مسئول واحد سلامت روان بیمارستان دکتر شریعتی با تأکید بر نقش رویکردهای روانشناختی در کنار درمانهای پزشکی گفت: بهرهگیری از تکنیکهای ذهنی و مهارتهای روانی میتواند در کاهش شدت دردهای مزمن و ارتقای کیفیت زندگی بیماران، نقش مؤثری ایفا کند.
به گزارش وبدا، دکتر شیما شیخ، مسئول واحد سلامت روان بیمارستان دکتر شریعتی، از مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به اهمیت توجه به ابعاد روانی درد اظهار کرد: دردهای مزمن تنها یک احساس فیزیکی نیستند، بلکه تجربهای چندوجهی به شمار میروند و استرس، اضطراب و الگوهای فکری ناکارآمد میتوانند آن را تشدید کنند.
وی افزود: رویکردهای روانشناختی با هدف قرار دادن این عوامل، به بیماران کمک میکنند درک خود از درد را تغییر دهند، مهارتهای مقابلهای جدید بیاموزند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند. این روشها سبب میشوند بیماران توجه خود را از محدودیتهای ناشی از درد به سمت فعالیتهای معنادار زندگی سوق دهند و حضور فعالتر و غنیتری در محیط زندگی و اجتماع داشته باشند.
دکتر شیخ در تشریح رویکردهای کلیدی روانشناختی در مدیریت درد گفت: درمان شناختی ـ رفتاری (CBT) یکی از ابزارهای کارآمد برای اصلاح افکار منفی است؛ افکاری که درد را بزرگنمایی میکنند و در عین حال قابل تغییر هستند. در این روش، بیماران میآموزند باورهای محدودکننده را با افکار سازنده جایگزین کنند و همزمان با افزایش تدریجی فعالیتها، عملکرد خود را بهبود بخشند.
وی ذهنآگاهی را از دیگر رویکردهای مؤثر در این زمینه دانست و اظهار کرد: ذهنآگاهی، هنر مواجهه بدون قضاوت با لحظه حاضر است. تمرینات ذهنآگاهی به بیمار کمک میکند درد را با مقاومت کمتر تجربه کند، هیجانات منفی را مدیریت کرده و در میانه فشار ناشی از درد، به آرامش درونی دست یابد.
مسئول واحد سلامت روان بیمارستان دکتر شریعتی همچنین به درمان پذیرش و تعهد (ACT) اشاره کرد و گفت: این رویکرد، بیمار را تشویق میکند درد را بپذیرد اما تسلیم آن نشود. ACT افراد را به سمت حرکت در مسیر ارزشهای شخصی هدایت میکند و آنان را از چرخه درگیری دائمی با درد رها میسازد.
وی همچنین از تکنیکهای آرامسازی همچون تنفس عمیق، آرامسازی پیشرونده عضلانی و تصویرسازی ذهنی بهعنوان روشهایی مؤثر برای کاهش تنش جسمی و روانی یاد کرد و افزود: این تمرینات، بستری برای آرام شدن ذهن و کاهش غیرمستقیم درد فراهم میکنند.
دکتر شیخ با تأکید بر ضرورت همافزایی اعضای تیم درمان شامل پزشک، روانشناس و فیزیوتراپیست تصریح کرد: درمان مؤثر زمانی حاصل میشود که نگاه بینرشتهای در فرآیند درمان شکل گیرد. همچنین طراحی مداخلات درمانی متناسب با ویژگیهای فردی هر بیمار ضروری است، زیرا هر بیمار دنیای مخصوص به خود را دارد و برنامه درمانی او نیز باید منحصر به فرد باشد.
وی توانمندسازی بیماران را از مهمترین اصول مدیریت درد دانست و اظهار کرد: بیمار باید آگاه و مجهز باشد تا بتواند در مسیر کنترل درد، نقشی فعال و مؤثر ایفا کند.مسئول واحد سلامت روان بیمارستان دکتر شریعتی در پایان خاطرنشان کرد: ادغام رویکردهای روانشناختی با درمانهای پزشکی تنها ابزاری برای کاهش درد نیست، بلکه میتواند مسیر زندگی بیماران را روشنتر کند و آنان را در عبور از سایههای درد و رسیدن به زندگی فعالتر، معنادارتر و شادتر همراهی کند.
