تشخیص زودهنگام تومورهای مغزی و نخاعی؛ فرصتی برای درمان مؤثرتر و کاهش عوارض بیماری
مدیر گروه جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت شناسایی بهموقع تومورهای مغزی و نخاعی گفت: بسیاری از تومورهای سیستم عصبی مرکزی، در صورت تشخیص در مراحل اولیه، با روشهایی مانند جراحی، رادیوتراپی و شیمیدرمانی قابل درمان مؤثر هستند و توجه به علائم هشداردهنده میتواند نقش مهمی در افزایش شانس موفقیت درمان داشته باشد.
دکتر فریبرز ثمینی در گفتگو با وبدا، با اشاره به سهم تومورهای سیستم عصبی مرکزی از مجموع تومورهای بدن اظهار کرد: این تومورها حدود یک تا دو درصد از کل تومورهای بدن را تشکیل میدهند که از میان آنها، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بدخیم و نزدیک به ۶۰ تا ۷۰ درصد خوشخیم هستند.
عوامل مؤثر در بروز تومورهای مغزی و نخاعی
وی با بیان اینکه علت قطعی بسیاری از تومورهای سیستم عصبی مرکزی هنوز مشخص نیست، افزود: با این حال، برخی عوامل شناختهشده میتوانند در افزایش احتمال بروز این تومورها نقش داشته باشند که از جمله آنها زمینههای ژنتیکی است. برای نمونه، در بیماریهایی مانند نوروفیبروماتوزیس و توبروز اسکلروزیس، ارتباط مشخصی میان اختلالات ژنتیکی و بروز تومورها وجود دارد.
مدیر گروه جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تابش اشعه را از دیگر عوامل اثباتشده در ایجاد برخی تومورهای سیستم عصبی مرکزی دانست و گفت: احتمال بروز تومور مغزی در افرادی که در معرض مقادیر بالای اشعه قرار میگیرند، بیشتر است. این موضوع بهویژه در کودکان اهمیت دارد و باید از انجام تصویربرداریهای غیرضروری و مکرر، از جمله سیتیاسکن، پرهیز شود.
دکتر ثمینی سن و جنس را نیز از عوامل مؤثر در الگوی بروز تومورها برشمرد و اظهار کرد: برخی تومورها در گروههای سنی خاص شیوع بیشتری دارند؛ برای مثال، مدولوبلاستوم بیشتر در کودکان مشاهده میشود، در حالی که تومورهایی مانند گلیوبلاستوم و مننژیوم در سالمندان شایعتر هستند. همچنین احتمال بروز مننژیوم در زنان بیشتر است، اما تومورهای گلیال در مردان بیشتر مشاهده میشوند.
وی اختلالات سیستم ایمنی را از دیگر عوامل افزایشدهنده خطر دانست و افزود: افرادی که به دلیل پیوند عضو یا ابتلا به برخی بیماریها از داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی استفاده میکنند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به تومورهای مغزی و نخاعی باشند.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش عوامل هورمونی در برخی تومورها خاطرنشان کرد: در زنان مبتلا به مننژیوم، معمولاً سرعت رشد تومور در دوران بارداری افزایش مییابد.
وی همچنین درباره تومورهای متاستاتیک توضیح داد: این تومورها منشأ اولیهای در بخش دیگری از بدن دارند و از طریق جریان خون یا گسترش از بافتهای مجاور به سیستم عصبی مرکزی، از جمله مغز و نخاع، منتقل میشوند و معمولاً ماهیت بدخیم دارند.
علائم هشداردهنده تومورهای مغزی را بشناسید
دکتر ثمینی با تأکید بر اینکه علائم تومورهای مغزی به محل درگیری و بخش آسیبدیده مغز بستگی دارد، گفت: تومورهای ناحیه بینایی ممکن است موجب کاهش دید شوند، درگیری نواحی مرتبط با شنوایی میتواند افت یا از دست رفتن شنوایی را به دنبال داشته باشد و تومورهای ناحیه حرکتی ممکن است با ضعف عضلانی یا فلجی همراه باشند. همچنین درگیری نواحی مرتبط با تکلم میتواند اختلال در گفتار ایجاد کند.
وی با بیان اینکه برخی عوامل خطر مانند سن و جنس قابل پیشگیری نیستند، بر ضرورت توجه به علائم مشکوک و مراجعه بهموقع تأکید کرد و افزود: شناسایی تومور در مراحل اولیه، امکان انتخاب روش درمانی مناسبتر و مداخله مؤثرتر را فراهم میکند.
درمان مؤثرتر با تشخیص بهموقع
مدیر گروه جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان اظهار کرد: در صورت مشاهده علائم مشکوک عصبی، مراجعه به پزشک و بررسی تخصصی ضروری است. امروزه بسیاری از تومورهای سیستم عصبی مرکزی، متناسب با نوع، محل و مرحله بیماری، با روشهایی از جمله جراحی، رادیوتراپی، شیمیدرمانی و روشهای استریوتاکتیک درمان میشوند.
وی خاطرنشان کرد: تشخیص پاتولوژیک دقیق و آغاز درمان در مراحل اولیه، میتواند شانس موفقیت درمان را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد؛ ازاینرو، نباید علائم جدید و غیرمعمول عصبی را نادیده گرفت.
درج نظر