متخصص زنان و زایمان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ساختار لگن در زنان گفت: ضعف عضلات کف لگن میتواند باعث جابهجایی اندامهایی مانند رحم، مثانه و روده شود و زمینه بروز افتادگی اندامهای لگنی را فراهم کند.
دکتر ریحانه سادات حسینی در گفتوگو با وب دا اظهار کرد: لگن بانوان از مجموعهای از استخوانها، عضلات و بافتهای نرم تشکیل شده است و اندامهایی مانند رحم، روده بزرگ، مثانه و مجرای ادرار در مجاورت یکدیگر قرار دارند و توسط عضلات کف لگن در موقعیت طبیعی خود نگه داشته میشوند.
وی افزود: زمانی که عضلات کف لگن دچار ضعف شوند، این اندامها ممکن است به سمت کانال زایمان جابهجا شوند و در نتیجه افتادگی رحم، مثانه یا روده رخ دهد. این وضعیت علاوه بر تغییر در محل قرارگیری اندامها، میتواند با عوارض دیگری نیز همراه باشد و در برخی موارد نیاز به اصلاح ساختار آناتومیک و درمانهای تخصصی دارد.
این متخصص زنان و زایمان ادامه داد: افتادگی اندامهای لگنی در همه موارد با علائم واضح همراه نیست. گاهی زنان برای انجام معاینات دورهای مانند پاپاسمیر مراجعه میکنند و در جریان معاینه مشخص میشود که درجاتی از افتادگی رحم یا مثانه دارند.
وی خاطرنشان کرد: در تصمیمگیری برای درمان، مهمترین مسئله میزان تأثیر افتادگی بر کیفیت زندگی فرد است، زیرا شدت علائم و میزان اختلال در زندگی روزمره در انتخاب نوع درمان نقش تعیینکننده دارد.
دکتر حسینی درباره عوامل مؤثر در بروز این مشکل گفت: افزایش سن، بارداری و زایمان اعم از طبیعی یا سزارین از مهمترین عوامل بروز افتادگی اندامهای لگنی هستند. علاوه بر این، بلند کردن مکرر اجسام سنگین، یبوست مزمن، سرفههای شدید و طولانیمدت ناشی از بیماریهای تنفسی، زور زدن مداوم هنگام دفع و برخی بیماریهای زمینهای نیز میتوانند خطر ابتلا به این عارضه را افزایش دهند.
وی درباره علائم این عارضه افزود: احساس خروج یا برجستگی توده از واژن، اختلال در دفع ادرار، بیاختیاری ادراری، مشکل در دفع مدفوع یا بیاختیاری مدفوع از جمله علائم شایع افتادگی اندامهای لگنی است. همچنین برخی زنان احساس شلی در کانال زایمان دارند که میتواند بر کیفیت زندگی زناشویی نیز تأثیر بگذارد.
این متخصص زنان و زایمان درباره درجهبندی این عارضه توضیح داد: در منابع علمی، افتادگی اندامهای لگنی معمولاً در چند سطح یا درجه طبقهبندی میشود که بر اساس میزان جابهجایی اندامها تعیین شده و در انتخاب روش درمانی نقش دارد.
دکتر حسینی با اشاره به روشهای درمانی گفت: درمان این مشکل بسته به شدت افتادگی و علائم بیمار متفاوت است. در مراحل خفیف، اصلاح سبک زندگی، کاهش فشار بر عضلات لگن، درمان یبوست و انجام تمرینات تقویت عضلات کف لگن مانند تمرینات کگل توصیه میشود.
وی ادامه داد: در برخی بیماران ممکن است از وسایل حمایتی مانند «پساری» که داخل واژن قرار میگیرد برای نگهداری اندامها استفاده شود. در موارد شدیدتر که علائم قابل توجهی ایجاد کرده و کیفیت زندگی بیمار را مختل کرده باشد، جراحی برای ترمیم و اصلاح ساختار لگن انجام میشود.این متخصص زنان و زایمان در پایان تأکید کرد: تشخیص بهموقع و مراجعه به پزشک میتواند از پیشرفت افتادگی اندامهای لگنی جلوگیری کند و با درمان مناسب، کیفیت زندگی بیماران به میزان قابل توجهی بهبود یابد.
