پایگاه خبری وبدا

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت بازطراحی آموزش پزشکی متناسب با نیازهای آینده نظام سلامت گفت: فراگیران امروز، خدمتگزاران سلامت در دهه‌های آینده هستند و آموزش آنان باید از هم‌اکنون با درنظرگرفتن تحولات فناوری، هوش مصنوعی، تغییر الگوی بیماری‌ها و پیچیدگی‌های اجتماعی و اخلاقی طراحی شود.

به گزارش وبدا، دکتر علیرضا گلشن در پنل تخصصی «آموزش پزشکی آینده‌نگر؛ انطباق خلاقانه با تغییرات» که هم‌زمان با رویداد علمی بررسی دستاوردهای کنفرانس بین‌المللی آموزش علوم پزشکی AMEE 2026 برگزار شد، با اشاره به اهمیت این رویداد جهانی در تبادل تجربه، ارائه نوآوری‌های آموزشی و توانمندسازی فعالان آموزش علوم پزشکی، اظهار کرد: آموزشگر امروز دیگر صرفاً انتقال‌دهنده دانش نیست، بلکه باید تسهیلگر یادگیری، طراح محیط آموزشی، الگوی حرفه‌ای و دریافت‌کننده و ارائه‌دهنده بازخورد باشد و در صورت نیاز، در مسیر تحول نظام سلامت نیز نقش‌آفرینی کند.

وی با تأکید بر ضرورت عبور از آموزش سنتی و حرکت به سمت آموزش مبتنی بر شایستگی افزود: هدف نهایی آموزش آن است که فراگیر بتواند وظایف حرفه‌ای خود را به‌صورت ایمن، مستقل و قابل اعتماد انجام دهد؛ بنابراین ارزیابی‌ها نیز باید از سنجش صرف دانش فاصله گرفته و در محیط واقعی و بر اساس شایستگی‌های مورد نیاز حرفه انجام شوند.

آموزش امروز برای پزشکی فردا

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با طرح این پرسش که «آیا آموزش‌های امروز ما برای آینده طراحی شده‌اند؟» تصریح کرد: ما در حال تربیت افرادی هستیم که در سال‌های آینده وارد عرصه خدمت می‌شوند؛ بنابراین نمی‌توان برنامه‌های آموزشی را صرفاً بر اساس نیازهای امروز طراحی کرد. باید از هم‌اکنون تغییرات محیط آینده علوم پزشکی و نیازهای پیش‌روی نظام سلامت را شناسایی و در برنامه‌ریزی‌های آموزشی لحاظ کنیم.

دکتر گلشن، هوش مصنوعی را یکی از مهم‌ترین پیشران‌های تحول در آینده پزشکی دانست و گفت: سرعت پیشرفت در این حوزه به اندازه‌ای بالاست که حتی دانش و روش‌های مورد استفاده در یک سال گذشته ممکن است به سرعت نیازمند بازنگری شوند. از این رو، کشور باید با تکیه بر داده‌های بومی و تقویت توانمندی‌های علمی و فنی، زمینه بهره‌گیری مؤثرتر از هوش مصنوعی در پزشکی را فراهم کند.

وی همچنین بر ضرورت همگامی آموزش با توسعه فناوری‌های نوین تأکید کرد و افزود: صرف ورود تجهیزات پیشرفته به مراکز آموزشی، بدون پیش‌بینی آموزش و شبیه‌سازی، رویکرد کاملی نیست. دانشجو نباید برای یادگیری فناوری‌های جدید، نخستین تجربه خود را بر بالین بیمار و از طریق آزمون و خطا به دست آورد؛ شبیه‌سازهای آموزشی می‌توانند با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر، امکان تمرین ایمن و مؤثر را فراهم کنند.

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه فناوری‌هایی همچون واقعیت افزوده، شبیه‌سازهای آموزشی، پزشکی از راه دور و جراحی از راه دور دیگر مفاهیمی مربوط به آینده دور نیستند، خاطرنشان کرد: این فناوری‌ها از هم‌اکنون در حال ورود به عرصه سلامت هستند و باید جایگاه آنها در برنامه‌های آموزش علوم پزشکی به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.

تربیت پزشکانی با «تخصص سازگارشونده»

دکتر گلشن تغییر بار بیماری‌های مزمن، سالمندی جمعیت، تغییرات اقلیمی، مقاومت‌های میکروبی، بیماری‌های نوظهور و پیچیده‌تر شدن مسائل اخلاقی و اجتماعی را از دیگر عوامل اثرگذار بر آینده آموزش پزشکی برشمرد و گفت: مواجهه با چنین شرایطی نیازمند تربیت نیروهایی است که علاوه بر دانش تخصصی، از توان «تخصص سازگارشونده» (Adaptive Expertise) برخوردار باشند؛ یعنی بتوانند دانش و مهارت‌های خود را متناسب با شرایط جدید و مسائل پیش‌بینی‌نشده به کار گیرند و برای مسائل نوظهور راه‌حل پیدا کنند.

وی در ادامه، گروه‌های آموزشی را ستون اصلی نظام آموزش دانشگاه دانست و اظهار کرد: مدیران گروه باید شناخت دقیقی از وضعیت موجود داشته باشند، شکاف میان شرایط فعلی و وضعیت مطلوب را تحلیل کنند، جایگاه گروه خود را در سطح ملی و بین‌المللی بسنجند و برای دستیابی به اهداف مشخص و بلندمدت برنامه‌ریزی کنند.

از مدیریت حضور به مدیریت سرمایه انسانی

معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت تغییر رویکرد مدیریتی در دانشگاه تأکید کرد و گفت: باید از مدیریت مبتنی بر حضور فیزیکی به سمت مدیریت سرمایه انسانی حرکت کنیم؛ چراکه حضور فیزیکی لزوماً به معنای حضور مؤثر نیست.

دکتر گلشن افزود: ارزش‌آفرینی، تعلق سازمانی، مسئولیت‌پذیری و مشارکت واقعی اعضای هیئت علمی و کارکنان باید بیش از شاخص‌های صرف حضور مورد توجه قرار گیرد و دانشگاه آینده، بیش از هر زمان دیگری به سرمایه انسانی توانمند، خلاق و متعهد نیاز خواهد داشت.

این پنل تخصصی با حضور دکتر ملیحه دادگرمقدم، دکتر نازیلا زرقی، دکتر محسن صابرمقدم و دکتر اکرم مقدسی برگزار شد و در آن، ابعاد مختلف آموزش پزشکی آینده‌نگر، پیش‌بینی پیشران‌های تحول، شناسایی توانمندی‌های مورد نیاز پزشکان عمومی در سال‌های آینده و شیوه مواجهه با پیچیدگی‌های فزاینده نظام سلامت مورد بررسی قرار گرفت.

مشاهده سخنرانی کامل دکتر علیرضا گلشن در این نشست تخصصی:مشاهده ویدئوی سخنرانی در آپارات