پایگاه خبری وبدا

استادیار گروه روماتولوژی بالغین دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش عوامل مختلف در بروز و پیشرفت آرتروز، سن را مهم‌ترین عامل خطر غیرقابل کنترل این بیماری دانست و بر اهمیت کنترل وزن، پیشگیری از آسیب‌های مفصلی و رعایت اصول تغذیه سالم تأکید کرد.

دکتر مژده قمری، استادیار گروه روماتولوژی بالغین دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا آرتروز یا استئوآرتریت را شایع‌ترین بیماری مفصلی معرفی کرد و گفت: مهم‌ترین ویژگی این بیماری، تخریب موضعی غضروف مفصلی است که در مفاصل متحرک رخ می‌دهد و می‌تواند با استخوان‌سازی جدید در سطح یا حاشیه مفصل همراه باشد.

وی افزود: آرتروز به دو گروه عمده اولیه یا ایدیوپاتیک و ثانویه تقسیم می‌شود. در نوع اولیه، بیماری زمینه‌ای مشخصی در بروز آرتروز نقش ندارد، اما در نوع ثانویه، عوامل مستعدکننده موضعی یا سیستمیک زمینه‌ساز بیماری هستند.

سن، چاقی و آسیب‌های مفصلی؛ عوامل مؤثر در بروز و پیشرفت آرتروز

دکتر قمری با بیان اینکه شناخت عوامل خطر در تشخیص و انتخاب روند درمان اهمیت دارد، اظهار کرد: سن مهم‌ترین عامل خطر غیرقابل کنترل آرتروز است و با افزایش سن، احتمال بروز این بیماری نیز بیشتر می‌شود. نژاد و برخی اختلالات هورمونی و متابولیک مانند دیابت، پرکاری پاراتیروئید و آکرومگالی نیز می‌توانند در ابتلا به آرتروز نقش داشته باشند.

وی چاقی را یکی از عوامل مهم در پیشرفت آرتروز، به‌ویژه در مفصل زانو، دانست و افزود: آسیب‌های مکرر مفصلی، فشار بیش از حد به مفاصل در اثر برخی فعالیت‌های شغلی، ورزش‌های غیراستاندارد، نقایص مادرزادی یا اختلالات رشد مفصل و شلی رباط‌ها، به‌خصوص در زانو، از دیگر عوامل مؤثر هستند. همچنین سابقه بیماری‌های التهابی یا عفونی مفصل می‌تواند در ایجاد یا پیشرفت آرتروز نقش داشته باشد.

تشخیص آرتروز بر پایه شرح حال و معاینه بالینی

عضو هیأت  علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره روش‌های تشخیص آرتروز گفت: تشخیص این بیماری عمدتاً بر اساس شرح حال بیمار، معاینه بالینی و در برخی موارد رادیوگرافی انجام می‌شود و در حال حاضر آزمایش اختصاصی مشخصی وجود ندارد که به‌تنهایی بتواند ابتلا به استئوآرتریت را به‌طور قطعی تأیید کند.

وی یکی از چالش‌های تشخیص این بیماری را ناهماهنگی احتمالی میان علائم بالینی و یافته‌های رادیوگرافی عنوان کرد و افزود: ممکن است بیمار درد شدیدی را گزارش کند، اما در تصاویر رادیوگرافی، میزان تخریب مفصل اندک باشد یا تغییر مشخصی مشاهده نشود.

دکتر قمری با اشاره به اینکه آرتروز معمولاً با علائم خارج‌مفصلی و سیستمیک همراه نیست، خاطرنشان کرد: شدت درد در این بیماران می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و معمولاً انتظار نمی‌رود شاخص‌های التهابی مانند ESR افزایش یا CRP مثبت باشند.

کنترل وزن و اصلاح سبک زندگی؛ محورهای مهم مدیریت آرتروز

استادیار گروه روماتولوژی بالغین بیمارستان قائم(عج) با تأکید بر اهمیت کنترل عوامل قابل اصلاح در مدیریت بیماری اظهار کرد: اگرچه سن از عوامل غیرقابل کنترل است، اما کاهش و کنترل وزن از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند به بهبود وضعیت بیماران کمک کند. برخی داروهای مسکن نیز برای کاهش درد مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ با این حال، تاکنون عامل مشخصی برای جلوگیری قطعی از پیشرفت آرتروز شناخته نشده است.

وی تغییر سبک زندگی و پیشگیری از وارد آمدن فشار و آسیب بیشتر به مفاصل را از اقدامات غیردارویی مؤثر در مدیریت آرتروز دانست و گفت: استفاده از توالت فرنگی، کاهش استفاده از پله‌ها و انجام نماز به‌صورت نشسته از جمله توصیه‌هایی است که می‌تواند به کاهش فشار واردشده به مفاصل، به‌ویژه زانوها، کمک کند.

نقش تغذیه سالم در مراقبت از مفاصل

دکتر قمری با تأکید بر اهمیت تغذیه در سبک زندگی سالم، وجود آنتی‌اکسیدان‌ها در رژیم غذایی را در پیشگیری از آرتروز مؤثر دانست و بر توجه به الگوی تغذیه‌ای مناسب در کنار کنترل وزن و پیشگیری از آسیب‌های مفصلی تأکید کرد.