در گفتوگوی اختصاصی وبدا با دانشجوی برگزیده دانشگاه علوم پزشکی مشهد مطرح شد؛
از طراحی سامانههای سلامت تا «نوبل ایرانی»؛ کیفیت داده، حلقه گمشده تحول دیجیتال سلامت
سیده فاطمه موسوی بایگی، دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت اطلاعات سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد و از برگزیدگان شصتوچهارمین دوره جایزه ملی البرز، مسیر علمی خود را با تلفیق دغدغههای اجتماعی، فناوری و پژوهش آغاز کرده و امروز تمرکز اصلی خود را بر بهرهگیری از هوش مصنوعی برای ارتقای کیفیت دادههای سلامت قرار داده است؛ مسیری که تاکنون به انتشار بیش از ۷۰ مقاله علمی، توسعه هشت محصول فناورانه و کسب عناوین متعدد علمی و پژوهشی انجامیده است.
سیده فاطمه موسوی بایگی در گفتوگوی اختصاصی با وبدا، با اشاره به مسیر تحصیلی خود اظهار کرد: تحصیلاتم را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه دادهام و از سالهای ابتدایی تحصیل، علاقهمندی اصلی من فعالیت در حوزه مدیریت اطلاعات سلامت، فناوریهای نوین و استفاده از ظرفیت دادهها برای حل مسائل واقعی نظام سلامت بوده است.
وی افزود: کسب عنوان دانشجوی برگزیده کشوری در شصتوچهارمین دوره جایزه ملی البرز را لطف خداوند و حاصل مجموعهای از تلاشها، هدفگذاریها، حمایتها و همراهیهای ارزشمند استادان و خانواده میدانم.
آغاز مسیر از فناوری سلامت
این دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت اطلاعات سلامت با اشاره به آغاز فعالیتهای پژوهشی و فناورانه خود گفت: مسیر من از دوره کارشناسی آغاز شد؛ زمانی که با توجه به علاقهمندی به فناوری سلامت، فعالیت در زمینه طراحی و توسعه اپلیکیشنها و راهکارهای دیجیتال برای آموزش، ارتقای سواد سلامت و بهبود ارتباط میان بیماران و نظام سلامت را شروع کردم.
موسوی بایگی ادامه داد: این تجربهها به من نشان داد که فناوری زمانی ارزشمند است که بتواند به یک مسئله واقعی پاسخ دهد و در نهایت کیفیت خدمات، تجربه بیمار یا فرآیند تصمیمگیری در نظام سلامت را بهبود ببخشد.
رجیستریهای سلامت؛ از جمعآوری داده تا تصمیمسازی
وی درباره فعالیتهای خود در دوره کارشناسی ارشد اظهار کرد: پایاننامهام در این مقطع با موضوع طراحی و راهاندازی رجیستری توانبخشی سرپایی انجام شد. رجیستریهای سلامت نقش مهمی در جمعآوری، سازماندهی و تحلیل دادههای بیماران دارند و میتوانند بستر مناسبی برای تصمیمگیری دقیقتر در نظام سلامت فراهم کنند.
این پژوهشگر افزود: پس از آن، با همراهی و راهنمایی دکتر خلیل کیمیافر در راهاندازی چندین رجیستری دیگر مشارکت داشتم و در ادامه نیز در طراحی و توسعه مجموعهای از سیستمها و محصولات فناورانه در حوزه سلامت دیجیتال، آموزش سلامت، مدیریت بیماریها و حمایت از بیماران فعالیت کردم.
کیفیت داده؛ حلقه گمشده تحول دیجیتال سلامت
موسوی بایگی، تجربه کار با سامانهها و رجیستریهای سلامت را نقطه عطفی در مسیر پژوهشی خود دانست و گفت: توسعه این سامانهها یک چالش اساسی را برای من آشکار کرد و آن اینکه در مسیر تحول دیجیتال سلامت، مسئله فقط ایجاد سامانه یا جمعآوری داده نیست؛ بلکه کیفیت دادهها مهمترین حلقه زنجیره ارزش اطلاعات سلامت است.
وی افزود: دادههای ناقص، نادقیق یا غیرقابل اعتماد میتوانند اثربخشی حتی پیشرفتهترین فناوریها را کاهش دهند و بر تصمیمگیریهای بالینی، مدیریتی و سیاستگذاری تأثیر منفی بگذارند. همین تجربه باعث شد دغدغه پژوهشی من به سمت حل مسئله بنیادیتر ارتقای کیفیت دادههای سلامت هدایت شود.
هوش مصنوعی در خدمت دادههای سلامت
این دانشجوی دکترای تخصصی درباره موضوع پژوهش فعلی خود اظهار کرد: از ۳۰ شهریور ۱۴۰۴، پژوهش رساله دکتری خود را با عنوان «طراحی و ارزیابی چارچوب مبتنی بر هوش مصنوعی برای بهبود کیفیت دادهها در سیستمهای ثبت بیماریها و پیامدهای سلامت» آغاز کردهام.
