عضو هیأت علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به پیامدهای جبرانناپذیر افزایش سن والدین بر سلامت نوزادان و مادران، تأکید کرد که عبور از مرزهای سنی بیولوژیک میتواند شانس داشتن فرزندی سالم را بهشدت تحتتأثیر قرار دهد.
دکتر کبری میرزاخانی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه تأخیر در فرزندآوری به یک معضل سلامت عمومی تبدیل شده است، اظهار کرد: کمالگرایی اجتماعی و اولویت دادن به پیشرفتهای تحصیلی و مالی بر تشکیل خانواده، باعث شده است بسیاری از زوجین زمان طلایی و پنجره باروری خود را که با سرعت در حال بسته شدن است، نادیده بگیرند.
۳۲ سالگی؛ آغاز شیب تند کاهش باروری در زنان
وی با تبیین دقیق مرزهای سنی برای زنان تصریح کرد: تحقیقات علمی نشان میدهد باروری زنان از ۳۲ سالگی شروع به کاهش کرده و پس از ۳۷ سالگی با شتابی بسیار زیاد افت میکند. زنانی که فرزندآوری را به دهه چهارم زندگی موکول میکنند، نه تنها با خطر ناباروری اولیه و ثانویه روبرو هستند، بلکه دچار چالشهایی نظیر پیری آندومتر، کاهش ذخیره تخمدانی و افزایش سقطهای خودبهخودی ناشی از اختلالات کروموزومی میشوند.
تهدید سلامت مادر و نوزاد در بارداریهای بالای ۳۵ سال
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به عوارض جدی بارداری در سنین بالا اشاره کرد و گفت: بارداری پس از ۳۵ سالگی با ریسک بالای زایمان زودرس، وزن کم نوزاد، مردهزایی و نقایص مادرزادی قلبی همراه است. همچنین مادران در این سنین با خطر فزاینده دیابت بارداری، مسمومیت حاملگی (پرهاکلامپسی) و افزایش احتمال مداخلات جراحی و سزارین مواجه هستند.
نقش کلیدی پدران؛ سن بالا و خطر بیماریهای عصبی-رشدی در فرزندان
دکتر میرزاخانی با اصلاح این باور غلط که سن تنها برای زنان محدودیت ایجاد میکند، خاطرنشان کرد: کیفیت اسپرم در مردان پس از ۴۰ سالگی افت کرده و از ۴۵ سالگی آسیبهای آن کاملاً آشکار میشود. نقص در سیستم ترمیم DNA اسپرم در مردان مسن، خطر بروز بیماریهای جدی نظیر اوتیسم، اسکیزوفرنی، صرع و نقایص قلبی را در فرزندان بهطور معناداری افزایش میدهد.
وی افزود: در مردان بالای ۴۵ سال، علاوه بر کاهش شانس تولد زنده، خطر جهشهای ژنتیکی خودبهخودی و سقط جنین نیز بهشدت بالا میرود.
فرمول خطر؛ اثر تجمعی سن والدین
این متخصص مامایی بر خطر مضاعف در زوجینی که هر دو سن بالایی دارند تأکید کرد و گفت: اگر هم مادر (بالای ۳۵ سال) و هم پدر (بالای ۴۰ سال) در سنین بالا اقدام به بارداری کنند، خطر عوارض بارداری و بیماریهای جنین به صورت «تجمعی و تشدیدکننده» عمل میکند؛ به این معنا که مخاطرات بسیار فراتر از زمانی است که تنها یکی از والدین سن بالایی داشته باشد.
نقش حیاتی ماماها در آگاهسازی جامعه
دکتر میرزاخانی در پایان، نقش ماماها و مشاورین مامایی را در اصلاح این روند حیاتی دانست و یادآور شد: وظیفه کادر درمان و مشاوران این است که با اطلاعرسانی صحیح، زوجین را نسبت به زمان طلایی باروری آگاه کنند. انتخاب زمان مناسب برای فرزندآوری، اصلیترین تضمین برای سلامت نسل آینده و ارتقای شاخصهای سلامت جامعه است.
