پایگاه خبری وبدا

رئیس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح آثار احتمالی پدیده ال‌نینو بر الگوهای دما و بارش، بر ضرورت پایش مستمر شرایط جوی، حفاظت از منابع آب و آمادگی در برابر مخاطرات طبیعی و پیامدهای بهداشتی ناشی از تغییرات آب‌وهوایی تأکید کرد.

دکتر محمدرضا جویا در گفتگو با وب دا با اشاره به اهمیت شناخت پدیده‌های اقلیمی و پیامدهای احتمالی آن‌ها اظهار کرد: ال‌نینو پدیده‌ای طبیعی در سامانه اقیانوسی ـ جوی است که با افزایش غیرمعمول دمای سطح آب در بخش‌هایی از اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد. این تغییر دما می‌تواند بر گردش عمومی جو اثر بگذارد و الگوهای دما و بارش را در مناطق مختلف جهان تغییر دهد.

وی افزود: آثار ال‌نینو در همه مناطق و دوره‌های زمانی یکسان نیست؛ به‌گونه‌ای که ممکن است در برخی مناطق با افزایش دما و تشدید موج‌های گرما، در برخی دیگر با کاهش یا بی‌نظمی بارش و در شرایطی نیز با افزایش بارش‌های کوتاه‌مدت و شدید همراه باشد. بنابراین، وقوع این پدیده به معنای تجربه یک وضعیت آب‌وهوایی مشخص در همه مناطق نیست.

ال‌نینو؛ عامل احتمالی تغییر در الگوی مخاطرات طبیعی

رئیس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: تغییرات الگوهای دما و بارش می‌تواند در شرایط مختلف زمینه‌ساز یا تشدیدکننده برخی مخاطرات طبیعی و محیطی، از جمله بارش‌های شدید، سیلاب، آب‌گرفتگی، رانش زمین و فرسایش خاک باشد. همچنین افزایش دما و خشکی پوشش گیاهی ممکن است احتمال آتش‌سوزی، گردوغبار و تشدید آلودگی هوا را افزایش دهد.

دکتر جویا با تأکید بر اینکه ال‌نینو به معنای وقوع قطعی یک حادثه یا پایان خشکسالی در یک منطقه نیست، تصریح کرد: نمی‌توان صرفاً بر اساس شکل‌گیری این پدیده، درباره افزایش یا کاهش قطعی بارش، پایان خشکسالی یا وقوع سیل در یک منطقه اظهارنظر کرد. ارزیابی شرایط هر منطقه باید بر پایه پیش‌بینی‌های به‌روز و منطقه‌ای هواشناسی و سایر داده‌های مرتبط انجام شود.

تغییرات آب‌وهوایی و پیامدهای آن برای منابع آب و سلامت

وی با اشاره به ارتباط تغییرات آب‌وهوایی با کیفیت منابع آب و سلامت انسان بیان کرد: بارش‌های شدید ممکن است موجب ورود رواناب‌های آلوده شهری، کشاورزی و صنعتی به رودخانه‌ها، مخازن و منابع آب شوند و پیامدهایی مانند افزایش کدورت، آلودگی میکروبی، انتقال برخی مواد شیمیایی و کاهش کیفیت منابع آب را به دنبال داشته باشند. از سوی دیگر، افزایش دما و خشکی نیز می‌تواند تنش گرمایی را تشدید کرده و دسترسی به منابع آب را با محدودیت مواجه کند.

رئیس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: تغییر شرایط محیطی می‌تواند پیامدهایی در حوزه سلامت به همراه داشته باشد؛ از جمله افزایش تنش گرمایی، تغییر کیفیت آب و غذا و فراهم شدن شرایط مناسب‌تر برای انتقال برخی بیماری‌های مرتبط با آب و افزایش ناقلان بیماری در مناطق مستعد.

آمادگی و پایش مستمر؛ دو اولویت برای کاهش خطر

دکتر جویا با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی متناسب با طیف مختلف مخاطرات احتمالی گفت: آمادگی برای مواجهه با شرایطی مانند گرمای شدید، کم‌بارشی، بارش‌های حدی، سیلاب و آب‌گرفتگی باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین لازم است وضعیت نقاط و تأسیسات حساس و زیرساخت‌های در معرض خطر به‌صورت مستمر ارزیابی شود.

وی خاطرنشان کرد: در شرایطی که احتمال تغییر الگوهای آب‌وهوایی مطرح است، پایش مستمر منابع آب، بررسی کیفیت آب پس از بارش‌های شدید، پیشگیری از ورود آلاینده‌ها به منابع آبی و آمادگی در برابر پیامدهای محیطی و بهداشتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط و بهره‌گیری از هشدارهای به‌روز هواشناسی نیز می‌تواند به تصمیم‌گیری مناسب‌تر و کاهش پیامدهای احتمالی کمک کند.

رئیس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: آگاهی‌رسانی درباره ال‌نینو با هدف ایجاد نگرانی در جامعه انجام نمی‌شود، بلکه شناخت بهتر این پدیده و پیامدهای احتمالی آن فرصتی برای افزایش آمادگی و ارتقای تاب‌آوری در برابر شرایط مختلف جوی و مخاطرات طبیعی است.

وی در پایان از مردم خواست پیش‌بینی‌های هواشناسی و هشدارهای مربوط به شرایط جوی را از منابع رسمی دنبال کنند و از بازنشر مطالبی که بدون پشتوانه علمی، وقوع قطعی حوادث یا تغییر مشخص در وضعیت بارش و خشکسالی را اعلام می‌کنند، بپرهیزند؛ چراکه آثار ال‌نینو در مناطق مختلف متفاوت است و تصمیم‌گیری باید بر مبنای پیش‌بینی‌های به‌روز و منطقه‌ای انجام شود.