عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رئیس بخش طب کار بیمارستان طالقانی مشهد گفت: کلینیک تخصصی طب کار این مرکز با ارائه خدماتی همچون معاینات استخدامی، معاینات دورهای شاغلان و بررسی بیماریها و ادعاهای شغلی، نقش مهمی در ارتقای سلامت شغلی کارکنان و صنایع منطقه ایفا میکند.
دکتر احسان رفیعیمنش، متخصص طب کار، عضو هیأت علمی گروه طب کار و رئیس بخش طب کار بیمارستان طالقانی مشهد، در گفتوگو با وبدا با تشریح فعالیتهای کلینیک تخصصی طب کار این بیمارستان اظهار کرد: سه محور اصلی خدمات این کلینیک شامل انجام معاینات پیش از استخدام، معاینات دورهای شاغلان و بررسی و تأیید بیماریها و ادعاهای شغلی است.
وی با اشاره به دامنه خدمات این مرکز افزود: خدمات سلامت شغلی ارائهشده در کلینیک تخصصی طب کار بیمارستان طالقانی مشهد تمامی شاغلان استان و صنایع منطقه شهرک صنعتی جاده قوچان را پوشش میدهد. این کلینیک علاوه بر خدمات درمانی و قانونی، نقش مهمی در آموزش دستیاران و تربیت متخصصان طب کار نیز ایفا میکند
معاینات بدو استخدام و تشکیل پرونده سلامت شغلی
دکتر رفیعیمنش با اشاره به اهمیت معاینات بدو استخدام گفت: یکی از مهمترین وظایف این کلینیک انجام معاینات پیش از استخدام برای کارکنان صنایع، شرکتها و واحدهای زیرمجموعه دانشگاه است. در این معاینات، آزمایشها و ارزیابیهایی از جمله تستهای بینایی، شنوایی، تنفسی و آزمایشهای کامل انجام میشود و وضعیت سلامت فرد برای تناسب با شغل مورد نظر بررسی میشود.
وی افزود: در این فرآیند پرونده سلامت شغلی برای افراد تشکیل میشود که علاوه بر کمک به پیشگیری از بیماریهای شغلی، در جلوگیری از بروز اختلافات قانونی میان کارگر و کارفرما نیز اهمیت زیادی دارد.
معاینات دورهای کارکنان و همکاری با صنایع
رئیس بخش طب کار بیمارستان طالقانی با تأکید بر لزوم انجام معاینات دورهای کارکنان اظهار کرد: طبق قانون کار، تمامی کارکنان باید حداقل سالی یکبار معاینه شوند. در همین راستا کلینیک طب کار طالقانی با بسیاری از صنایع و بیمارستانها قرارداد همکاری دارد و علاوه بر فعالیت در محل کلینیک، تیمهای سیار نیز برای انجام معاینات دورهای به محل کار اعزام میشوند.
وی افزود: نزدیکی جغرافیایی بیمارستان طالقانی به صنایع منطقه و ارائه خدمات با تعرفه مناسب، موجب شده بسیاری از واحدهای صنعتی برای انجام خدمات سلامت شغلی با این مرکز قرارداد همکاری منعقد کنند.
بررسی بیماریها و ادعاهای شغلی
دکتر رفیعیمنش در ادامه به خدمات کلینیک در حوزه بررسی بیماریها و ادعاهای شغلی اشاره کرد و گفت: بخشی از مراجعات مربوط به افرادی است که دچار بیماری یا حادثه شغلی شدهاند یا ادعای آسیب ناشی از کار دارند. از جمله این مشکلات میتوان به کاهش شنوایی ناشی از صدا، بیماریهای ریوی، آسیبهای اسکلتی–عضلانی مانند دیسک کمر و مشکلات شانه و همچنین اختلالات روانی مرتبط با شیفتهای کاری اشاره کرد.
وی افزود: پس از انجام معاینات تخصصی و مشاورههای لازم، نظر رسمی کلینیک برای کارفرما یا مراجع قانونی صادر میشود که میتواند شامل تعیین میزان ناتوانی، تناسب شغلی، توصیه به محدودیتهای کاری موقت یا دائم و یا تغییر شیفت کاری باشد. در برخی موارد مانند کاهش شنوایی ناشی از کار، نظر تخصصی این کلینیک مبنای تعیین میزان دیه و حمایتهای قانونی توسط پزشکی قانونی قرار میگیرد.
نقش آموزشی و تربیت متخصصان طب کار
این عضو هیأت علمی دانشگاه با اشاره به نقش آموزشی این مرکز گفت: کلینیک طب کار بیمارستان طالقانی چهارمین مرکز تربیت دستیار طب کار در کشور است و هر سال سه دستیار تخصصی پذیرش میکند. تاکنون حدود ۲۵ متخصص طب کار از این گروه فارغالتحصیل شدهاند که بسیاری از آنان در استانهای خراسان و مناطق شرق کشور مشغول فعالیت هستند.
وی افزود: علاوه بر دستیاران تخصصی، دانشجویان پزشکی عمومی، کارشناسان بهداشت حرفهای و دانشجویان دانشکده بهداشت نیز در قالب برنامههای آموزشی، کارورزی و فعالیتهای پژوهشی در این مرکز آموزش میبینند.
نشستن طولانیمدت؛ تهدید پنهان سلامت شغلی
دکتر رفیعیمنش با اشاره به مهمترین تهدیدهای سلامت شغلی اظهار کرد: حدود نیمی از ساعات بیداری افراد در محیط کار سپری میشود و بسیاری از بیماریهای شغلی قابل پیشگیری هستند. در این میان نشستن طولانیمدت یکی از خطرآفرینترین عوامل در محیطهای کاری بهویژه مشاغل اداری محسوب میشود که میتواند خطر بیماریهای قلبی، فشارخون بالا، دیابت و مشکلات اسکلتی–عضلانی را افزایش دهد.
شایعترین بیماریهای شغلی در صنایع استان
وی گفت: در صنایع استان خراسان رضوی، سه گروه از بیماریها بیشترین شیوع را دارند که شامل کاهش شنوایی ناشی از صدا، بیماریهای ریوی و اختلالات اسکلتی–عضلانی است.
توصیههایی برای حفظ سلامت شغلی
رئیس بخش طب کار بیمارستان طالقانی مشهد با تأکید بر اهمیت پیشگیری بیان کرد: کارفرمایان باید بر اساس قانون کار و دستورالعملهای وزارت بهداشت عمل کرده و وسایل حفاظت فردی مانند ماسک و گوشی محافظ را در اختیار کارکنان قرار دهند. همچنین آموزش خطرات محیط کار برای شاغلان ضروری است.
وی افزود: کارکنان نیز باید استفاده منظم از وسایل حفاظتی، رعایت توصیههای تیم سلامت محیط کار، فعالیت بدنی، تغذیه مناسب و ترک دخانیات را جدی بگیرند.
پایش سلامت مشاغل پرخطر
دکتر رفیعیمنش در پایان گفت: سلامت برخی گروههای شغلی خاص مانند رانندگان حرفهای با همکاری دستگاههایی همچون وزارت راه، نیروی انتظامی و وزارت بهداشت پایش میشود، چراکه سلامت این افراد ارتباط مستقیم با ایمنی جادهها و جان مسافران دارد.