مدیر گروه آموزشی کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به مناسبت روز جهانی آگاهی از اتیسم (۲ آوریل/ ۱۳ فروردین)، بر ضرورت تحول در نگاه سنتی به این اختلال تأکید کرد و گفت: جامعه باید با عبور از رویکردهای ترحمآمیز، به سمت پذیرش تفاوتهای عصبی و فراهمسازی بسترهای مشارکت فعال این شهروندان حرکت کند.
دکتر ثریا قرهباغی در گفتوگو با وبدا، با بیان اینکه اتیسم بخشی از تنوع شگفتانگیز مغز انسان است، اظهار داشت: نامگذاری روز جهانی اتیسم صرفاً یک نماد تقویمی نیست، بلکه زنگ بیداری برای بازنگری در سیاستهای کلان آموزشی، درمانی و اشتغال است. رویکردهای علمی نوین، اتیسم را نه یک "نقص" یا "بیماری"، بلکه نوعی "تنوع عصبی" (Neurodiversity) تعریف میکنند که نیازمند حمایتهای ساختارمند برای شکوفایی است.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به یافتههای علوم اعصاب خاطرنشان کرد: بسیاری از افراد دارای اختلال طیف اتیسم، توانمندیهای خیرهکنندهای در حوزههای تمرکز، دقت در جزئیات و تفکر نظاممند دارند. در عصر فناوری اطلاعات و اقتصاد دانشبنیان، این ویژگیها یک سرمایه ارزشمند برای توسعه علمی کشور محسوب میشوند و نادیده گرفتن این ظرفیتها، محروم کردن جامعه از بخشی از توان نوآوری ملی است.
دکتر قرهباغی با نقد موانع موجود در دسترسی به خدمات، تصریح کرد: با وجود قوانین صریح داخلی و بینالمللی، همچنان دیوارهای بلندی در مسیر تحصیل و اشتغال این افراد وجود دارد. ما باید از شعار "برابری فرصت" فراتر رفته و به سمت "عدالت ترمیمی" حرکت کنیم؛ یعنی ایجاد تسهیلات ویژه و متناسبسازی محیطهای اجتماعی تا استعدادهای نهفته این افراد به فعلیت برسد.
مدیر گروه کاردرمانی دانشگاه با تأکید بر حقوق شهروندی برابر، افزود: در نظام اخلاقی و حقوقی ما، کرامت انسانی بر هر تفاوتی مقدم است. جامعه دانشگاهی وظیفه دارد با افزایش آگاهی عمومی، شکیبایی و دانش را جایگزین قضاوتهای نادرست کند. خانوادههای صبور این عزیزان باید بدانند که در مسیر دشوار مشارکت اجتماعی فرزندانشان، تنها نیستند و نهادهای علمی پشتیبان آنان خواهند بود.
وی در پایان تأکید کرد: هدف نهایی ما ساختن جامعهای است که در آن هیچ کودکی به دلیل تفاوت در پردازشهای ذهنی، از حضور در مدرسه، دانشگاه یا محیط کار محروم نشود. روز جهانی اتیسم فرصتی برای پیمان دوباره با آرمانِ "جامعهای برای همه" است.
گفتنی است گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به عنوان یکی از قطبهای علمی کشور، با ارائه خدمات تخصصی و مشاوره به خانوادهها، نقش مهمی در توانبخشی و ارتقای کیفیت زندگی افراد دارای اتیسم در شرق کشور ایفا میکند.