پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان با بیان اینکه حدود نیمی از بیماران، داروهای روان‌پزشکی را پیش از تکمیل دوره درمان قطع می‌کنند،گفت: ترس از وابستگی، نگرانی درباره عوارض دارو و تغییر شخصیت، از مهم‌ترین دلایل کاهش پایبندی بیماران به درمان است.

دکتر فرح اشرف‌زاده، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان، در گفت‌وگو با وبدا درباره دلایل نگرانی برخی بیماران از مصرف داروهای روان‌پزشکی اظهار کرد: حدود نیمی از بیماران مصرف این داروها را پیش از موعد مقرر متوقف می‌کنند؛ موضوعی که بیش از هر چیز ناشی از ترس از عوارض دارویی و وابستگی به دارو است.

وی با تأکید بر اینکه این نگرانی‌ها صرفاً ناشی از ناآگاهی نیست، افزود: ترس از مصرف داروهای اعصاب ریشه در عوامل روان‌شناختی، تجربیات فردی و نگرانی‌های منطقی بیماران دارد و به همین دلیل، گفت‌وگوی شفاف میان پزشک و بیمار نقش مهمی در افزایش پایبندی به درمان ایفا می‌کند.

دکتر اشرف‌زاده با اشاره به مفهوم تاریخی واژه یونانی «Pharmakon» که هم‌زمان به معنای دارو و زهر است، گفت: بسیاری از بیماران به‌صورت غریزی این دوگانگی را احساس می‌کنند و نگران هستند که دارو به جای کمک، موجب آسیب یا بروز عوارض ناخواسته شود.

نگرانی از تغییر شخصیت و وابستگی دارویی

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ترس از تغییر هویت و استقلال فردی را از دیگر عوامل مؤثر در قطع زودهنگام داروها دانست و اظهار کرد: برخی بیماران تصور می‌کنند داروهای روان‌پزشکی احساسات یا شخصیت واقعی آنان را تغییر می‌دهد یا موجب می‌شود به فرد دیگری تبدیل شوند. همچنین نیاز به مصرف طولانی‌مدت دارو، این نگرانی را ایجاد می‌کند که به دارو وابسته شوند و استقلال خود را از دست بدهند.

وی ادامه داد: افرادی که در گذشته تجربه‌های ناخوشایند، از جمله بدرفتاری در دوران کودکی یا تجربه منفی از نظام درمانی داشته‌اند، ممکن است اعتماد کمتری به پزشکان داشته باشند و درمان دارویی را با تردید بیشتری دنبال کنند.

دکتر اشرف‌زاده افزود: در برخی موارد نیز بیمار به‌صورت ناخودآگاه از تداوم بیماری منافعی دریافت می‌کند؛ برای مثال کاهش مسئولیت‌های روزمره یا جلب حمایت اطرافیان، که این مسئله می‌تواند انگیزه ادامه درمان را کاهش دهد.

قطع خودسرانه دارو، روند درمان را مختل می‌کند

فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان با تأکید بر ضرورت پرهیز از قطع خودسرانه داروهای روان‌پزشکی گفت: تصمیم درباره کاهش دوز یا قطع دارو باید تنها با نظر پزشک معالج انجام شود؛ زیرا قطع ناگهانی دارو می‌تواند موجب عود بیماری، تشدید علائم و کاهش اثربخشی درمان شود.

علائم هشداردهنده اختلالات عصبی را جدّی بگیرید

دکتر اشرف‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تفاوت میان خستگی‌های گذرا و بیماری‌های جدّی عصبی، نسبت به برخی علائم هشداردهنده تأکید کرد و گفت: در صورت مشاهده گزگز اندام‌ها همراه با ضعف عضلانی، زمین خوردن‌های مکرر، ناتوانی در گرفتن اشیا یا افتادگی ناگهانی مچ پا، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

وی افزود: بروز سرگیجه شدید هنگام ایستادن، اختلال در ضربان قلب، مشکلات گوارشی ناشی از درگیری اعصاب خودکار، پیشرفت سریع علائم در مدت کوتاه، گسترش بی‌حسی از پاها به سمت اندام‌های فوقانی، الگوی نامتقارن علائم و همچنین همراهی بی‌حسی با کاهش وزن بی‌دلیل، تب یا بثورات پوستی، از مهم‌ترین علائم هشداردهنده‌ای هستند که نیاز به بررسی تخصصی دارند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان خاطرنشان کرد: آگاهی بیماران نسبت به علائم هشداردهنده بیماری‌های عصبی و پایبندی به درمان، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض و دستیابی به نتایج مطلوب درمانی دارد و بیماران باید از هرگونه تصمیم خودسرانه درباره مصرف یا قطع داروها پرهیز کنند.