موسوی بایگی ادامه داد: هدف این پژوهش، طراحی و ارزیابی چارچوبی مبتنی بر هوش مصنوعی برای پایش، کنترل و بهبود کیفیت دادهها در سیستمهای ثبت بیماری است و چشمانداز نهایی آن، طراحی یک پلتفرم هوشمند مدیریت کیفیت دادههاست که بتواند به عنوان یک زیرساخت در رجیستریهای سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید کرد: نگاه من در این مسیر، حرکت از تولید صرف داده به سمت تولید اطلاعات باکیفیت و قابل اعتماد برای تصمیمسازی در نظام سلامت است.
فناوری زمانی ارزشمند است که به نیاز واقعی پاسخ دهد
این پژوهشگر برگزیده درباره محصولات فناورانه خود گفت: هدفم از فعالیت فناورانه، صرفاً تولید یک محصول نیست؛ بلکه تلاش میکنم دانش و پژوهش را به راهکارهایی تبدیل کنم که بتوانند کیفیت خدمات سلامت، تجربه بیماران و فرآیند تصمیمگیری در نظام سلامت را بهبود دهند.
وی افزود: از جمله این فعالیتها میتوان به طراحی سامانه هوشمند تصمیمیار هزینه ـ اثربخشی درمانی اشاره کرد که به عنوان ایده برتر در جشنواره بهبود کیفیت مراکز درمانی خراسان رضوی در سال ۱۴۰۳ انتخاب شد. همچنین اپلیکیشن و سامانه «گفتار نوین» نیز در رویداد ایدهپروری و کارآفرینی دانشکده علوم پیراپزشکی و توانبخشی مورد تقدیر قرار گرفت.
کارنامهای از بیش از ۷۰ مقاله تا هشت محصول فناورانه
موسوی بایگی با اشاره به بخشی از دستاوردهای علمی خود اظهار کرد: کسب رتبه یک آزمون دکترای تخصصی کشور، عضویت در دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه در سه مقطع، انتشار بیش از ۷۰ مقاله علمی در نشریات معتبر ملی و بینالمللی، توسعه هشت محصول فناورانه و کسب شاخص اچ ۱۵ در پایگاه استنادی اسکوپوس، از مهمترین دستاوردهای علمی من بوده است.
وی ادامه داد: کسب عنوان پژوهشگر برتر کشوری در حوزه پژوهش در آموزش، صاحب فرآیند برتر کشوری در هجدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری، دانشجوی نمونه و پژوهشگر برتر دانشگاه در سه سال متوالی، رتبه اول کشوری رشته هوش مصنوعی در جشنواره قرآن و عترت و برگزیده طرحهای بنیاد ملی نخبگان، از دیگر افتخارات این مسیر است.
این دانشجوی برگزیده دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین گفت: در پنجمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشجویی دانشکدههای علوم پزشکی کشور نیز عنوان پژوهشگر برتر را کسب کردم و در سیامین جشنواره قرآن و عترت دانشگاههای علوم پزشکی نیز موفق به کسب دو رتبه اول کشوری در رشتههای طراحی اپلیکیشن و مقالهنویسی شدم.
پشتوانه موفقیت؛ استادان، خانواده و امید
موسوی بایگی بخش مهمی از موفقیتهای خود را حاصل حمایت و هدایت استادان و خانواده دانست و اظهار کرد: از دکتر خلیل کیمیافر که از ابتدای مسیر پژوهشی، بهویژه در حوزه رجیستریهای سلامت و فعالیتهای فناورانه، همراه و راهنمای من بودند و همچنین از دکتر معصومه سرباز که با حمایت و راهنماییهای علمی در مسیر تحصیلی و پژوهشی همراه من بودند، صمیمانه قدردانی میکنم.
وی افزود: همسرم نیز همواره همراه و پشتیبان من بودهاند و مادرم با حمایتهای خود، بهویژه در نگهداری از فرزندم، شرایط ادامه مسیر علمی را برایم فراهم کردند. مدیریت همزمان تحصیل، پژوهش و مسئولیتهای خانوادگی نیازمند برنامهریزی، اولویتبندی و استمرار بود.
این پژوهشگر جوان خاطرنشان کرد: همیشه این باور را همراه خود داشتهام که خداوند ظرفیت رشد و موفقیت را در وجود انسان قرار داده است و انسان باید این تواناییها را بشناسد و برای شکوفا کردن آنها تلاش کند.
پیام یک پژوهشگر جوان به نسل آینده
موسوی بایگی در پایان با دعوت جوانان به تلاش و امید گفت: مسیر موفقیت، مسیری تدریجی و حاصل استمرار است. اگر انسان هدف خود را بشناسد، برای رسیدن به آن برنامهریزی کند و در مسیر با وجود دشواریها ادامه دهد، میتواند ظرفیتهای خود را به فرصت تبدیل کند.
وی در پایان این بیت را تقدیم کرد:
گر در طلب گوهر کانی، کانیگر در هوس لقمه نانی، نانیاین نکته رمز اگر بدانی، دانیهر چیز که در جستن آنی، آنی
درج نظر