عضو هیأت علمی گروه چشمپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ممنوعیت استفاده از موبایل در کودکان زیر هشت سال و محدودیت یک تا دو ساعت برای سنین ۸ تا ۱۶ سال، رعایت قانون ۲۰-۲۰-۲۰، افزایش پلکزدن و اصلاح وضعیت نشستن را از راهکارهای اصلی کاهش خطر نزدیکبینی، خشکی چشم و عوارض اسکلتی ناشی از مصرف طولانیمدت صفحات دیجیتال عنوان کرد.
دکتر محمد اعتضاد رضوی در گفتوگو با وبدا با اشاره به اثرات مخرب استفاده طولانی از صفحات دیجیتال گفت: ارگانی که بیش از همه درگیر این مسئله میشود، چشم است و در عین حال سایر اندامها نیز ممکن است در اثر نگاه مداوم به صفحه دچار مشکل شوند.
وی با بیان اینکه مدتزمان خیره شدن به صفحه تلفن همراه، لپتاپ، تبلت و تلویزیون دیجیتال باید محدود شود، تصریح کرد: در علم چشمپزشکی، موضوعی به نام «زمان نگاه به صفحه دیجیتال» (Digital Screen Time) مطرح است که از نظر سلامت بینایی، بهویژه در سنین پایین و دوره رشد سیستم بینایی اهمیت ویژهای دارد. سازمانها و انجمنهای علمی معتبر، نگاه کردن به صفحه موبایل را برای کودکان زیر ۸ سال ممنوع و برای سنین ۸ تا ۱۶ سال حداکثر ۱ تا ۲ ساعت در روز توصیه میکنند.
دکتر اعتضاد رضوی افزود: نگاه طولانیمدت به صفحه نزدیک، باعث فعال ماندن عضلات تطابق چشم میشود و این تثبیت تطابق، در طول زمان منجر به افزایش نزدیکبینی (میوپیا) میگردد. پژوهشهای علمی نشان داده است که استفاده زیاد از موبایل و کامپیوتر رشد نزدیکبینی را تسریع میکند. بنابراین، بهویژه در کودکان باید محدودیت زمانی استفاده از صفحات دیجیتال رعایت شود. موبایل، بهدلیل کوچک بودن صفحه، این تطابق را بیشتر تحریک میکند و خطرات بیشتری دارد.
وی با اشاره به سایر عوارض چشمی گفت: یکی از مشکلات شایع، خستگی و خشکی چشم در اثر خیره شدن طولانیمدت به صفحه است که بهعنوان «سندروم نگاه به کامپیوتر» (Computer Vision Syndrome) شناخته میشود. برای پیشگیری از این پدیده، قانون معروف ۲۰-۲۰-۲۰ توصیه میشود؛ یعنی هر ۲۰ دقیقه، فرد باید بهمدت ۲۰ ثانیه به نقطهای در فاصله حدود ۶ متری (۲۰ فوت) نگاه کند تا چشمها استراحت کنند.
دکتر اعتضاد رضوی ادامه داد: هنگام استفاده از موبایل یا کامپیوتر، افزایش تعداد پلکزدن ضروری است؛ زیرا تمرکز زیاد ممکن است باعث کاهش دفعات پلکزدن شود که منجر به خشکی چشم، سوزش و کاهش اکسیژنرسانی به قرنیه میگردد. بهطور طبیعی، فرد باید حدود ۱۵ تا ۱۶ بار در دقیقه پلک بزند تا اشک سطح قرنیه را پوشش دهد.
وی درباره عوارض جسمی استفاده ناصحیح از دستگاهها افزود: پوزیشن نامناسب بدن هنگام کار با موبایل، بهویژه زمانی که سر به سمت پایین قرار میگیرد، فشار زیادی به مهرههای گردن وارد میکند. استفاده طولانیمدت از وضعیتهای غیراستاندارد موجب آسیب به ستون فقرات، گردن و کمر میشود.
عضو هیأت علمی گروه چشمپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: در کودکان، بهدلیل انعطاف سیستم بینایی، نگاه طولانیمدت به موبایل ممکن است موجب اختلال در دید دوچشمی (فیوژن) و بروز انحراف چشم شود. گاهی کودکی که ساعتها با موبایل کار میکند، بهطور ناگهانی دچار انحراف میشود؛ این پدیده یکی از جدیترین و سختترین عوارض مصرف طولانیمدت موبایل است.
