پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: کودکی دوره‌ای منحصربه‌فرد از رشد و یادگیری است و توانایی کودک در بازی کردن، یادگیری، برقراری ارتباط، انجام فعالیت‌های روزمره و تعامل با دیگران، بخش مهمی از سلامت و کیفیت زندگی او به شمار می‌رود؛ از این رو کاردرمانی می‌تواند در ارتقای توانمندی و مشارکت کودکان دارای اختلالات رشدی و عملکردی نقش مؤثری داشته باشد.

دکتر امیری در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: کودک از طریق بازی، تعامل با خانواده و همسالان، حضور در مدرسه و انجام فعالیت‌های روزمره، مهارت‌های مختلف را می‌آموزد و به تدریج به استقلال دست پیدا می‌کند؛ اما برخی اختلالات رشدی مانند فلج مغزی، اوتیسم، تأخیر تکاملی، اختلالات یادگیری، مشکلات هماهنگی حرکتی و برخی بیماری‌های عصبی و ژنتیکی می‌توانند این مسیر را با چالش مواجه کنند.

وی افزود: در چنین شرایطی، کاردرمانی با هدف کمک به کودک برای دستیابی به حداکثر توانایی و مشارکت مؤثر در زندگی انجام می‌شود و برخلاف تصور رایج، تنها به تمرین‌های حرکتی یا رفع نواقص عملکردی محدود نیست.

عضو هیأت علمی گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: کاردرمانگر علاوه بر توجه به توانایی‌های جسمی و عملکردی کودک، فعالیت‌های معنادار زندگی یا همان «Occupation» را نیز مورد توجه قرار می‌دهد؛ فعالیت‌هایی مانند بازی، یادگیری، لباس پوشیدن، غذا خوردن، نوشتن، برقراری ارتباط و مشارکت در فعالیت‌های خانوادگی و اجتماعی.

دکتر امیری ادامه داد: هدف کاردرمانی صرفاً این نیست که کودک یک حرکت یا مهارت خاص را بهتر انجام دهد، بلکه مهم این است که این توانایی چگونه به مشارکت واقعی او در زندگی کمک می‌کند. برای نمونه، اگر کودکی در گرفتن مداد یا نوشتن مشکل داشته باشد، کاردرمانگر تنها قدرت دست یا نحوه گرفتن مداد را بررسی نمی‌کند، بلکه تأثیر این مشکل بر فعالیت‌های مدرسه، اعتمادبه‌نفس و مشارکت کودک در کلاس نیز مورد توجه قرار می‌گیرد و سپس متناسب با توانایی‌های فردی، محیط و فعالیت مورد نظر، برنامه مداخله‌ای طراحی می‌شود.

وی با تأکید بر نقش خانواده در فرآیند کاردرمانی کودکان گفت: خانواده بخش مهمی از فرآیند درمان است و آموزش والدین، فراهم کردن فرصت مشارکت کودک در فعالیت‌های روزمره و اصلاح برخی شرایط محیطی می‌تواند به انتقال و تثبیت مهارت‌های آموخته‌شده از محیط درمان به زندگی واقعی کمک کند.

عضو هیأت علمی گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، شناسایی و مداخله به‌موقع را از دیگر عوامل مهم در حمایت از رشد کودک دانست و افزود: سال‌های اولیه زندگی دوره‌ای پویا از رشد و یادگیری است و محیط و تجربه می‌توانند بر مسیر رشد کودک اثرگذار باشند؛ بنابراین والدین به عنوان نخستین حلقه شناسایی مشکلات رشدی، باید روند رشد کودک را با دقت دنبال کنند و در صورت مشاهده مشکلاتی در زمینه رشد حرکتی، ارتباطی، بازی، یادگیری یا استقلال، نسبت به آن بی‌تفاوت نباشند.

دکتر امیری خاطرنشان کرد: شناسایی زودهنگام مشکلات می‌تواند فرصت بیشتری برای حمایت از رشد و افزایش مشارکت کودک فراهم کند و مداخلات مناسب در سال‌های ابتدایی زندگی، زمینه استفاده بهتر از ظرفیت‌های رشدی کودک را فراهم می‌سازد.

وی در پایان تأکید کرد: نباید کودک را صرفاً بر اساس تشخیص یا محدودیت‌هایش تعریف کرد. هدف کاردرمانی این نیست که همه کودکان را شبیه یکدیگر کند، بلکه تلاش می‌شود هر کودک متناسب با توانایی‌ها و شرایط خود بتواند بازی کند، یاد بگیرد، ارتباط برقرار کند و در ابعاد مختلف زندگی مشارکت فعال داشته باشد.