامرغوب است و مواد مصنوعی افزودنی به آن گازهای سمی زیادی تولید می كند.
قلیان 400 مادۀ سمّی و سرطانزا دارد تنباكوهای میوه ای علاوه بر این 400 نوع سم، مواد مضرتری نیز دارند كه از پوست میوه تخمیر شده با مواد افزودنی تهیه می شوند و می توانند باعث آلرژی، آسم و حساسیت شوند نیكوتین هم که مادۀ اعتیادآور تنباكو است، باعث می شود فردی که قلیان می کشد برای تأمین نیاز خود در طول زمان قلیان بیشتری بکشد علاوه بر آن فرد در هنگام كشیدن قلیان، پُكهای عمیقتری می زنید و همچنین مدت زمان زیادتری را صرف می كنید در نتیجه، یك قلیان می تواند دهها برابر یك سیگار دود و گاز سمی وارد ریه فرد کند . هر وعده قلیان معادل 100 - 50 نخ سیگار است بیش از 80 درصد افراد معتاد، ابتدا با سیگار شروع كردند.
آثار دراز مدت قلیان
تحقیقات نشان داده افرادی که قلیان می كشند بیشتر از سیگاریها مستعد اعتیاد به مواد مخدر و حشیش می شوند هر چند کشیدن قلیان بلافاصله فرد را معتاد نمی کند اما در درازمدت آثار سوء خود را مشخص می کند به عبارت دیگر قسمت عمده ای از اعتیاد و عادت به قلیان مربوط به آداب و رسوم کشیدن قلیان در برخی جمع های دوستانه و خانوادگی است که متأسفانه به دلیل باورهای غلط و عدم اطلاع از ضرر و زیان آن باعث می شود تا جوانان و نوجوانانی که در این جمع ها قلیان می کشند مورد نکوهش قرار نگیرند و نیز به دلیل بوی خوش، نداشتن سرفه و سوزش گلو، لذت و وقت گذرانی و... با استقبال روبرو شود.
قلیان دود پرخطرتری از دود سیگار دارد اگر می خواهید قلیان را از خود و خانواده و خصوصاَ جوانان دور کنید باید به این یقین دست پیدا کنید که قلیان مضر است بسیاری از کسانی که قلیان نمی کشند بر این باورند که قلیان هیچ تأثیری روی سلامت آنها ندارد و حتی ضرر قلیان کمتر از سیگار است آنها بر این باورند که به دلیل گذشتن دود قلیان از آب؛ دود توتون تصفیه می شود در حالی که حتی این عمل باعث تشدید عوارض توتون می شود.
ذغال خطرات را بیشتر می کند
ذغال قلیان مونوکسیدکربن دارد ذغالی كه برای سوزاندن تنباکوی قلیان استفاده می شود خطرات قلیان را افزایش می دهد زیرا سوختهای ذغالی حاوی مونوكسید کربن، آهن و مواد شیمیایی سرطانزا هستند قلیان اسانسهای پرعارضه ای دارد اسانسها و عطرهایی که برای معطرشدن توتون استفاده می شوند، خود عوارض جداگانه و شدیدی را به همراه دارند مشخص است که از سوخت این ترکیبات ناشناخته چندین مادۀ سمّی، سرطانزا و کشنده تولید می شود.
گیجی بعد از مصرف
درجه حرارت و دود ناشى از تنباکو در سیگار حدود 600 درجه سانتی گراد و در قلیان بسیار بالاتر است از سویى ذغال هاى نیمه سوخته و سوختۀ آتشدان قلیان، گاز مونواکسیدکربن را مستقیماَ به درون ریه ها انتقال می دهد و احساس گیجى بعد از مصرف تنباکو که افراد آن را نشانۀ مرغوبیت تنباکو می دانند، در واقع ناشی از آن است یکی دیگر از مضرات قلیان، ناشی از اسانسهاى شیمیایى با بو و مزه میوه اى است که این نوع توتونها بر اثر حرارت بالا هیدرولیز می شوند.
در مصرف قلیان، مکش ریوى است و باید ریه ها را پرکرد در حالى که در كشیدن سیگار، مکش دهانى است و دود آن قورت داده می شود بنابراین دود قلیان که مضرتر است با مکش ریوى عمیقتر تا انتهایی ترین منافذ ریه نفوذ می کند.
آب قلیان بی نقش است
در زمینه خاصیت آب در قلیان هم باید گفت برخلاف دیدگاههایى که از طرف مصرف کنندگان قلیان مطرح می شود، آب قلیان در كاهش زیانهاى تنباکو، نقش اساسى ندارد آب در واقع دو کار انجام می دهد؛ ابتدا اینکه دماى دود را پایین می آورد زیرا محفظه آتشدان دماى بسیار بالایى دارد که این امر استعمال دود ناشى از تنباکو را غیرممکن می کند و از طرف دیگر آب، نقش صافى (فیلتر) سیگار را بازى می کند.
عفونتها و مشکلات دندانی
انتقال عفونتهایی از قبیل سل، ویروس تبخال، میکروب هلکیوباکتر پیلوری (عامل زخم معده)، هپاتیت و ویروسهای عامل عفونتهای تنفسی و سرماخوردگی و بیماریهای روده ای تنها گوشه ای از بیماریهایی است که همگی از طریق مصرف قلیان مشترک انتقال می یابد همچنین كشیدن قلیان می تواند باعث افسردگی، رنگ پریدگی، سردرد، سرگیجه، اختلالات گوارشی، بروز ناراحتی های قلبی و عروقی و زمینه سازی ابتلا به انواع سرطانها گردد اگزمای دست، مشكلات دندانی و تحلیل استخوانی فك و صورت از دیگر عوارض مصرف قلیان است.
كمبود آهن و كم خونی ناشی از آن می تواند در تمام مراحل زندگی سبب كاهش قدرت ادراک و یادگیری گردد كم خونی فقرآهن در كودكان زیر صفر سال و كودكان سنین مدرسه با تاخیر رشد خفیف همراه است و درمان كم خونی موجب افزایش سرعت رشد می شود.
