پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و متخصص تغذیه بالینی با تأکید بر اهمیت تغذیه مناسب سالمندان گفت: کاهش فعالیت بدنی یا حتی بستری بودن سالمند به معنای کاهش شدید نیاز او به غذا نیست و تأمین انرژی، پروتئین و سایر مواد مغذی مورد نیاز بدن در این دوران اهمیت ویژه‌ای دارد.

دکتر محسن نعمتی در گفت‌وگو با وب‌دا، همزمان با هفته جهانی مراقبت از سالمندان اظهار کرد: بخش قابل توجهی از انرژی مورد نیاز بدن برای عملکرد اندام‌های حیاتی مانند مغز، قلب و کبد مصرف می‌شود و این نیاز حتی در سالمندانی که فعالیت فیزیکی محدودی دارند نیز همچنان وجود دارد.

وی افزود: حدود ۱۰ درصد انرژی نیز برای هضم و جذب غذا مصرف می‌شود و تفاوت اصلی سالمندان با سایر افراد بیشتر در میزان انرژی مورد نیاز برای فعالیت‌های فیزیکی است؛ بنابراین کاهش فعالیت بدنی می‌تواند نیاز انرژی را کاهش دهد، اما به معنای بی‌نیازی سالمند از تغذیه مناسب نیست.

متخصص تغذیه بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به شیوع بیماری‌های مزمن در سالمندان خاطرنشان کرد: ابتلا به بیماری‌هایی مانند فشارخون، چربی خون، دیابت، سکته مغزی یا سرطان ممکن است نیازمند تنظیم اختصاصی رژیم غذایی باشد و در این شرایط، برنامه تغذیه‌ای باید متناسب با وضعیت بیماری و با نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود.

سلامت دهان و دندان؛ شرط مهم برای دریافت کافی مواد غذایی

نعمتی با تأکید بر نقش وضعیت دهان و دندان در تغذیه سالمندان گفت: یکی از نخستین مواردی که در مراقبت تغذیه‌ای از سالمند باید مورد توجه قرار گیرد، اطمینان از توانایی او برای جویدن و خوردن مناسب غذاست.

وی ادامه داد: سالمندان ممکن است از دندان طبیعی، مصنوعی، ایمپلنت یا دندان‌های ترمیم‌شده استفاده کنند؛ اما مهم این است که وضعیت دندان‌ها به‌گونه‌ای باشد که فرد بتواند غذا را به‌درستی بجود و مصرف کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: نداشتن دندان یا نامناسب بودن دندان مصنوعی و شل شدن آن به دنبال برخی بیماری‌ها می‌تواند توانایی جویدن و در نتیجه دریافت غذایی سالمند را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

وی افزود: کاهش دریافت غذا می‌تواند به کاهش وزن و به دنبال آن کاهش توده عضلانی منجر شود؛ موضوعی که در سالمندان اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا بخشی از کاهش توده عضلانی ممکن است به‌سادگی قابل جبران نباشد و در موارد شدید، سلامت عمومی و وضعیت حیاتی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

رژیم مایع و نیمه‌مایع؛ راهکاری موقت برای سالمندان ناتوان از جویدن

نعمتی درباره سالمندانی که به دلیل مشکلات دندانی، سکته مغزی یا برخی بیماری‌ها قادر به جویدن غذا نیستند، اظهار کرد: در این شرایط می‌توان با نظر متخصص تغذیه، رژیم‌های نیمه‌نرم، نیمه‌مایع یا مایع را برای تأمین نیازهای غذایی فرد طراحی کرد.

وی تأکید کرد: این رژیم‌ها باید تا حد امکان موقتی باشند و در صورت فراهم شدن شرایط، فرد به رژیم غذایی طبیعی بازگردد.

متخصص تغذیه بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در صورتی که سالمند نتواند نیازهای تغذیه‌ای خود را از طریق غذای معمول دریافت کند، می‌توان از مکمل‌ها و فرآورده‌های تغذیه‌ای کمک گرفت؛ هرچند این محصولات هزینه نسبتاً بالایی دارند و بیشتر برای جبران کمبود دریافت غذایی و حفظ وضعیت تغذیه‌ای فرد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سالمندان را به مصرف مایعات تشویق کنید

نعمتی کاهش برخی توانایی‌های حسی از جمله حس چشایی و احساس تشنگی را از دیگر تغییرات دوران سالمندی دانست و گفت: سالمندان ممکن است به دلیل کاهش حس تشنگی، احساس نیاز به آب نداشته باشند و در نتیجه میزان مایعات کافی دریافت نکنند.

وی افزود: خانواده‌ها و مراقبان سالمندان باید مصرف مایعات را به‌صورت منظم مورد توجه قرار دهند. آب، شیر، دوغ، چای و سایر نوشیدنی‌های مناسب می‌توانند بخشی از نیاز مایعات بدن سالمند را تأمین کنند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: تأمین مایعات در هوای گرم، فصل تابستان، مناطق گرمسیر و همچنین در سالمندانی که فعالیت بدنی بیشتری دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و کمبود مایعات می‌تواند موجب ضعف و خستگی شود.

کاهش اشتها و حس چشایی؛ احتمال کمبود روی را بررسی کنید

نعمتی با اشاره به کاهش اشتها و لذت نبردن از غذا در برخی سالمندان گفت: اگر سالمند از بی‌مزه بودن غذاها شکایت داشته باشد یا تمایل او به غذا خوردن کاهش پیدا کند، یکی از مواردی که می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد، وضعیت عنصر روی یا زینک در بدن است.

وی افزود: کمبود روی می‌تواند بر حس چشایی و اشتها اثرگذار باشد و در صورت تأیید کمبود، اصلاح آن می‌تواند به بهبود اشتها و حس چشایی سالمند کمک کند.

سه توصیه کلیدی به خانواده‌ها برای تغذیه سالمندان

متخصص تغذیه بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در جمع‌بندی توصیه‌های خود به خانواده‌ها گفت: نخستین نکته، توجه به سلامت دهان و دندان سالمند و اطمینان از توانایی او برای جویدن و خوردن مناسب غذاست.

وی ادامه داد: دومین نکته، توجه ویژه به مصرف مایعات با توجه به کاهش حس تشنگی در سالمندان است و سومین مورد نیز بررسی وضعیت روی بدن در صورت انجام آزمایش‌های روتین و اصلاح کمبود احتمالی آن با نظر متخصص است.

نعمتی تأکید کرد: توجه به همین نکات ساده اما مهم می‌تواند نقش مؤثری در حفظ وضعیت تغذیه‌ای، توده عضلانی، توان جسمی و کیفیت زندگی سالمندان داشته باشد.