مدیر گروه میکروب‌شناسی و ویروس‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش حیاتی علوم آزمایشگاهی در تشخیص و درمان بیماری‌ها، این حوزه را «چشم‌های بینای پزشکی» دانست و بر اهمیت آن در پزشکی مدرن تأکید کرد.

دکتر زهرا مشکات، مدیر گروه میکروب‌شناسی و ویروس‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به مناسبت سی‌ام فروردین‌ماه، روز علوم آزمایشگاهی، در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: علوم آزمایشگاهی شاخه‌ای از علم پزشکی است که با بررسی و آنالیز نمونه‌های بیولوژیک مانند خون، ادرار، مدفوع، بافت و دیگر مایعات بدن، اطلاعات دقیق و غیرتهاجمی از وضعیت سلامت فرد ارائه می‌دهد. وی این رشته را «چشم‌های بینای پزشکی» توصیف کرد که نقشی اساسی در فرآیند تشخیص و درمان دارد.

مدیر گروه میکروب‌شناسی و ویروس‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اهمیت علوم آزمایشگاهی در پزشکی مدرن را انکارناپذیر دانست و آن را در سه محور اصلی تشریح کرد:

• تأیید یا رد تشخیص بالینی؛ با توجه به علائم مشابه در بسیاری از بیماری‌ها، آزمایشگاه نقش تعیین‌کننده‌ای در افتراق دقیق آن‌ها دارد.
• پایش روند درمان؛ از جمله اندازه‌گیری منظم قند خون بیماران دیابتی یا بررسی شاخص‌های انعقادی در افرادی که از داروهایی مانند وارفارین استفاده می‌کنند.
• تشخیص زودهنگام و غربالگری؛ نظیر تست‌های دوران بارداری و آزمایش‌های تشخیص زودهنگام برخی سرطان‌ها.

وی با اشاره به گستردگی خدمات علوم آزمایشگاهی، به برخی از مهم‌ترین کاربردهای این حوزه اشاره کرد:تشخیص بیماری‌های متابولیک و غدد درون‌ریز مانند دیابت، اختلالات چربی و بیماری‌های تیروئید.شناسایی بیماری‌های عفونی شامل ویروس‌ها، باکتری‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها از جمله HIV، هپاتیت، سل و عفونت‌های ادراری.تشخیص بیماری‌های خونی و سرطان‌ها نظیر کم‌خونی‌ها، لوسمی و پایش پاسخ به شیمی‌درمانی.تشخیص بیماری‌های قلبی - عروقی از طریق اندازه‌گیری آنزیم‌های قلبی مانند تروپونین و شناسایی بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید.

دکتر مشکات، دانشگاه علوم پزشکی مشهد را یکی از مهم‌ترین قطب‌های علوم آزمایشگاهی در شرق کشور دانست و افزود: این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های پیراپزشکی و پزشکی مجهز و همچنین مجموعه‌ای از آزمایشگاه‌های مرکزی و تخصصی در بیمارستان‌های آموزشی از جمله بیمارستان قائم (عج) و بیمارستان امام رضا (ع)، ظرفیت چشمگیری در آموزش و ارائه خدمات تخصصی دارد. به گفته وی، حضور استادان برجسته در تمامی گرایش‌های علوم آزمایشگاهی از جمله باکتری‌شناسی، ایمنی‌شناسی، انگل‌شناسی، قارچ‌شناسی، هماتولوژی، بانک خون، بیوشیمی بالینی و ویروس‌شناسی، جایگاه این دانشگاه را در کشور برجسته‌تر کرده است.

وی ادامه داد: دانشجویان در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری تخصصی (PhD) و فلوشیپ علوم آزمایشگاهی در این دانشگاه تحصیل می‌کنند که این امر منبع ارزشمندی از نیروی انسانی متخصص و جوان برای نظام سلامت کشور ایجاد کرده است.

مدیر گروه میکروب‌شناسی و ویروس‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص سطح تجهیزات آزمایشگاهی در مراکز آموزشی مشهد نیز گفت: بیمارستان‌های آموزشی این دانشگاه به سیستم‌های پیشرفته آنالایزر، دستگاه‌های ایمونواسی مدرن، تجهیزات کشت میکروبی و فناوری‌های تشخیص مولکولی مانند Real-Time PCR مجهز هستند. با این حال، فناوری‌های بسیار نوین همچون طیف‌سنجی جرمی (MALDI-TOF) و توالی‌یابی نسل جدید (NGS) عمدتاً در مراکز تحقیقاتی ویژه یا بیمارستان‌های فوق تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.