در پی شرایط بحرانی ناشی از جنگ، متخصصان سلامت روان بر لزوم مدیریت هیجانات توسط والدین به عنوان اصلیترین راهکار حفظ امنیت روانی کودکان تأکید کردند.
دکتر شمآبادی، متخصص سلامت روان بیمارستان قائم (عج) در گفتگو با وب دا با تشریح آسیبپذیری کودکان در شرایط بحرانی اظهار داشت: کودکان، بهویژه گروههای سنی زیر هفت سال، فاقد توانایی تحلیل شناختی کامل از شرایط جنگی هستند. از این رو، ثبات روانی آنها مستقیماً تحت تأثیر وضعیت هیجانی والدین، بهویژه مادران، قرار دارد.
وی با هشدار نسبت به انتقال ناخودآگاه اضطراب به فرزندان، راهکارهای عملیاتی زیر را برای مدیریت فضای خانه در دوران بحران توصیه کرد:
۱. مدیریت جریان اخبار و گفتوگوهای خانوادگی
دکتر شمآبادی تأکید کرد که والدین باید از تحلیل اخبار جنگ، بیان نگرانیها و بحث پیرامون ابهامات آینده در حضور کودکان بهشدت پرهیز کنند. اینگونه گفتوگوها باید صرفاً در زمانهایی انجام شود که کودکان در محیط حضور نداشته یا در حال استراحت هستند.
۲. پاسخگویی صادقانه توأم با القای امنیت
این متخصص سلامت روان در خصوص مواجهه با پرسشهای کودکان گفت: «والدین باید با صداقت اما با لحنی آرام به سوالات پاسخ دهند. کلید اصلی در این میان، انتقال حس امنیت است. برای مثال، والدین میتوانند با جملاتی نظیر "ما هم ممکن است نگران باشیم، اما من در کنار تو هستم و با هم از این شرایط عبور میکنیم"، به کودک اطمینان خاطر ببخشند.»
۳. پایش زبان بدن و تکنیکهای آرامسازی
وی همچنین بر اهمیت کنترل حالات چهره و رفتارهای غیرکلامی تأکید کرد و افزود: «کودکان امنیت یا ناامنی را از چهره والدین میخوانند. توصیه میشود والدین با استفاده از تکنیکهایی نظیر تنفس ارادی و شکمی، یادداشتبرداری از افکار پریشان و تمرین رهاسازی عضلات صورت، بدن خود را در وضعیت آرامش نگه دارند تا این حس به فرزندان نیز منتقل شود.»
۴. حفظ روال عادی زندگی و فعالیتهای روزمره
دکتر شمآبادی در پایان، حفظ نظم همیشگی زندگی را عامل مهمی در ایجاد احساس ثبات دانست و تصریح کرد: پایبندی به ساعت خواب، وعدههای غذایی منظم و انجام فعالیتهای روزانه به کودک کمک میکند تا احساس کند کنترل زندگی همچنان برقرار است. همچنین انجام بازیهای ساده خانوادگی میتواند تا حد زیادی فضای تنشآلود خانه را تلطیف کند.