عضو هیأت علمی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح آخرین وضعیت شیوع سرطان پستان در کشور، بر اهمیت حیاتی تشخیص زودهنگام در مراحل اولیه بیماری تأکید کرد و انجام غربالگریهای منظم را تنها راه کاهش نرخ مرگومیر ناشی از این بیماری دانست.
دکتر سمیه علیرضایی در گفتگو با وب دا اظهار داشت: سرطان پستان در حال حاضر شایعترین بدخیمی در میان زنان و از جدیترین چالشهای سلامت عمومی در ایران است. نکته حائز اهمیت در کشور ما، بروز این بیماری در سنین پایینتر نسبت به بسیاری از کشورهای توسعهیافته است که همین امر ضرورت توجه مضاعف به برنامههای پیشگیرانه را دوچندان میکند.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با دستهبندی عوامل خطر به دو بخش «غیرقابل تغییر» و «قابل تغییر» تصریح کرد: سن بالای ۴۰ سال، سوابق خانوادگی، جهشهای ژنتیکی (مانند BRCA1 و BRCA2) و مسائل هورمونی از عوامل غیرقابل کنترل هستند؛ اما در مقابل، مواردی نظیر چاقی، کمتحرکی، مصرف دخانیات و الکل، رژیم غذایی نامناسب و استفاده طولانیمدت از هورموندرمانی پس از یائسگی، از جمله عوامل خطری هستند که با اصلاح سبک زندگی میتوان آنها را مدیریت کرد.
دکتر علیرضایی ضمن تأکید بر لزوم ارتقای آگاهی زنان نسبت به وضعیت بدنی خود، علائم هشداردهنده اولیه را شامل وجود توده یا سفتی غیرطبیعی در پستان یا زیر بغل، تغییر در شکل و اندازه پستان، فرورفتگی پوست، ترشحات غیرطبیعی (بهویژه خونی) و دردهای مداوم و بیدلیل عنوان کرد.
وی در ادامه به تشریح روشهای نوین غربالگری پرداخت و افزود: ماموگرافی همچنان به عنوان «استاندارد طلایی» برای زنان بالای ۴۰ سال شناخته میشود که قادر است تودههای بسیار کوچک و غیرقابل لمس را شناسایی کند. بر این اساس، انجام ماموگرافی هر یک تا دو سال یکبار توصیه میشود.
این متخصص حوزه سلامت زنان، معاینات بالینی (CBE) توسط پزشک یا ماما و همچنین آموزش خودآزمایی ماهانه (BSE) را مکملهای ضروری ماموگرافی دانست و خاطرنشان کرد: در موارد خاص و برای افراد با ریسک ژنتیکی بالا یا بافت پستان متراکم، استفاده از روشهای تکمیلی نظیر MRI و سونوگرافی نیز در دستور کار قرار میگیرد.
دکتر علیرضایی در پایان بر نقش پیشگیرانه رفتارهای بهداشتی تأکید کرد و گفت: فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن متعادل، مصرف کافی میوه و سبزیجات و پرهیز از چربیهای ناسالم، سد محکمی در برابر این بیماری ایجاد میکند. همچنین شواهد علمی نشان میدهد که شیردهی نقش محافظتی چشمگیری در کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان ایفا میکند.
این دستاوردها و توصیههای علمی در راستای مأموریت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برای ارتقای سلامت همگانی و کاهش بار بیماریهای غیرواگیر در جامعه زنان تدوین و ارائه شده است.
